น้ำพริกแมงดาที่รัก

โดย...อินทรชัย พาณิชกุล

ทุกครั้งที่เดินทางลง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ไม่ว่าทำข่าวหรือกิจธุระส่วนตัว ต้องมีโอกาสแวะร้านเนินขุมทอง เจ้าเก่าเจ้าดังประจำถิ่นทุกทีไป

นอกจากอาหารปักษ์ใต้รสเลิศอย่างแกงเหลืองหน่อไม้ปลากะพง คั่วกลิ้งเนื้อ ใบเหลียงผัดไข่ สะตอเผา ทีเด็ดที่ต้องสั่งเป็นประจำ คือ น้ำพริกแมงดา

วันนี้ขอพูดถึงสักหน่อย เพราะคิดถึ้งคิดถึงกลิ่นฉุนสะใจ อันเป็นเอกลักษณ์ของเจ้าแมลงชนิดนี้เหลือเกิน

แมงดาที่มักใส่ในน้ำพริกกะปิ น้ำพริกนรก น้ำพริกตาแดง เป็นแมงดานา พบได้ตามท้องนา ตามหนอง คลอง บึง กลางวันหลบซ่อนตัวเงียบเชียบ ตกกลางคืนค่อยโบยบินออกหากิน

แมงดานามี 3 สายพันธุ์ ได้แก่ พันธุ์หม้อ ที่วางขายกันในตลาด ขยายพันธุ์ไว ไข่ดก พันธุ์ลาย ขอบปีกมีลายสีทอง และพันธุ์เหลือง มีสีเหลืองทั่วตัว แมงดานาตัวผู้จะลำตัวกลมป้อม มีเดือยตรงหาง บริเวณนั้นเองที่มีต่อมกลิ่น ส่วนตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่า ท้องกว้าง แบน

ชาวบ้านนิยมดักด้วยวิธีขึงตาข่ายบนลำไม้สูงๆ 4 ทิศ ล่อด้วยแสงไฟนีออน จับได้แล้วก็จะนำมาวางขายตัวละ 520 บาท

เมื่อได้ตัวมาแล้วมักนำไปปิ้งไฟอ่อนๆ ไม่ก็ลวกให้สุก โยนลงครก ตำคลุกเคล้ากับเครื่องน้ำพริก จนกลายเป็นเมนูน้ำพริกแมงดา เผ็ดจัดจ้าน กลิ่นหอมเย้ายวนชวนให้น้ำลายสอ รับประทานคู่กับผักสด ข้าวสวยร้อนๆ รับรองพุงกาง และเรอออกมาอย่างมีความสุข

เวลาที่ผมไปเดินตามซูเปอร์มาร์เก็ต ตามท้องตลาด เจอน้ำพริกกะปิแมงดา น้ำพริกตาแดงแมงดา น้ำพริกนรกแมงดา ไม่เคยพลาดที่จะซื้อติดไม้ติดมือกลับบ้านด้วย แต่หลายครั้งผิดหวัง เมื่อเปิดมาพบว่ากลิ่นของแมงดาช่างบางเบาเหลือทน ไม่รู้ว่าเพราะเป็นแมงดาเลี้ยง ซึ่งจะมีกลิ่นฉุนน้อยกว่าแมงดาที่จับได้ตามแหล่งธรรมชาติ หรือเพราะถูกแม่ค้าโกงย้อมแมงดาขายรึเปล่าก็ไม่ทราบ ได้แต่ส่ายหัวด้วยความเสียดาย ยิ่งพวกน้ำพริกกระปุกไม่ต้องพูดถึง ไม่เคยโดนใจเลยสักเจ้าเดียว

น้ำพริกแมงดานี่ถ้ากลิ่นไม่แรง ความอร่อยก็ลดลงเหมือนกันนะครับ

ในความรู้สึกส่วนตัว ผมคิดว่าน้ำพริกแมงดาเป็นเมนูที่คล้ายกับส้มตำปูปลาร้า หรือทุเรียนเลยก็ว่าได้ หมายความว่า ใครชอบใครรักก็กินฉิบหายถวายหัว หอมอร่อยสุดจิตสุดใจ

แต่หากใครไม่ชอบก็จะเกลียดขยะแขยงกลิ่นเหม็นของมันเข้ากระดูกดำ เจอที่ไหน ขอบาย ถอยดีกว่า มีแกที่ไหนไม่มีฉันที่นั่นอย่างไรอย่างนั้นเลย