หนังสือและโอกาสเข้าถึงหนังสือ

โดย...จตุรภัทร หาญจริง

 

 

 

 

 

 

 

 

 

เขาว่ากันว่า งานสัปดาห์หนังสือที่เพิ่งผ่านพ้นไป มีคนเข้างานกว่า 1.7 ล้านคน มียอดขายถึง 600 ล้านบาท น่าคิดตามไหมว่า แล้วคนอีกหลายล้านคนที่เหลือ ทั้งเหนือ ใต้ ออก ตก ล่ะ เขามีโอกาสเข้าถึงหนังสือมากน้อยแค่ไหน ไม่ว่าจะเป็นโอกาสในการได้อ่านหนังสือ โอกาสในการมีรายได้ที่เพิ่มสูงขึ้น เพื่อมีโอกาสซื้อหนังสือสักเล่มที่เขาชื่นชอบและสนใจเป็นพิเศษ หรือโอกาสในการได้เข้าไปร้านหนังสือ (บ้างสักครั้ง)

และยิ่งน่าคิดตามเข้าไปใหญ่ว่า กว่า 1.7 ล้านคน ที่เข้าไปซื้อหาหนังสือภายในงานเมื่อซื้อกลับไปอ่านที่บ้านแล้ว มีเวลาอ่านจนครบหมดที่ซื้อมาในคราวเดียวหรือไม่ หรือระบบบริโภคนิยมที่มีกลยุทธ์กระตุ้นยอดขายและพฤติกรรมการซื้อมาก ซื้อเร็ว และซื้อด้วยความรู้สึก “อยากมี” มากกว่าซื้อเพราะความจำเป็นทำให้คนส่วนใหญ่ซื้อหนังสือเหมือนเป็นแฟชั่น ซื้อไว้เพื่อให้มันกองท่วมหัว หรือเพื่อไว้โชว์บนชั้นวาง เพื่อสร้างความภาคภูมิใจว่าฉันได้เป็นเจ้าของ แต่ “ไม่มีเวลาอ่าน” ไปจนหมดสิ้นแล้ว

ถ้านี่คือความเหลื่อมล้ำมันก็คงเป็นความเหลื่อมล้ำที่ไม่อาจแก้ไขไปได้ชั่วชีวิต ตราบใดที่ประชากรส่วนใหญ่ของประเทศยังหาเช้ากินค่ำ จนไม่มีโอกาสสร้างปัญญาเพิ่มขึ้นจากระบบการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ที่สอนให้แค่ท่องจำ) ด้วยหนังสือยิ่งราคาหนังสือแพงขึ้นทุกวันๆ (ด้วยต้นทุนกระดาษที่สูงขึ้นๆ) การได้อ่านหนังสือ หรือการได้มีโอกาสเป็นเจ้าของหนังสือ (เหมือนคนกรุง) จึงถือว่าเป็นเรื่องที่ห่างไกลจากชีวิตเหลือเกิน

คงจะดี ถ้าคนไทยทั้งประเทศจะมีรายได้ที่ดี (อย่างเสมอภาคกัน) ที่ทำให้ตนเองและครอบครัวมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น มีทั้งเงินและเวลาที่จะได้เข้าร้านหนังสือ เพื่อซื้อหนังสือไปนอนอ่านเล่นที่บ้านได้มากขึ้น รวมทั้งมีโอกาสได้มีงานสัปดาห์หนังสือภายในจังหวัดของตน ให้ทัดเทียมกับงานสัปดาห์หนังสือที่จัดขึ้นในกรุงเทพมหานคร เพื่อที่วันหยุดยาวๆ จะได้พาลูกพาหลานไปเดินเข้างานอย่างสำราญใจ ไม่ต้องนั่งมองตาปริบๆ อิจฉาคนในเมืองใหญ่ที่มีอะไรเด็ดๆ ดีๆ เยอะแยะเต็มไปหมด

เอาเป็นว่า ตราบใดที่คนไทยทั้งประเทศยังมีรายที่ไม่เท่าเทียมกัน (ส่วนใหญ่ยังง่อยเปลี้ยเสียขา) อย่าว่าแต่โอกาสเลย เอาชีวิตตัวเองให้รอดไปวันๆ ก็บุญแค่ไหนแล้ว!