ซ่อมได้

Q : อากาศร้อนมาก อยากขอคำแนะนำในการป้องกันความร้อนเข้าสู่ตัวบ้าน

(คุณรวิวรรณ กทม.)

A : หน้าร้อนบ้านเรา นับวันยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ความร้อนอันมหาศาลนี้มาจากดวงอาทิตย์ แล้วเราจะป้องกันความร้อนนี้ได้อย่างไร บ้านเราทุกคนมีส่วนที่รับแดดโดยตรงทุกหลัง นั่นคือ หลังคา หน้าต่าง และผนังบ้าน แสงแดดที่ส่องลงมาจะถูกดูดซับด้วยตัวบ้าน และเก็บความร้อนไว้จนกว่าพระอาทิตย์จะลับขอบฟ้า บ้านถึงจะคายความร้อนออกมา ซึ่งน่าจะเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่คนโบราณไม่ชอบนอนทางทิศตะวันตก แม้กระทั่งการเอาห้องนอนไว้ทางทิศตะวันตกก็ไม่ได้ เพราะกว่าบ้านจะคายความร้อนหมดก็เกือบค่อนคืนแล้ว ห้องที่อยู่ทางทิศตะวันตกจึงไม่ใช่ห้องที่สบายเลย แต่หากไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เราก็ต้องช่วยบรรเทาความร้อนที่เกิดขึ้น หลักการสำคัญที่เกิดความร้อนคือ แสงแดดบวกกับรังสีความร้อน ตกลงบนพื้นผิว แล้วพื้นผิวดูดซับความร้อนไว้ การป้องกันหรือแก้ไขทำได้ดังนี้

ป้องกันไม่ให้ความร้อนตกกระทบพื้นผิวหรือให้น้อยที่สุด อันนี้ คือเป้าหมายแรก ต่อมาต้องสร้างความแตกต่างของอุณหภูมิทำให้เกิดการหมุนเวียนของอากาศอย่างเป็นธรรมชาติ อยากเน้นการที่แสงแดดตกกระทบหน้าต่างเป็นหลัก เราสามารถเริ่มลดการตกกระทบด้วยต้นไม้ ปลูกต้นไม้ยืนต้นใกล้ตัวบ้านทางด้านทิศตะวันตก หรือทิศใต้ ด้วยไม้หอมหรือไม้ผล แต่ถ้าบ้านไม่มีที่ดินมากนัก เรามาดูสิ่งที่สามารถทำให้เกิดเงาได้ เพราะเมื่อเกิดเงา เราก็ได้ลดส่วนที่จะดูดซับความร้อนลงไปด้วย

ห้องที่มีระเบียง ทางทิศใต้หรือตะวันตก ต้องใส่ม่านที่หน้าต่าง แต่ภายนอกที่ระเบียง สามารถแขวนมู่ลี่ได้ เพื่อสร้างตัวกรอบที่อยู่ภายนอก สร้างเงาก่อนที่แสงแดดจะกระทบถึงม่านหรือหน้าต่างห้อง หากชายคาสั้น หรือไม่มีเลย การติดตั้งชายคาเพิ่มเป็นอีกหนึ่งวิธีที่ยอดเยี่ยม เพราะนอกจากสร้างเงาแล้ว ตัวชายคายังกันฝนได้ดีเยี่ยม แต่ต้องระวังสำหรับตึกแถวหรืออาคารพาณิชย์ว่า การต่อชายคาออกไปจะไม่รบกวนเพื่อนบ้าน

ห้องที่ไม่มีระเบียงเลย และมีทั้งหน้าต่างและผนังที่รับแดดโดยตรง บางทีอาจไม่สามารถสร้างการลดทอนที่ด้านนอกได้ เราต้องติดม่านในผนังทิศนั้น และเอาตู้เสื้อผ้าหรือตู้เก็บของที่ไม่ใช่อาหารมาตั้ง หรือทำเป็นตู้ติดตาย เพื่อลดการส่งผ่านความร้อนสู่ภายในห้อง การที่เราลดการส่งผ่านความร้อนสู่ภายในห้อง เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ใช้ลดความร้อนได้ดี แต่หากเราเอาตู้เก็บอาหาร หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าไว้ในทิศนั้น สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ อาหารจะเสียเร็วมาก และตู้เย็นจะทำงานหนักกว่าปกติ สำหรับบ้านสร้างใหม่ ถ้าทำได้ ควรเอาห้องน้ำไปไว้ด้านนั้น นอกจากจะลดความร้อนได้ดีแล้วห้องน้ำยังแห้งเร็วอีกด้วย

การสร้างความแตกต่างของอุณหภูมิ สามารถทำได้โดยการจัดการให้มีอากาศถ่ายเทได้ดี ยิ่งมีลมผ่านมากเท่าไหร่ก็ยิ่งดีเท่านั้น แต่บางครั้งเราไม่สามารถเปิดหน้าต่างได้ การจัดการให้บ้านสะอาด และเป็นระเบียบนั้นเป็นสิ่งที่สำคัญ การที่เรากันส่วนของห้องที่ร้อนออกจากส่วนอื่นๆ ด้วยประตูหรือผนัง จะทำให้มีการกักความร้อนไว้เป็นส่วนๆ หลังจากที่เราทำอย่างนั้นแล้ว การทำความเย็นด้วยเครื่องปรับอากาศ ก็จะยิ่งเพิ่มประสิทธิภาพ และลดการใช้ไฟฟ้าลงได้มากทีเดียวครับ