เพื่อนผู้ซื่อสัตย์ของฉันชื่อ ‘หนังสือ’ ทราย เจริญปุระ

โดย...อินทรชัย พาณิชกุล ภาพ ไม่มีเครดิต

“รักคนอ่าน” คือชื่อคอลัมน์ในมติชนสุดสัปดาห์ที่ทำให้ดาราสาว ทราย เจริญปุระ เป็นที่รู้จักในฐานะนักเขียน

หลายคนติดหูติดตาเธอในบทบาทนักแสดงฝีมือดี นักร้องสาวสุดซ่า รวมถึงพิธีกรที่มีความเป็นตัวเองสูงปรี๊ด ทว่าบางคนกลับติดใจเธอผ่านตัวอักษรอันคมคาย เต็มไปด้วยอารมณ์หลากหลาย บ้างฟุ้งฝันโรแมนติก บ้างโดดเดี่ยวเปลี่ยวเหงา ประเดี๋ยวกลับแปรเปลี่ยนเป็นเร่าร้อนดุดัน จิกกัดได้อย่างเจ็บแสบตรงไปตรงมา

ทราย ออกตัวเสมอว่าเธอเป็นนักแสดงที่ไม่มีแฟนคลับตามกรี๊ด เราถามต่อว่า แล้วเธอเป็นนักเขียนที่มีแฟนคลับตามอ่านไหม เธอยิ้มเขินเป็นคำตอบ

“โอว เขียนคอลัมน์นี้มาได้ 78 ปีแล้วมั้ง ยังจำวันแรกที่ถูกชวนได้เลย ตอนนั้นเพิ่งอายุยี่สิบเศษๆ พี่นักข่าวบันเทิงของข่าวสดเห็นเราชอบอ่านหนังสือ เลยชวนไปเขียนให้มติชนสุดสัปดาห์ เราปฏิเสธทันทีเลย มิกล้า มิบังอาจ เพราะรู้สึกว่าในนั้นมีแต่นักเขียนใหญ่ๆ ทั้งนั้น ไม่คู่ควร” เธอปล่อยก๊ากอย่างอารมณ์ดี

โดนเทียวไล้เทียวขื่ออยู่หลายรอบ ในที่สุดทรายตัดสินใจเขียน เอาวะ เขียนก็เขียน แต่คำถามใหญ่เกิดขึ้นในใจ จะเขียนอะไรดี เท่าที่ถามตัวเองคือ เราชอบอะไร ถนัดอะไรมากที่สุด คำตอบเดียวที่นึกขึ้นได้ อ่านหนังสือ

“ก็เลยคิดว่าจะเขียนถึงหนังสือที่เราอ่าน ไม่ใช่แบบรีวิวนะ แต่เป็นการบอกเล่าตามสไตล์เรามากกว่า อ่านแล้วรู้สึกยังไงก็มาบอกต่อให้เพื่อนฟัง บอกต่อแบบเจียมเนื้อเจียมตัวนะ เพราะเราไม่ใช่ปราชญ์ ไม่ใช่นักวิจารณ์”

ด้วยต้นทุนทางการอ่านที่เข้มแข็งพอให้มั่นอกมั่นใจได้ เนื่องจากทางบ้าน พ่อกับแม่ก็ล้วนแต่เป็นนักอ่านตัวยง นิยายไทยนับร้อยนับพันเล่มวางเรียงเป็นระเบียบอยู่ในตู้หนังสือ รอให้เธอหยิบอ่าน เล่มแล้วเล่มเล่าผ่านตาจนฝังใจ ทราย บอกว่าอ่านอย่างมีความสุข โดยไม่เคยถูกหวงถูกห้าม ไม่เคยโดนไล่ให้ไปอ่านหนังสือเรียนเหมือนลูกบ้านอื่น เพราะความคิดที่ว่าไม่มีใครเสียคนเพราะหนังสือ

“เราก็โตมากับนิยายไทย อย่าง ว.วินิจฉัยกุล กฤษณา อโศกสิน ทมยันตี ’รงค์ วงษ์สวรรค์ อาจินต์ ปัญจพรรค์ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เรื่อยมาจน ชาติ กอบจิตติ ที่พูดมานี่เฉพาะที่เราประทับใจมากๆ นะ”

ทุกวันนี้นักเขียนสาว เล่าว่า อ่านพ็อกเกตบุ๊กจบเฉลี่ยสัปดาห์ละ 3 เล่ม ย้ำว่าพ็อกเกตบุ๊ก ไม่นับข่าวหนังสือพิมพ์ นิตยสาร สเตตัสในเฟซบุ๊ก อ่านเพื่องาน เพื่อการพักผ่อน เพื่อความเพลิดเพลิน

“ที่ไหนมีร้านหนังสือ เราแวะทุกที่ที่ผ่านไปพบ อย่างน้อยต้องมีซื้อติดมือกลับบ้านสักเล่มหนึ่ง เราพกหนังสือติดตัวตลอด ไปกองถ่าย ไปอัดรายการ แม้แต่ไปเที่ยว กรณีที่แย่ที่สุดคือลืมเอาไปด้วย ก็ต้องมีแวะเซเว่น แวะร้านหนังสือเล็กๆ ในปั๊มมาอ่านก็ยังดี”

“เราไม่แอนตี้โซเชียลมีเดียนะ เล่นเฟซบุ๊กเหมือนกัน แต่เรามีภูมิคุ้มกันที่ดีพอ เลยไม่เชื่อพวกฟอร์เวิร์ดเมล พวกแชร์ลิงค์อะไรที่มันเลอะเทอะ ข้อมูลไหลท่วม สงสัยอะไรเปิดหนังสืออ้างอิงตลอด พวกเชื่ออะไรง่ายๆ แล้วแชร์ โดยไม่เช็ก เราจะรำคาญมาก” เธอส่ายหัว

อ่านเล่นจนเป็นเรื่อง สำนักพิมพ์มติชน พ็อกเกตบุ๊กเล่มล่าสุด รวบรวมข้อเขียนจากคอลัมน์รักคนอ่านในมติชนสุดสัปดาห์ที่เจ้าตัวชวนคนอ่านมาคุยกันตั้งแต่เรื่องหนังสือเรื่อยไปจนถึงสังคม การเมือง ชีวิต ความรัก ตลอดจนมุมมองที่มีต่อประเด็นสัพเพเหระในชีวิตประจำวันผ่านตัวอักษรที่สั้น เรียบง่าย ทว่ามีเสน่ห์ดึงดูดใจ

“เอาจริงๆ ไหม ชื่อคอลัมน์รักคนอ่าน มันเหมือนเวลาเราเข้าส้วมแล้วไปเจอคำนี้เขียนบนกำแพง มันสะดุดตา ชวนให้อมยิ้ม แต่มันอาจไม่มีความหมายลึกซึ้งอะไรเลยก็ได้ รักคนอ่าน เออ แล้วไงวะ เรื่องของมึงสิ (หัวเราะ)

แต่เราก็เขียนเล่าเรื่องนั้นเรื่องนี้ โดยได้แรงบันดาลใจจากหนังสือที่เพิ่งอ่านจบ แรงบันดาลใจนั้นอาจมาจากประโยคประโยคเดียว นิสัยใจคอของตัวละคร ฉากสั่นสะเทือนอารมณ์ ประเด็นเนื้อหาที่น่าเอามาบอกต่อ เพื่อขบคิด วิพากษ์วิจารณ์ร่วมกัน เหมือนใครคนหนึ่งไปอ่านเจออะไรที่มันน่าสนใจแล้วมาเมาท์ต่อในวงเพื่อน” เธอยิ้มหวาน

อ่านเล่นจนเป็นเรื่องของ ทราย เจริญปุระ เล่มนี้ ผู้เขียนตั้งใจเหลือเกินที่จะบอกกับคนอ่านว่าสำหรับเธอแล้ว หนังสือเป็นเพื่อนผู้ซื่อสัตย์ เป็นความมั่นคงเดียวในวันที่ชีวิตไม่มั่นคง และเป็นความสบายใจที่หาไม่ได้จากมนุษย์

นอกจากจะเป็นคอลัมนิสต์ในมติชนสุดสัปดาห์ ทรายยังทำหน้าที่ “คนแนะนำหนังสือ” ในรายการ Book Guide ทางวอยซ์ทีวี ทุกวันเสาร์ เวลา 21.3022.00 น.

เคยมีผลงานพ็อกเกตบุ๊กออกมาแล้ว 3 เล่ม ตั้งแต่ ทราย ปราสาททราย รักคนอ่าน และริอ่าน มาจนถึงเล่มล่าสุดนี้

ฝันเล็กๆ ของนักเขียนสาวผู้นี้คืออยากเขียนนิยายสักเล่ม แต่ยังไม่สำเร็จ ด้วยเหตุผลที่ฟังแล้วอาจยิ้ม “ไม่รู้จะให้ตัวละครคุยอะไรกัน” ก็ได้แต่หวังว่าคนอ่านจะติดตามรอคอย อย่าเพิ่งถอดใจไปเสียก่อน