วสันต์ ภัยหลีกลี้ โยคะ ช่วยพัฒนาจิตใจ

โดย...เบ็ญจวรรณ รัตนวิจิตร

แทบจะเป็นเรื่องปกติสำหรับคนทำงานออฟฟิศ ที่ต้องเผชิญกับภาวะออฟฟิศซินโดรม หากไม่ได้ดูแลตัวเองอย่างถูกต้อง เช่นเดียวกับ วสันต์ ภัยหลีกลี้ อดีตกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท อสมท และรองผู้อำนวยการสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส ที่วันนี้ค้นพบกับวิถีชีวิตใหม่กับวิถีแห่งโยคะ

วสันต์ ภัยหลีกลี้ นักสื่อสารมวลชนที่มีประสบการณ์ในวิชาชีพสื่ออย่างยาวนาน ช่วงหลังเข้ารับตำแหน่งผู้บริหารองค์กรสื่อขนาดใหญ่ ทั้ง อสมท และไทยพีบีเอส ต้องเผชิญกับสภาวะปวดหลังจากการนั่งทำงานนานติดต่อกันหลายชั่วโมงต่อวัน ได้รับคำแนะนำจากคนรู้ใจให้รู้จักกับโยคะ ศาสตร์เก่าแก่อายุหลายพันปีของอินเดีย

เบื้องแรก วสันต์ฝึกโยคะเพื่อบรรเทาอาการปวดหลัง ซึ่งเป็นอาการที่เกิดต่อเนื่องจากการนั่งทำงานต่อเนื่องหลายชั่วโมง ช่วง 3 ปีที่อยู่ไทยพีบีเอส เขาใช้เวลาฝึกโยคะอย่างน้อย 1 ครั้งต่อสัปดาห์ พอกลับมาทำงานก็เกิดอาการปวดหลังขึ้นอีก พอครบวาระที่ไทยพีบีเอสเมื่อปลายปี 2555 ที่ผ่านมา จึงคิดจะเรียนโยคะให้ลึกซึ้งขึ้น

“การฝึกโยคะ นอกจากจะทำให้อาการปวดหลังดีขึ้น ยังทำให้รู้สึกสบายตัว ร่างกายมีความยืดหยุ่นมากขึ้นและคล่องตัว พอครบวาระที่ไทยพีบีเอส จึงตัดสินใจเรียนโยคะอย่างลึกซึ้งขึ้น เพราะรู้สึกถูกจริต โดยเดินทางไปศึกษาที่อินเดีย ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิดของโยคะ ศาสตร์เก่าแก่อายุ 4-5,000 ปี”

วสันต์เดินทางไปเรียนโยคะที่ ฤษีเกศ ที่ได้ชื่อว่า เป็นเมืองหลวงของโยคะโลก ครั้งแรกเป็นการเรียนหลักสูตรเริ่มต้น ใช้เวลาทั้งหมด 12 วัน การเรียนโยคะที่อินเดียครั้งแรกนี้ ทำให้วสันต์มองเห็นมิติอื่นๆ ของโยคะ ซึ่งไม่ใช่เรียนเพื่อฝึกร่างกายเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการฝึกทั้งร่างกาย จิตใจ รวมถึงจิตวิญญาณ ที่ล้วนแล้วแต่เกี่ยวเนื่องสัมพันธ์กัน

ด้านร่างกาย การฝึกโยคะจะแตกต่างจากการออกกำลังกายทั่วไป ที่เน้นกระบวนการสูบฉีดเลือดของหัวใจเป็นหลัก แต่โยคะจะเป็นการออกกำลังกายที่มุ่งไปที่การบริหารกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ระบบประสาท และระบบภูมิคุ้มกันให้สามารถทำงานไปพร้อมๆ กันอย่างสมดุล

ด้านจิตใจ โยคะฝึกเรื่องการกำหนดลมหายใจ สมาธิ ที่มีความเชื่อมโยงสัมพันธ์กัน ทั้งร่างกาย การหายใจ และสมาธิ ให้ทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หลังจากกลับมา วสันต์ยังคงฝึกโยคะต่อเนื่องกับสถาบันโยคะที่มีในประเทศ ในหลากหลายสไตล์ ทั้งแบบ Iyengar หรือ Hatha Yoga อย่างไรก็ตาม เขาได้ตัดสินใจกลับไปเรียนโยคะที่อินเดียอีกครั้งหนึ่ง คราวนี้ไปเรียนคอร์สครู เพื่อให้รู้จักโยคะให้ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น ทั้งในแง่สมาธิ ปรัชญา รวมถึงเรียนภาษาสันสกฤต โดยใช้เวลา 4 สัปดาห์ และขณะนี้เขาเริ่มฝึกสอนกับสถาบันโยคะหลายแห่ง เช่น อาราตี โยคะ สุขุมวิท 50 หรือที่ Sivananda Yoga ซอยสวนพลู

“การเรียนคอร์สครูโยคะ ไม่ได้ต้องการทำเป็นอาชีพ แต่เรียนเพื่อสอนตัวเองให้รู้ลึกซึ้งมากขึ้น การฝึกสอนก็เป็นโอกาสให้ได้สร้างประสบการณ์ในการเรียนรู้ และฝึกฝนให้มีความชำนาญมากยิ่งขึ้น โยคะเป็นศาสตร์ที่มีเสน่ห์มาก ยิ่งเรียนรู้ ยิ่งลึกซึ้งมากขึ้น ไม่ใช่แค่การได้ออกกำลังกาย แต่รวมถึงการออกกำลังใจ ทำให้เกิดการพัฒนาทั้งทางร่างกายและจิตใจไปพร้อมๆ กัน”

วสันต์ บอกว่า การฝึกโยคะทุกวันนี้ กลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต เป็นการฝึกปฏิบัติทั้งทางร่างกายและจิตใจ ในหลายมิติ คล้ายกับหลักพระพุทธศาสนาที่มีทั้งการฝึกฝนจิตใจ ด้วยการอุทิศตน เพื่อให้เห็นแก่ตัวน้อยลง (Karma Yoga) การสวดมนต์ (Bhakdi Yoga) การควบคุมร่างกายและจิตใจ (Raja Yoga) หรือ การศึกษาปรัชญา (Jnana Yoga) โยคะช่วยทำให้ร่างกายและจิตใจอยู่กับปัจจุบัน

มีบทหนึ่งของคัมภีร์ภควัทคีตา องค์ประกอบหลักของการเรียนโยคะที่วสันต์ขีดเส้นใต้เอาไว้เป็นคำสอนที่ว่า กิเลส เป็นรากเหง้าของสิ่งไม่ดีต่างๆ หากละกิเลสได้ จะพบกับความสุขสบาย พบกับแสงสว่าง

วสันต์ ทิ้งท้ายว่า สำหรับวิชาชีพสื่อสารมวลชน ซึ่งเป็นอาชีพที่รักและมีประสบการณ์อยู่กับวิชาชีพนี้มาอย่างยาวนาน หากมีจังหวะและโอกาสคงจะได้กลับมาทำอีก แต่ตอนนี้ขอใช้เวลาในการเรียนรู้ และพัฒนาตัวเองกับโยคะที่เป็นวิถีชีวิตใหม่ต่อไป