ธรรมเทศนา... ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อ ๙ มิถุนายน ๒๕๕๖(ตอนจบ)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ถ้าเราหาความพอดีในระหว่างร่ำรวยกับยากจนได้ ตรงนั้นคือค่าของความสุข สุขเพราะเข้าใจในการดำรงอยู่ระหว่างความมีและความไม่มีด้วยสติปัญญา จึงพึ่งตนเองได้และใช้ชีวิตอย่างพอเหมาะ พอควร และประกอบชีวิตได้อย่างแค่เพียงพอประมาณ ประมาณกำลังของเรา ใช้ชีวิตบนเส้นทางที่ไม่ทำบาป ละบาป ทำบุญ และทำกุศลจิตให้ถึงพร้อมด้วยความบริสุทธิ์ มัชฌิมาปฏิปทา ทางสายกลาง

ท่านทั้งหลายมานั่งอยู่ท่ามกลางทางสายกลาง พระพุทธเจ้าแสดงให้เราอยู่บนทางสายกลาง คำว่า “ทางสายกลาง” ไม่ใช่ว่าเราเดินไปหาถนนที่มันตรง แต่ความคิด ความเห็นของเรานั้นมันตรง ตรงไปหาตัวธรรมะ จึงเรียกว่า สัมมาทิฏฐิ ถ้าผิดไปจากธรรมะเป็น มิจฉาทิฏฐิ

เดินไปหาธรรมะ จุดมุ่งหมายเราคือธรรมะ ธรรมะคือความรู้ความเข้าใจในธรรมชาติ ถ้ามันรู้แล้ว ก็ขจัดความไม่รู้ให้สิ้นไป การประพฤติผิดๆ ที่รู้ผิดๆ ก็ไม่เกิดขึ้น เมื่อไม่ประพฤติผิด ก็ไม่ต้องรับผลของความผิดนั้น

ความรู้ในธรรมะก็จะจูงจิตเราเดินบนเส้นทางแห่งวิถีชีวิต ให้เห็นสัจธรรมของโลกว่ามีสองส่วนที่ตรงข้ามกันเสมอ เช่น เกิดกับดับ มีกับไม่มี ธรรมะจึงสอนให้เราอยู่ในระหว่างกลางและต้องดำรงอยู่อย่างไม่ติดในระหว่างกลางนั้น สามารถขจัดสิ้นแม้กระทั่งตรงกลางได้ จึงเป็น “มหาปุริโส” คือ พระอรหันตสาวกในพระพุทธศาสนา ไม่เข้าไปเสพในสองส่วนสุด และไม่ติดในท่ามกลาง กล่าวว่า “เป็นมหาบุรุษ” กล่าวไว้เช่นนี้จริงๆ

ฉะนั้น การศึกษาเพื่อชีวิต ย่อมทำให้ชีวิตเรานี้มีความสงบ สุขเพราะพบธรรมะ ธรรมะทั้งหลายนี้จะรวมเราเป็นหนึ่งได้ เป็นหนึ่งเดียวด้วยการปฏิบัติที่เสมอกัน เป็นหนึ่งเดียวของการปฏิบัติที่เหมือนกัน หลากหลายพ่อแม่ หลากหลายฐานะ หลากหลายความรู้โอกาสทางโลก แต่เป็นหนึ่งเดียวกันได้ด้วยธรรมะ เมื่อปรับจิตให้มีความเห็นถูกต้องตรงกัน และปฏิบัติตรงกัน ความสามัคคีในหมู่ชนก็ย่อมเกิดขึ้น

สังคมจึงไม่สามารถปฏิเสธธรรมะได้เลย โดยเฉพาะธรรมะนั้น คือ พระธรรมคำสั่งสอนในพระพุทธศาสนาที่ชัดแจ้ง แสดงความเกิดและความดับสิ้นไปของความทุกข์ ซึ่งสามารถปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ได้

เรามีวาสนา เราโชคดี ภาษาทางโลก มีวาสนาที่ได้เกิดมาในดินแดนที่รองรับพระพุทธศาสนา คือ ประเทศแห่งนี้ มีพระมหากษัตริย์ที่ทรงตั้งไว้ในทศพิธราชธรรม ทรงเป็นอัครศาสนูปถัมภกยอยกพระพุทธศาสนา ดังพระมโนปณิธานที่ทรงประกาศในวันขึ้นครองราชย์ ว่า พระองค์ท่านจะ “ปกครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขของมหาชน”

ตรงนี้ น่าสนใจนำมาศึกษาพิจารณาของคำว่า... “เพื่อประโยชน์สุขของมหาชน” ...ผู้นำแผ่นดิน ผู้นำหมู่ชนที่ปวารณาตนเป็นผู้นำนั้นไม่ได้กระทำสิ่งใดเพื่อตนเอง การกระทำใดๆ เพื่อตนเองนั้น เป็นวิสัยสัญชาตญาณของสัตว์ทั้งหลาย ส่วนผู้มีปัญญาญาณนั้น จะเล็งเห็นการทำประโยชน์เพื่อสังคม ตั้งตนเสมอผู้อื่น ไม่ทอดทิ้งผู้อื่นในความยากลำบากทั้งหลาย และบำเพ็ญประโยชน์เพื่อสังคมเพื่อผู้อื่น รู้จักฐานะ ให้เพื่อให้สังคมนั้นเกื้อกูลกันได้ แนะนำสั่งสอนสิ่งที่ถูกต้องที่ดี เพื่อให้สังคมไปในทิศทางเดียวกัน “สังคหวัตถุธรรม” เป็นอำนาจของธรรมอันพึงสงเคราะห์ที่ผู้นำหรือพระราชากษัตริย์ทั้งหลายทรงใช้ในการปกครองแผ่นดินของพระองค์ท่าน

แม้ผู้นำสังคมทั้งหลาย ในฐานะตำแหน่งต่างๆ เช่นเดียวกัน ก็จะต้องประพฤติปฏิบัติอยู่ในหลักธรรมที่มุ่งประโยชน์ของมหาชน ผู้นำ ผู้ปกครองในสังคม จึงต้องมีสัจจะเป็นธงชัยของชีวิต ซึ่งจะต้องพูดแต่คำจริงเป็นประโยชน์เหมาะควรโดยธรรม จะต้องมีปากกับใจตรงกัน ไม่พูดเท็จหลอกลวง ส่อเสียด ติฉินนินทา เพ้อเจ้อเหลวไหล.. ต้องพูดคำจริง พูดคำแท้ พูดมีประโยชน์ ถูกต้องตามความควร และพูดเพื่อความสามัคคี คำใดที่พูดแล้วทำให้สังคมแตกแยก ผู้นำในสังคมที่เป็นวิถีพระพุทธศาสนาจะไม่พูดคำนั้น ไม่กล่าวคำให้สังคมแตกแยก ให้เกิดการทะเลาะวิวาทต่อกัน

อาตมาเชื่อมั่นว่า ความดีที่ถูกต้องตามหลักพระพุทธศาสนาอันมีธรรมานุภาพ เป็นพลังแห่งธรรม เหนืออำนาจ เหนือพลังทั้งปวง คือ อำนาจธรรม และอำนาจธรรมนั้นย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม จะขจัดอุปสรรคเครื่องกีดขวาง เครื่องขวากหนาม ภัย อันตรายทั้งหลาย ทุกข์ โรคภัยทั้งปวง ทั้งในตัวท่านทั้งหลาย ในชีวิต ในสังคมของท่านทั้งหลาย และในประเทศชาตินี้ ให้สิ้นไปได้ ด้วยอำนาจแห่งธรรม...” n

ขอเจริญพร