“พลังคิดอย่างสร้างสรรค์” พาองค์กรพ้นวิกฤต!!
เรื่อง : ชุติมา สุวรรณเพิ่ม
ภาวะความขัดแย้งทางสังคมและการเมืองในปัจจุบัน ส่งผลให้เศรษฐกิจโดยรวมของประเทศก้าวถอยหลัง คนทำงานเริ่มท้อแท้สิ้นหวัง ไม่มีกำลังใจ หลายองค์กรต่างไม่กล้าขับเคลื่อนไปข้างหน้ามากนัก เพราะเกรงผลกระทบต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นและนี่คือ สิ่งที่กำลังบั่นทอนความก้าวหน้าในการทำงาน และความสำเร็จขององค์กร!!!
กุญแจไขปัญหานี้ กับการเสริมประสิทธิ ภาพให้กับองค์กร ด้วยยุทธศาสตร์การพัฒนาศักยภาพบุคลากรหรือทรัพยากรบุคคลเริ่มได้รับความสนใจมากขึ้นเรื่อยๆ ในภาวะปัจจุบัน โดยเฉพาะการพัฒนาทักษะด้านการคิด ด้วยพลังความคิดสร้างสรรค์!!! กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่จะผลักดันให้เกิดความสำเร็จได้ในภาวะวิกฤตเช่นนี้
แนวทาง (คิด) สร้างสรรค์
หลายคนสงสัยว่า
“ความคิดสร้างสรรค์” มีความสำคัญต่อการทำงานหรือความสำเร็จได้อย่างไร? ในเมื่อคนทำงานทุกคนล้วนก็มีความรู้ความสามารถ มีทักษะในการทำงานตามสาขาของตนเอง แต่การมีความรู้ไม่ได้หมายความว่าคนคนนั้นเป็นผู้มีความคิดสร้างสรรค์!รัศมี ธันยธร ผู้อำนวยการศูนย์ความคิดสร้างสรรค์ ฐานะผู้บุกเบิกการอบรมสัมมนาหลักสูตรการพัฒนาทักษะด้านความคิดสร้างสรรค์ โดยได้รับรองอย่างเป็นทางการจาก ดร.เอ็ดเวิร์ด เดอ โบโน ปรมาจารย์ด้านความคิดสร้างสรรค์ระดับโลก ในการเปิดอบรมหลักสูตรพัฒนาทักษะการคิดระดับ World Class ในประเทศไทยมานานกว่า 12 ปี ขอขยายความอธิบายว่า
“
ความสำคัญของความคิดสร้างสรรค์ คือ ตัวดึงเอาความรู้มาใช้ประโยชน์ได้ตามสถานการณ์ต่างๆ ถ้ามีความรู้มาก แต่ไม่มีความคิดสร้างสรรค์ ก็ไม่สามารถนำความรู้มาใช้ได้หรือใช้ได้น้อย เปรียบเทียบได้กับคำภาษิตโบราณที่กล่าวไว้ว่า ‘ความรู้ท่วมหัว เอาตัวไม่รอด’ เพราะไม่รู้จักใช้ความรู้นั่นเอง ตรงกันข้ามหากคนคนนั้นมีความกล้าคิด กล้าทำอย่างสร้างสรรค์ เขาก็สามารถดึงความรู้ที่มีอยู่มาใช้ในงานได้อย่างถูกต้องเหมาะสม” รัศมี ผู้เชี่ยวชาญด้านสร้างสรรค์ความคิด อธิบาย“
ความคิดสร้างสรรค์” จึงกลายเป็นพลังสำคัญที่จะสามารถขับเคลื่อนองค์กรไปข้างหน้าได้อย่างไม่หยุดยั้งในภาวะวิกฤตการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานี้ หากองค์กรต่างๆ ลองหันกลับมาคิดทบทวนดูว่า...
อะไรคือสิ่งที่ดีที่สุดของการลงทุน แนวทางหนึ่งที่ได้รับ การยอมรับกันอย่างกว้างขวางว่าดีที่สุดคือ การเตรียมความพร้อมของบุคลากรภายในองค์กร ให้พร้อมในด้านการคิด มีความหวัง และพลังใจในการทำงานในสภาวะที่เกิดการเปลี่ยนแปลงหลายๆ ด้าน
หากบุคลากรในองค์กรมีทักษะการคิด และมีความพร้อม ที่จะต่อสู้กับอุปสรรคต่างๆ ก็จะทำให้คนมีความสุขในการทำงาน ไม่ท้อแท้ ไม่สิ้นหวัง มองเห็นแนวทางใหม่ๆ ในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์
ความคิดสร้างสรรค์ ฝึกได้!
“
ความคิดสร้างสรรค์ เป็นทักษะที่สามารถฝึกฝนได้ ผลจากการอบรมทักษะด้านความคิดสร้างสรรค์ช่วยปรับเปลี่ยนพัฒนาบุคลิกภาพให้ดีขึ้น เพราะการมีพื้นฐานทางด้านการคิดที่ดี ทำให้ การพูด การฟัง การแสดงความคิดเห็น เปลี่ยนแปลงไปด้วย ดังคำที่ว่า “เปลี่ยนความคิด ชีวิตก็เปลี่ยน” รัศมี แนะนำการพัฒนาบุคลากรให้มีทักษะทางด้านความคิดสร้างสรรค์ อาจไม่ได้ส่งผลกับองค์กรแบบทันทีทันใด แต่เปรียบเสมือนการสร้างรากฐานในระยะยาว เช่น การลดเวลาและความขัดแย้งในการประชุม การลดข้อบาดหมางระหว่างผู้ร่วมงาน หรือแก้ปัญหาการสื่อสารระหว่างหัวหน้ากับลูกน้อง ให้สามารถเข้าใจกันได้มากขึ้น เกิดความสามัคคีในองค์กร หรือแม้กระทั่งการดึงศักยภาพสูงสุดของบุคลากรออกมาใช้
ผู้อำนวยการศูนย์ความคิดสร้างสรรค์แนะนำดังนี้
1.คิดบวก คิดสร้างสรรค์ (Cresitive Thinking) เป็นหลักสูตรที่คิดค้นขึ้นเพื่อปรับกระบวนทัศน์ หรือทัศนคติเพื่อให้สามารถคิดอย่างสร้างสรรค์ ด้วยการปรับพฤติกรรมที่เป็นด้านลบพร้อมๆ ไปกับการปลูกฝังเทคนิคการคิด
2.การเพิ่มความคิดสร้างสรรค์ เพิ่มนวัตกรรม (Lateral Thinking More Solution and More Innovation)
รัศมี แนะนำว่า Very Creative เป็นเครื่องมือการพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ที่ ดร.เอ็ดเวิร์ด เดอ โบโน ปรมาจารย์ด้านความคิดสร้างสรรค์หลักสูตรระดับโลกนี้ คิดค้นขึ้นตั้งแต่ปี 1967 โดยศึกษาค้นคว้ากระบวนการคิดของกลุ่มคนที่ชอบทำอะไรใหม่ๆ และสามารถหาทางแก้ปัญหาด้วยวิธีใหม่ๆ ได้ ซึ่งแตกต่างไปจากคนส่วนใหญ่ที่มักจะชอบทำอะไรซ้ำๆ และคิดอะไรแตกต่างไปจากเดิมไม่ได้ ซึ่งเป็นผลมาจากสมองของมนุษย์ เพราะโดยธรรมชาติสมองของมนุษย์จะทำหน้าที่เก็บข้อมูล จึงทำให้คนมีแนวโน้มสูงที่จะชอบทำอะไรซ้ำๆ และเมื่อได้ศึกษากระบวนการคิดของคนในกลุ่มแรก จึงพบว่าเป็นการคิดแบบตัดข้ามรูปแบบเดิมๆ โดยการนำข้อมูลหนึ่งไปเชื่อมกับอีกข้อมูลหนึ่งโดยไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกันเลย
จากนั้นจึงได้สร้างระบบการคิดเพื่อทำสิ่งใหม่ๆ ขึ้นมา หรือที่เรียกว่า การคิดสร้างสรรค์ ภายใต้ชื่อ Lateral Thinking และทำให้คนทั่วโลกรู้ว่า ความคิดสร้างสรรค์เป็นสิ่งที่ฝึก หรือเรียนกันได้กระทั่งปัจจุบัน
Lateral Thinking เป็นการพัฒนากระบวนการคิดสร้างสรรค์ ให้สามารถคิดต่อเนื่องไปได้อย่างไร้ขอบเขตไม่มีที่สิ้นสุด สามารถรับมือ และแก้ปัญหาได้ทุกรูปแบบ นอกจากการนำมาใช้แก้ปัญหาแล้ว ยังสามารถนำมาใช้ปรับปรุงสิ่งที่มีอยู่ให้ดียิ่งขึ้น รวมไปถึงการวางแผนและกลยุทธ์ใหม่ๆ ที่แหวกกรอบออกไปจากรูปแบบเดิม
3.คิดประสิทธิภาพ คิดสร้างสรรค์ (Edward de Bono
’s Simplicity) เพื่อช่วยให้การทำงานเป็นไปได้อย่างรวดเร็ว เรียบง่าย ได้ผลงานออกมาก โดยลดขั้นตอนที่ต้องทำอะไรซ้ำซาก4.คิดเป็นระบบ สื่อสารตรงประเด็น (Six Thinking Hats : Systematic Thinking & Communication) ช่วยจัดระเบียบการคิดการประมวลข้อมูล ที่สามารถทำให้การประชุม หรือการระดมความคิดเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยใช้เวลาน้อยที่สุด
5.การตัดสินใจอย่างมีคุณภาพ (Six Value Medals) ทำให้การตัดสินใจและการประเมินผลอย่างครอบคลุมและวัดผลได้อย่างชัดเจน โดยพิจารณาได้ครบทุกปัจจัย ทั้งทางตรงและทางอ้อม
ถึงวันนี้...การเคี่ยวองค์กรให้แกร่งเพื่อความอยู่รอด ปัจจัยทรัพยากรบุคคลจึงเป็นเรื่องสำคัญอีกเรื่องหนึ่งที่ไม่อาจจะมองข้ามไปได้
