การรู้แจ้งในความโง่ ธัมมะที่ควรศึกษา!! (ตอน๑)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ปุจฉา ใคร่ขอธรรมะสักเรื่อง เพื่อประกอบการดำเนินชีวิตภาวะวุ่นวาย เดือดร้อน ในสังคมยุคไอที หวังว่า พระคุณเจ้าคงจะกรุณา และกรุณาให้คำจำกัดความคำว่า “โง่” ว่าหน้าตาเป็นอย่างไร.. ทำไมคนเราจึงไม่ชอบใจ

วิสัชนา เจริญพรสาธุชนผู้มีศรัทธามั่นคงในพระพุทธศาสนา ไม่ว่ากาลไหนๆ โลกนี้ไม่เคยเปลี่ยนแปลงสามัญลักษณะที่ปรากฏเป็นกำหนดกฎเกณฑ์ตายตัว ว่าต้องมีสภาวธรรมปรากฏเป็นอย่างนี้.. วุ่นวาย ยักย้าย ถ่ายเท ผันแปร เปลี่ยนแปลงไปตามเหตุปัจจัย.. ให้เห็นลักษณะความเป็นเช่นนี้เอง แห่งความเป็นธรรมชาติที่ปรากฏอยู่ในนิยามคำว่า “โลก” ซึ่งแสดงความดำรงอยู่อย่างมีความเป็นเอกภาพ สร้างดุลยธรรมให้เป็นไปตามกฎเกณฑ์สัมพันธภาพ ระหว่าง ๒ ส่วนที่อยู่ตรงข้ามกัน ได้แก่ สังขตธรรม และ อสังขตธรรม...

ด้วยทฤษฎีสัมพันธภาพที่ดำรงอยู่ในสภาพธรรมชาติ จึงทำให้สามารถเห็นความจริงอันเป็นสัจธรรม เมื่อรู้จักพินิจพิจารณาจนพบความจริงของกฎความสัมพันธ์ อันเป็นปัจจัยเกื้อกูลกัน ให้ก่อรูปเป็นกระแสส่งต่อสืบเนื่องไปตามกำลัง หรือสิ้นสูญไปตามกาลสมัยปัจจัยนั้นๆ ที่แปรสภาพไปตามเหตุ..

อาตมายกเรื่องดังกล่าวมาพิจารณาเพื่อบอกกล่าวให้สาธุชนได้เข้าใจและยอมรับว่า ในสายธารแห่งชีวิตของแต่ละสัตว์ ย่อมไหลวนอยู่ภายใต้กฎความจริงที่ปรากฏอยู่ในธรรมชาติ หรือในโลกนี้ เพื่อการปรับสภาพความพร้อมทางจิตใจ ให้รู้เท่าทันในมายาแห่งโลก ที่เคลื่อนไหวอยู่ในบริบทของธรรมชาติตามที่กล่าว เพื่อจะได้กำหนดทิศทางแห่งชีวิตได้อย่างถูกต้อง และก้าวเดินไปอย่างถูกทาง ที่ตรงตามสัจธรรม อันปรากฏอยู่ในพระธรรมคำสั่งสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า ที่ตกผลึกหลักธรรมปฏิบัติในหนทางออกมาจากวังวนของมายาโลก โดยเบื้องต้นนั้น จะต้องรู้เข้าใจโลกตามสภาพธรรมชาติที่เป็นอยู่จริง และก็อาศัยทฤษฎีความจริงของโลกนี้แหละ เพื่อก้าวออกมาจากอำนาจของโลกที่ควบคุมสัตว์ทั้งหลายให้ไหลวนอยู่ในกระแสทุกข์ อันเป็นปกติธรรมดาของสัตว์โลกที่ต้องเป็นไปเช่นนั้น จนได้รับการเรียกขานอีกชื่อหนึ่งว่า “สัตว์ทุกข์”

ดังนั้น หากใครว่าเราเป็นสัตว์ทุกข์ ก็อย่าไปโกรธเขาเลย นี่เป็นสภาพความจริงแท้ของโลกในทุกสมัย ทั้งนี้ด้วยอำนาจแห่งความไม่รู้ (อวิชชา) ที่ควบคุมจิตสัตว์ทั้งหลาย จึงให้เห็นผิดไปจากความจริง ด้วยการไม่เข้าใจในความจริงของโลก อันเป็นสัจธรรมตามที่กล่าวมา... ความไม่รู้ ที่เราชอบขนานนามว่า ความโง่ นั้น จึงเป็นเหตุปัจจัยให้จิตแห่งสัตว์ทั้งหลาย ไหลลงสู่สายธารแห่งความทุกข์ที่เรียกว่า โลกียกระแส หรือ กระแสโลก อันให้ความทุกข์เป็นลักษณะสามัญ ปรากฏในทุกขณะจิตที่ไหลไปตามกระแส

ความทุกข์ ที่เกิดจากความไม่รู้ (อวิชชา) ที่ชาวโลกเรียกว่า ความโง่ จึงเป็นหัวข้อธรรมสำคัญที่พุทธศาสนากำหนดให้ต้องปริญญาทุกข์ โดยยกระดับทุกข์สู่สัจจะ (ความจริง) เป็นสัจจธรรมของโลก ซึ่งนั่นหมายความว่า ความโง่ อันนำไปสู่ความทุกข์ ก็กลายเป็นต้นเหตุตัวจริงที่ต้องรื้อค้นเข้าไปหา จนพบรากเหง้าแห่งต้นไม้พันธุ์โง่นั้น ซึ่งพบว่า กิเลสเครื่องเศร้าหมองนี่แหละเป็นมหาเหตุให้จิตอับปัญญา จนกลายเป็นจิตโง่ที่ควบคุมด้วยอำนาจความไม่รู้ (อวิชชา) ให้สัตว์ทั้งหลายดิ้นพล่านไปในทะเลแห่งความทุกข์ ที่เรียกว่า ห้วงโอฆะมหาสมุทร อันสัตว์ยากจะข้ามพ้นไปได้ในโอฆะสี่ ที่ประกอบขึ้นเป็นห้วงมหาสมุทรดักสัตว์ไว้นั้น ได้แก่ อวิชชา ตัณหา มานะ ทิฏฐิ

อวิชชา ตัณหา มานะ ทิฏฐิ มีอยู่มากน้อยในจิตสันดานของสัตว์ใด สัตว์เหล่านั้นก็จะมีความโง่มากน้อยตามกำลังของอวิชชา ตัณหา มานะ ทิฏฐิ นั้น.. ในทางตรงข้าม หากสัตว์ใดก้าวพ้นหรือข้ามพ้นโอฆะสี่ดังกล่าว จิตนั้นก็ย่อมพ้นสภาพความโง่ ให้เกิดปัญญาญาณ จนเข้าถึงลักษณะธรรม สว่าง สะอาด สงบ... เป็นความสงบที่เกิดขึ้นจากการหยุดโง่หรือสลัดโง่ทิ้งได้ของจิต

(อ่านต่อฉบับหน้า)