แพทย์พลัดถิ่น...

โดย...วัชรพล อเล็กซองดร์ กำเนิดศิริ จิตแพทย์เวชศาสตร์การสงคราม กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส (URL : https://www.facebook.com/DrMedWatcharapholAlexandreKamnerdsiri) ภาพ คลังภาพโพสต์ทูเดย์

ความสำเร็จในชีวิตขึ้นอยู่กับปัจจัยมากมายหลายอย่าง ความพยายาม ความตั้งใจ ความใส่ใจใฝ่รู้ การสังเกตเฝ้าดู การมีแบบอย่างบุคคลต้นแบบ ฯลฯ แต่กระนั้น สิ่งที่สำคัญมากที่สุด คือ การเข้าใจตัวเอง การเรียนรู้ขีดจำกัดและความสามารถที่ตนมี การพยายามพัฒนาศักยภาพของตัวเองให้มากยิ่งๆ ขึ้นไป ซึ่งก่อนจะทำสิ่งนั้นได้นั้น เราควรต้องเข้าใจให้ถ่องแท้ก่อนว่า ตัวของเรานั้นประกอบขึ้นมาจากอะไร

ในความหมายของจิตแพทย์อย่างผม ตัวของเราประกอบด้วยสิ่งที่มาจากคนสองคน คือ คุณพ่อและคุณแม่ ผู้ให้กำเนิดเรามา ซึ่งคุณพ่อและคุณแม่ของเรานั้น ก็ถูกประกอบขึ้นจากคนอีกสี่คน คือ คุณปู่และคุณย่า กับคุณตาและคุณยาย

การจะมี “คู่มือมนุษย์” หรือคู่มือการใช้งานตัวของเรา ซึ่งไม่ได้มีแนบมาไว้ด้วยตอนแม่คลอดเรามาบนโลกใบนี้ เราจึงต้องสร้างคู่มือนี้ขึ้นมาด้วยตัวเราเอง จากการสังเกตว่าคุณพ่อคุณแม่ของเราท่านสามารถทำอะไรได้บ้าง ทำอย่างไรถึงทำมาหาเลี้ยงชีพหาเลี้ยงครอบครัวและตัวเราได้ เรียนหนังสือมาแบบไหน มีการศึกษามีที่มาอย่างไร เก่งอะไร ไม่เก่งอะไร ถนัดอะไร ไม่ถนัดอะไร ฯลฯ เมื่อเราได้ข้อมูลที่เราต้องการได้แล้วนั้น เราจึงนำมันมาสังเคราะห์ เปรียบเทียบกับตัวของเราได้ว่า เราควรน่าจะทำอะไรได้บ้าง หรือทำอย่างไรจึงจะเก่งเหมือนอย่างคุณพ่อและคุณแม่ของเรา

ลูกของพ่อแม่ไม่จำเป็นจะต้องเก่งอย่างพ่อแม่ แต่สามารถที่จะเก่งมากกว่าพ่อแม่ หรือเก่งน้อยกว่าพ่อแม่ก็เป็นได้ ทั้งนี้ ความเก่งไม่ได้เป็นตัววัดความสำเร็จของชีวิต เพราะถ้าเพียงแต่เก่งแต่ไม่มีความดี ใช้ความเก่งในทางไม่ดี เป็นคนไม่ดี ไม่ดูแลใส่ใจพ่อแม่ที่เลี้ยงดูตนมาก็ไม่ถือว่าเป็น “อภิชาตบุตร” หรือบุตร/ธิดาที่ประเสริฐกว่าพ่อแม่ เพราะนอกจากความเก่งแล้ว ลูกเองก็จำต้องมีความดี เพราะความดีเป็นสิ่งที่ทำให้คนกลายเป็นมนุษย์ ทำให้โลกมีเรื่องดีๆ เกิดขึ้นทุกวัน ลูกที่ทำดี ประพฤติดี ดูแลห่วงใยจิตใจพ่อแม่ แม้จะไม่เก่งในทางวิชาการ แต่ก็ถือว่าเป็น “อภิชาตบุตร” ได้ไม่แพ้กัน

ในส่วนของคนที่เป็นพ่อเป็นแม่ สำหรับลูกแล้วการได้รับการยอมรับจากพ่อแม่ ได้รับการบอกกล่าว สั่งสอน ก็เป็นเรื่องที่ดีและเป็นปัจจัยหลักอีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน สำคัญตรงที่ว่า มันทำให้เด็กรู้ว่าสิ่งที่เขาทำนั้นมันผิดหรือมันถูก มันดีหรือมันไม่ดี การที่เด็กตั้งใจแต่ได้หรือไม่ได้รับการสนับสนุนในทางที่เขาเลือก ก็ถือว่าเป็นเรื่องที่คนในครอบครัวจำเป็นที่จะต้องมาชี้แจงหรือหารือ ปรับความเข้าใจกัน ว่าถ้าได้ ได้เพราะอะไร แต่ถ้าไม่ได้ ไม่ได้เพราะอะไร

คุณพ่อของผมท่านเป็นนักบินขับไล่ของกองทัพอากาศ เป็นชายชาติทหารที่ปกป้องรั้วทางอากาศของแผ่นดินไทยของเรา คุณพ่อทำให้ผมรักชาติ มองเห็นข้อปรัชญาของศาสนา รู้รักษาสถาบันพระมหากษัตริย์ พ่อสอนผมจากเรื่องเล็กๆ ด้วยการลองทำให้ผมดู ลองให้ผมได้ทำดู และมองดูผมเรียนรู้สรรพสิ่งบนโลกใบนี้ด้วยตัวของผมเอง

คุณพ่อคุณแม่ผมมีลูก 3 คน แต่ลูกทั้ง 3 คนก็ไปกันคนละแบบ ไม่รู้ว่าคุณพ่อคุณแม่ของผมโชคดีหรือโชคร้ายที่ได้ลูกที่ครบทั้ง 3 ประเภท คือ อภิชาตบุตร อนุชาตบุตร และอวชาตบุตร ผมไม่ญาติดีด้วยกับยายพี่สาวคนโตด้วยประสบการณ์ป่วนครอบครัวหลายต่อหลายครั้ง กับพี่สาวคนรอง ผมไม่เคยพบหน้าค่าตาเธอมานานหลายปีนอกจากทาง Facebook ว่าเธอนั้นยังมีชีวิตอยู่ตรงไหนสักแห่งในกรุงเทพมหานคร เมืองหลวงแห่งราชอาณาจักรไทย

ก่อนที่คุณพ่อจะเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์ ผมมีโอกาสบินข้ามฟ้ามาหาพ่อ กลับมาคุยกับท่าน และเมื่อคุณพ่อจากผมไป พ่อก็ได้ฝากแม่ซึ่งเป็นผู้หญิงที่พ่อรัก ที่พ่อเลือกให้เป็นแม่ของผม ให้ผมดูแลแทนพ่อ

แม่บอกผมว่าแม่ปวดหัวทุกครั้งที่เห็นลูกของแม่ทะเลาะกัน (ผมไม่เคยทะเลาะกับพี่สาวคนรอง) แต่แม่เคยรู้ไหมว่าสามารถนั้นมีมาจากอะไร แม่บอกว่าแม่รักลูกทุกคน แต่ผมอยากบอกแม่ว่า ผมรักแม่แค่คนเดียว เพราะผมมีแม่เพียงแค่คนเดียว จริงว่าแม่จะมีลูกกี่คนก็ได้ แต่ผมอยากให้แม่รู้ไว้ว่า ลูกอย่างผมจะมีแม่เพียงแค่หนึ่งเดียวเท่านั้น

ไม่ว่าผมจะโดนกระทำอะไรมาบ้างในอดีต แต่ในวันนี้ ผมได้พบกับแม่ในอุดมคติที่ผมตามหามาทั้งชีวิตได้ในที่สุด ผมเชื่อในการทำความดี ถ้าผมอยากทำดี ผมจะทำโดยไม่สนใจเรื่องบุญเรื่องบาป เรื่องนรกหรือสวรรค์ เพราะผมถือว่าการทำความดีโดยมีเงื่อนไข ไม่ใช่ความดีที่ได้มาโดยเนื้อแท้ เพราะฉะนั้นหากอยากทำความดีจงทำ จงอย่าไปคิดอย่าไปหวังว่าเราต้องได้บุญ หรือบุญจะต้องให้อะไรกับเรา บุญที่บริสุทธิ์เกิดจากจิตใจที่บริสุทธิ์ ถ้าใจไม่บริสุทธิ์ บุญที่ได้ก็ไม่บริสุทธิ์ แล้วมันจะมีอะไรเหลืออยู่นอกจากผลประโยชน์แอบแฝงเหมือนความรักแบบมีเงื่อนไข (Conditional Love)

ครั้งต่อไปผมจะเขียนถึงความหมายของความรักในครอบครัวในแบบที่ผมมอง ในมุมของลูกที่เจนโลกอย่างผม

คนไทยพลัดถิ่นหรือคนไทยในต่างแดนนั้น เก่งและมีความสามารถมากกว่าที่ใครหลายคนที่อยู่เพียงแต่ในประเทศคิด ตรงที่จินตนาการและขอบเขตของความสามารถของพวกเขาไม่ได้ถูกจำกัดไว้เพียงแค่บทบาททางสังคมแวดล้อมในถิ่นที่อยู่ แต่อยู่ดีได้ด้วยตัวตน ด้วยความสามารถและประสบการณ์สั่งสม ทำให้พวกเราแทบทุกชีวิตสามารถมองกลับมาได้ว่า การดูแลชาตินั้นเป็นหน้าที่ของคนที่เกิดบนผืนแผ่นดินไทยทุกคน ที่ไม่ว่าพวกเราจะใช้ชีวิตอยู่ ณ ผืนแผ่นดินใดในโลก ผืนแผ่นดินที่เราเกิดมาก็ยังมีคุณค่ากับพวกเราเสมอ ตลอดมาและตลอดไป