สุขศึกษา วิชาแห่งความสุข (1)

โดย...ว.วชิรเมธี ผู้อำนวยการสถาบันวิมุตตยาลัย

การที่คนเราจะมีความสุขนั้น มีอยู่หลายวิธี ความสุขที่แท้นั้นอยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม ไม่ใกล้ไม่ไกลจากตัวเรา อาตมภาพจะขอเล่าผ่านนิทานพุทธปรัชญาทั้ง 3 เรื่อง ดังนี้

นิทานเรื่องที่ 1 กระเป๋าแห่งความสุข

มีอภิมหาเศรษฐีคนหนึ่งเป็นเจ้าของธุรกิจระดับหลายแสนล้านล้านบาท มีเงินมีทองมากมายมหาศาล แต่เมื่อมีเงินแล้ว เขากลับรู้สึกว่า ในจิตใจยังคงพร่อง คือยังไม่อิ่ม ยังไม่เต็ม ยังไม่พอ เขารู้สึกว่า เมื่อไหร่หนอการอยากมีเงินมันจึงจะได้รับการเติมเต็มเสียที มีแล้วก็อยากก็มีอีกๆ ที่สำคัญแม้ตัวเขาจะยังไม่เสียชีวิต ไม่มีอาการการเจ็บป่วยใดๆ แต่ลูกของเขาก็มักจะมากระซิบให้เขาเขียนพินัยกรรม แบ่งมรดกเสียที จะให้ลูกคนไหนเท่าไหร่ก็ว่ามา เขาเริ่มรู้สึกว่า การมีเงินมากๆ ตกลงมันดีหรือไม่ดีกันแน่ ลูกอยู่กับเรา ขับรถให้เรา ดูแลเรา ตกลงเขารักเราจริงๆ หรือว่ารักสมบัติของเรา

ภรรยาสาวแสนสวยของเขาก็เช่นกัน ดูแลเขาอย่างดี กินข้าวร่วมกันกับเขา ไปดูหนังร่วมกันกับเขา นวดแข้งนวดขาให้เขา พอเขารู้สึกสบายๆ ภรรยาสาวก็มักมากระซิบข้างหูว่า พี่คะ ขอคอนโดเพิ่มอีกหนึ่งหลัง ขอรถสปอร์ตเพิ่มอีกห้าคัน

เผลอครั้งหนึ่ง ภรรยาสาวก็ขอ ลูกก็ขอ ทุกคนที่มาหาเขาต่างก็มีแต่คนมาขอ ขอ ขอ ไปที่ไหนมีคนล้อมหน้าล้อมหลังเต็มไปหมด บางครั้งเขาจึงแอบไปหลบหาความสงบที่วัด ขณะที่กำลังนั่งสมาธิอย่างมีความสุข ลืมตาขึ้นมา ก็เจอหลวงพ่อเจ้าอาวาส ยิ้ม ยื่นซองขาวให้เขา เขาถามว่า อะไรขอรับหลวงพ่อ ซองผ้าป่าโยม หมายความว่าอย่างไรครับหลวงพ่อ อาตมาสร้างโบสถ์หินอ่อนยังไม่เสร็จ ใช้เงินตั้งร้อยล้านบาท โยมช่วยบริจาคหน่อยสิ โอ้โห เท่านั้นเองเขาปัดก้นลุกหนีเลย

ทุกหนทุกแห่งที่เขาไปเกี่ยวข้องมีคนมาห้อมล้อมเขา ทุกคนอยากได้เงินของเขา เขารู้สึกไม่ปลอดภัย กินอาหารก็กลัวว่า ลูกหลานตลอดจนถึงคนใช้จะใส่ยาพิษลงในอาหาร ไปที่ไหนๆ แม้จะมีคนมาต้อนรับมากมาย เขาก็รู้สึกว่า เอ คนพวกนี้มาต้อนรับเรา เป็นหน้าม้า หรือว่าเป็นคนที่อยากขอเงินเรา มีใครบ้างรักเราจริงบ้างไหมหนอ

ถึงแม้อภิมหาเศรษฐีคนนี้จะมีเงินทองมากมายล้นฟ้า แต่เขาก็ไม่มีความสุขเลย เขาเป็นโรคระแวงว่า จะไม่มีคนรักเขาจริง

วันหนึ่งเขาจึงตัดสินใจขายกิจการทั้งหมด จะได้ไม่ต้องมานั่งกังวลห่วงข้าวห่วงของนอนตาไม่หลับอีก เขาขายกิจการทุกสิ่งทุกอย่างแล้วเอาเงินที่ได้มาทั้งหมดนั้นฝากธนาคารไว้ วันที่เขาขายกิจการ เขารู้สึกโล่งมาก เขามีความสุขพอสมควรแต่ก็ยังไม่สุขถึงที่สุด เพราะว่าเงินที่เขาเอาฝากธนาคารใหม่ไว้ก็ยังมีอยู่มากมายมหาศาลเหลือเกิน ใจหนึ่งก็สุขที่ไม่ต้องมานั่งดูแลกิจการ แต่ใจหนึ่งก็ยังทุกข์เพราะมรดกของตัวเองยังมีอีกมหาศาลที่ยังไม่ได้แบ่งใคร แต่เอาเถอะ อย่างน้อยจิตใจก็รู้สึกดีขึ้นที่ได้ปลดพันธนาการออกไปบ้าง

เมื่อขายกิจการแล้ว เขาตัดสินใจเดินทางออกไปพักผ่อนยังต่างจังหวัด ไปยังรีสอร์ทชายป่าแห่งหนึ่ง เมื่อเก็บข้าวเก็บของเช็กอินเข้าที่พักแล้ว เขาก็หยิบเฉพาะข้าวของที่จำเป็นใส่ในเป้หนึ่งใบ ได้แก่ น้ำเปล่าหนึ่งขวด อาหารกระป๋องอีกสองสามอย่าง เสื้อผ้า และเสื่ออีกหนึ่งผืน ตั้งใจว่าจะเข้าไปในป่าเงียบๆ ปูเสื่อแล้วนอนอ่านหนังสือสบายๆ

เมื่อเก็บข้าวของสี่ห้าอย่างใส่กระเป๋าแล้วเขาก็เดินลัดตัดตรงเข้าชายป่าไป เขาเดินเข้าป่าไปด้วยความสำราญบานใจที่ไม่ต้องเจอผู้คนคอยห้อมล้อมเพื่อขอเงินเขา

สักพักหนึ่งเขาก็ไปถึงบึงใหญ่ ไปเจอชาวบ้านคนหนึ่งกำลังนั่งตกปลา เขาก็ถามว่า “ลุง ลุงทำอะไร” ชาวบ้านก็บอกว่า “ผมก็มาตกปลาสิ แล้วคุณมาทำอะไร”

“อ๋อ ผมเหรอ ว่าจะหาที่นอนเล่นแถวนี้แหละ”

“แล้วคุณไปทำอะไรมา ก่อนจะมานอนเล่นแถวนี้”

“โหย ผมทำธุรกิจสิ” เขาตอบด้วยความภูมิใจ

คุยมาคุยไป คุยไปคุยมา เศรษฐีก็เล่าให้ฟังว่า เขาไม่มีความสุขทั้งๆ ที่มีเงินมหาศาล ชาวบ้านซึ่งเป็นนักตกปลาก็ดูออก เพราะดูหน้าก็รู้ หน้าดำคล่ำเครียด อาการเหมือนกับคนดวงตก ชาวบ้านซึ่งเป็นนักตกปลาอยากจะช่วย จึงถามขึ้นว่า

“เมื่อกี้คุณบอกว่าคุณไม่มีความสุขใช่ไหม”

“ใช่สิ”

“คุณอยากมีความสุขไหม”

“ทำไมจะไม่อยากล่ะ มาที่นี่ก็อยากมีความสุขนั่นแหละถึงได้ปล่อยวางทุกสิ่งทุกอย่าง”

“ผมจะสอนคุณ เรื่องวิชาว่าด้วยความสุขเอาไหม”

“คุณจะสอนได้อย่างไร”

“เอาเถอะน่า ผมจะสอนเอง คุณตามผมมา”

ชาวบ้านเดินนำเข้าป่าลึกไปนิดหน่อย มหาเศรษฐีเดินตาม คุยไป คุยมา คุยมา คุยไป สักพักหนึ่ง มหาเศรษฐีร้อนก็ร้อน เหนื่อยก็เหนื่อย กระหายน้ำก็กระหาย พอมหาเศรษฐีเผลอแผล็บเดียวเท่านั้น ชาวบ้านคนนั้นก็ฉกกระเป๋าของเขาหลุดจากมือไป แล้วก็วิ่งตื๋อเข้าป่าไปเลย

เศรษฐีตกใจ ในกระเป๋ามีน้ำ มีอาหารว่าง มีของจำเป็นของเขา โทรศัพท์อีกหนึ่งเครื่อง พอกระเป๋าหลุดมือ ตกใจมาก รีบวิ่งตามชาวบ้านคนนั้นเข้าป่าไป จะต้องเอากระเป๋าคืนมาให้ได้ วิ่งไล่ล่ากันอยู่ครึ่งชั่วโมง แต่ก็ตามไม่ทัน เพราะชาวป่านั้นเชี่ยวชาญในป่าแห่งนั้นอยู่แล้ว เพียงหลับตาก็เห็นภาพทั้งหมด ในที่สุดมหาเศรษฐีเหนื่อยมาก ตามไม่ทัน ทรุดตัวลงนอนใต้ต้นไม้แห่งหนึ่ง เหนื่อยสุดใจขาดดิ้น คิดถึงกระเป๋าก็คิดถึง กลัวจะหลงป่าก็กลัว น้ำก็หิว ข้าวก็หิว ร้อนก็ร้อน และนี่ยังไม่รู้ว่าจะออกจากป่าได้อย่างไร ทุกข์แทบล้มประดาตาย ล้มตัวลงนอนผึ่งลงไป

......

(อ่านต่อสัปดาห์หน้า)