‘อดีตเล่นล้อ ณ ปัจจุบัน’ บนแคตวอล์กโชว์คอลเลกชัน SpringSummer 2014

โดย...ปอย ภาพ ภัทรชัย ปรีชาพานิช

การออกแบบแฟชั่น SpringSummer จากแรงบันดาลใจการแต่งกายในภาพจิตรกรรมไทย สมัยรัชกาลที่ 3 โดยใช้ผ้าทอเอกลักษณ์ไทย 4 ภาค คือโจทย์ที่ฟังดูน่าเซอร์ไพรส์ น่าตื่นใจ เมื่อ ผศ.สุวรรณี เครือปาน อาจารย์ประจำสาขาออกแบบแฟชั่น คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี ตั้งโจทย์ให้ทีมดีไซเนอร์รุ่นใหม่ อาจารย์นักศึกษามหาวิยาลัยราชภัฏสาขาแฟชั่นดีไซน์สถาบันนี้ สร้างสรรค์ผลงานเพื่อเป็นการสานต่อจากผลงานวิจัยฉบับดังกล่าว ที่ใช้เวลารวบรวมข้อมูลกว่า 2 ปี และผลงานการออกแบบเสื้อผ้าคอลเลกชันพิเศษ 40 ชุด สไตล์เรดดีทูแวร์ ก็รังสรรค์ชุดสวยเสร็จเรียบร้อยเตรียมขึ้นเวทีแฟชั่นโชว์อย่างยิ่งใหญ่ ในงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2556” ซึ่งกำลังจะมีขึ้นระหว่างวันที่ 2327 ส.ค.นี้ ที่โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์และบางกอก คอนเวนชั่น เซนเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ โดยแม่งานหลักที่ทำหน้าที่รวบรวมงานวิจัยน่าสนใจหลากหลายสาขา คือ สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)

‘อิฟนิ่งเดรส’ อินสไปร์จากสไบนางสนมกำนัล

ผลงานมาจัดแสดงบนแคตวอล์กภายในงานนี้ มีที่มาจากงานวิจัย ที่ชื่อ “การออกแบบแฟชั่น SpringSummer จากแรงบันดาลใจการแต่งกายในภาพจิตรกรรมไทย สมัยรัชกาลที่ 3 โดยใช้ผ้าทอเอกลักษณ์ไทย 4 ภาค” ผศ.สุวรรณี เจ้าของงานวิจัยชิ้นนี้บอกว่าหวังกระตุ้นนักออกแบบไทยรุ่นใหม่หันกลับมามองรากเหง้าทางวัฒนธรรมการแต่งกายของชาติ และนำไปเป็นแรงบันดาลในการดีไซน์เสื้อผ้า โดยใช้วัตถุดิบผ้าทอไทยที่มีหลากหลายในท้องถิ่น นำเสนอสู่สายตาในตลาดแฟชั่นสากล

ผู้ทำผลการวิจัย กล่าวว่า ในปี 2553 พบว่าการแต่งกายก็คือเป็นเครื่องบอกชนชั้นวรรณะได้ชัดเจนที่สุด รูปแบบของการแต่งกายจะมีลักษณะที่โดดเด่นแตกต่างกัน 4 กลุ่ม กลุ่มแรก คือ เทพ นางฟ้า เทวดา เทพทวารบาล กลุ่มอสูร ฝ่ายอธรรม กลุ่มสอง คือกษัตริย์ นางกษัตริย์และยุวกษัตริย์ กลุ่มสาม ข้าราชบริพาร ทหาร นางสนม นางกำนัล รวมถึงการแต่งกายของสามัญชน คหบดี เศรษฐี และกลุ่มสี่ ชาวบ้านชายหญิง เพื่อให้เห็นเป็นรูปธรรมมากขึ้นบนเวทีแฟชั่น จึงนำผลการวิจัยฉบับนี้มาต่อยอดกับ ss 2014 Color Trends ออกแบบเสื้อผ้าเน้นสร้างสรรค์เสื้อผ้าสวมใส่ได้จริง

“การวิจัยครั้งนี้ ดิฉันได้หยิบยกเฉพาะเครื่องแต่งกายจากจิตรกรรมไทยในรัชกาลที่ 3 เพียงรัชสมัยเดียวค่ะ อันเนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่สยามเริ่มมีความเจริญสูงสุดในแง่ของศิลปะวัฒนธรรมไทยแท้ๆ เพราะวัฒนธรรมตะวันตกยังไม่เข้ามาเลย และการแต่งกายที่ปรากฏในภาพจิตรกรรมนั้นก็ไม่ใช่ในชีวิตประจำวันเพียงเท่านั้นนะคะ แต่เต็มไปด้วยการสร้างสรรค์ในเชิงอุดมคติ และในที่สุดก็คลี่คลายเป็นงานศิลปะในรูปแบบไทยประเพณี

ดิฉันได้ทำการวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับผ้าทอเอกลักษณ์ 4 ภาคของไทย เพื่อนำมาใช้ในการออกแบบในร่วมสมัยอีกด้วยค่ะ ซึ่งเราพบว่าผ้าทอผ้าไหมสีพื้นสองเส้นและสี่เส้นมีบทบาทสำคัญต่อการออกแบบเสื้อผ้าในวงการแฟชั่นในเมืองไทยในปัจจุบัน จากนั้นจึงได้ส่งไม้ต่อให้กับนักศึกษาสาขาออกแฟชั่นของเรา มาร่วมทีมดีไซเนอร์ 5 คนค่ะ พวกเขาจะก้าวไปเป็นดีไซเนอร์หน้าใหม่ของวงการแฟชั่นไทย ดิฉันจึงตั้งโจทย์นี้ไปออกแบบและตัดเย็บจริงต่อไปค่ะ” ผศ.สุวรรณี กล่าว

ปีนี้นักศึกษาที่เข้าร่วมทำวิจัย ได้ดีไซน์ตัดเย็บออกมาเป็นต้นแบบเครื่องแต่งกายที่เหมาะสมกับโอกาสต่างๆ นั้น มีทั้งเสื้อผ้าบุรุษและสตรี จำนวน 40 ชุด แบ่งเป็น 3 ประเภท High Fashion จำนวน 10 ชุด Ready to Wear จำนวน 27 ชุด และ Haute Couture จำนวน 3 ชุด แบ่งได้ดังนี้

ภาคเหนือ แรงบันดาลใจจากการแต่งกายการห่มสไบของนางสนมกำนัล ทีมดีไซเนอร์ของมหาวิยาลัยราชภัฏธนบุรี เลือกใช้ผ้าทอซิ่นตีนจกริ้วเหลืองลายมะนาวของสาวเหนือ ออกแบบชุดแบบไฮแฟชั่น ในเดรสสไตล์ปาร์ตี้แวร์

ภาคอีสานและภาคกลาง แรงบันดาลใจจากการแต่งกายสวมโจงกระเบนของเหล่าสนมกำนัล ข้าราชบริพาร ใช้ผ้าไหมแพรวาและผ้าไหมพื้น เน้นการจับจีบหรือการจับเดรฟบนหุ่น ประดับตกแต่งเครื่องประดับเพชรเทียม ออกแบบชุดแบบโอตกูตูร์และอิฟนิงแวร์ หรือปาร์ตี้แวร์

ภาคใต้ แรงบันดาลใจจากลวดลายผ้าของการแต่งกายบุคคลชั้นสูง กษัตริย์ ใช้ผ้าไหมยกดอกเมืองนครศรีธรรมราช ไหมพุมเรียง ผสมผ้าไหมพื้นออกแบบชุดเรดดีทูแวร์ สวมใส่ในงานสังสรรค์ทั่วๆ ไป

‘สตรีทแวร์’ แรงบันดาลจากการแต่งกายยักษ์

ท็อป–ชัยยศ นัยจิตร นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาออกแบบแฟชั่น ได้รับคัดเลือกให้เข้าร่วมทีมดีไซเนอร์ กล่าวว่า โจทย์จากผลงานวิจัยการแต่งกายของคนไทยบนจิตรกรรมฝาผนัง ซึ่งเสื้อผ้าเครื่องแต่งกายเป็นเครื่องบอกถึงชนชั้นวรรณะของผู้สวมใส่ จึงต้องนำมาตีความใหม่ว่าออกแบบอย่างไรที่จะพอดี สวมใส่ได้ในชีวิตประจำวัน

“เดรสอิฟนิงแวร์จึงได้แรงบันดาลใจจากซิลูเอทของโจงกระเบน ซึ่งดูอิลิเกนต์เป็นการแต่งกายในภาพจิตรกรรมฝาผนังที่น่าสนใจสะดุดตาที่สุดเลยครับ และจากการพับม้วนผ้าโจง ผมก็ดีไซน์แพตเทิร์นที่ใส่ได้สะดวกขึ้น” ชัยยศ กล่าว

กอล์ฟ–ชนะสรณ์ พระประสิทธิ์ เพื่อนร่วมชั้นทำวิจัยอีกคนหนึ่งและเป็นดีไซเนอร์คนเดียวของคณะที่เลือกออกแบบเสื้อผ้าบุรุษ กล่าวว่า ที่เลือกออกแบบเสื้อผ้าผู้ชาย เพราะต้องการนำเสนอและสร้างแรงจูงใจให้กับผู้ชายหันมาใส่ใจและกล้าที่จะแต่งตัวมากขึ้น โดยไม่ต้องกังวลว่าคนอื่นจะมองว่าผู้ชายแต่งตัวเป็นเพศที่สามหรือสี่หรือไม่ เพราะจริงๆ แล้วเชื่อว่าหญิงกับชายก็ไม่ต่างกันที่จะทำตัวเองให้ดูดี

“เมื่อได้รับโจทย์ ผมก็ไปศึกษาภาพจิตรกรรมไทยในสมัยรัชกาลที่ 3 ในวัดราชนัดดา วัดราชโอรสาราม วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ชอบตัวยักษ์มากที่สุดครับจึงนำมาเป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบ โดยเป็นชุดแนวสตรีทแวร์ ผู้สวมใส่รู้สึกถึงความแข็งแกร่งในความเป็นผู้ชาย โดยนำแพตเทิร์นสูทมาเป็นลูกเล่น ทั้งเสื้อแขนสั้นจับมุมเหลี่ยมเล็กๆ ขาสั้นเพิ่มความทะมัดทะแมง มีผ้าป้ายคล้ายชุดโขนยักษ์ ตัดเย็บด้วยผ้าไหมกาฬสินธุ์ และไหมมัดหมี่ปักธงชัย

“ผมเรียนแฟชั่นแต่ไม่เคยใช้ผ้าไหมเลย ซึ่งทำให้ไม่ใช่แค่ออกแบบอย่างเดียวเท่านั้น แต่ต้องศึกษาความโดดเด่นของผ้าทอที่ได้รับเป็นโจทย์ด้วย ก็เข้าใจคนทอผ้านะครับกว่าจะทอได้แต่ละผืนใช้เวลานาน จึงไม่ค่อยกล้าตัดผ้าทิ้งเยอะๆ วางแพตเทิร์นก็ต้องดีไซน์ให้ลูกเล่นไม่อย่างนั้นก็เป็น อบต. (คนฟังหัวเราะกิ๊ก) วันโชว์จริงมีชุดจัมพ์สูทชายตัดจากไหมกาฬสินธุ์ด้วยนะครับ” ชนะสรณ์ บอก ฟังแล้วก็น่าตื่นเต้น!!!

ผศ.ดร.ยุวลักษณ์ เวชวิทยาขลัง อธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี กล่าวเพิ่มเติมว่า การวิจัยเรื่องการออกแบบแฟชั่น Collection SpringSummer จากแรงบันดาลใจการแต่งกายในภาพจิตรกรรมไทยสมัยรัชกาลที่ 3 โดยใช้ผ้าทอเอกลักษณ์ไทย 4 ภาค ของ ผศ.สุวรรณี เครือปาน ครั้งนี้ เป็นผลงานวิจัย 1 ใน 10 เรื่องของสถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี และได้รับคัดเลือกให้ร่วมนำเสนอในภาคนิทรรศการ ในงานมหกรรมวิจัยแห่งชาติ 2556 ที่ สำนักงานคณะกรรมการงานวิจัยแห่งชาติ หรือ วช. จัดขึ้น ซึ่งมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี ต้องขอขอบคุณ วช. ที่เห็นคุณค่าและได้ให้โอกาสแก่นักวิจัยที่อยู่ในภาคการศึกษาได้มีโอกาสพัฒนางานวิจัยต่อยอด นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อคณะแฟชั่นดีไซน์ได้ชัดเจน

ชมฟรี! แฟชั่นโชว์ Collection SpringSummer ผลงานการตัดเย็บที่สวมใส่ได้จริง ในงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ” วันอาทิตย์ที่ 25 ส.ค.นี้ ณ ศูนย์ประชุมบางกอกคอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ โรงแรมเซ็นทารา เซ็นทรัลเวิลด์ ราชประสงค์ ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.thailandresearchexpo.go.th