การประชุมนานาชาติณ เมืองพาราณสี อินเดียกรณีพระธรรมวินัยกับกฎหมายรัฐธรรมนูญ (ตอน ๑๖)
เพื่อชี้แจงแสดงให้เห็นโทษต่อการประพฤติพรหมจรรย์ของบุคคล จึงทรงติเตียนเป็นอันมากถึงความไม่เหมาะควรแก่ความเป็นสมณะ
โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส
เพื่อชี้แจงแสดงให้เห็นโทษต่อการประพฤติพรหมจรรย์ของบุคคล จึงทรงติเตียนเป็นอันมากถึงความไม่เหมาะควรแก่ความเป็นสมณะ แล้วจึงทรงมีพระบัญญัติ ให้มีความผิดในชื่อ สังฆาทิเสส ซึ่งมีคำอธิบายว่า ภิกษุต้องอาบัติในสังฆาทิเสส แล้วพึงปรารถนาสงฆ์ เพื่อประโยชน์แก่ปริวาส ในกรรมเบื้องต้นแห่งการออกจากอาบัติของผู้ใคร่จะออก และเพื่อประโยชน์แห่งการให้มานัต รวมกับมูลายปฏิกัสสนาในกรรมอันเป็นท่ามกลาง เพื่อประโยชน์แก่อัพภานในกรรมที่สุด เพราะว่าบรรดากรรมเหล่านี้ (ปริวาส มานัต อัพภาน) กรรมแม้อันหนึ่งอันใด เว้นสงฆ์เสียแล้ว ใครๆ ไม่อาจทำได้
สำหรับ สิกขาบทในหมวดสังฆาทิเสส นั้น ให้ความสำคัญที่ การสกัดกั้นกระแสแห่งราคะเป็นสำคัญ เพราะเป็นเรื่องน่าละอาย (หมายถึง ไม่ประพฤติแบบชาวบ้าน) หากสมณะยังถือปฏิบัติ จึงให้แสดงกรรมดังกล่าวต่อสงฆ์ และต้องออกจากความผิดตามกระบวนการ โดยต้องพึ่งสงฆ์เป็นสำคัญ เพื่อยังให้เกิดความละอายต่อสงฆ์ จะได้สำรวมระวังต่อไป มิให้ประมาทพลาดพลั้ง
หากจะเทียบเคียงกับโทษทางโลก เมื่อปาราชิกเท่ากับโทษประหารชีวิต สังฆาทิเสสก็คงจะคล้ายกับโทษกักขัง โดยมีนัยสำคัญของการลงโทษว่า... เมื่อต้องอาบัติ (สังฆาทิเสส ๑๓) แล้ว รู้อยู่แต่ปกปิดไว้ ไม่บอกแก่เพื่อนพรหมจารีทั้งหลายว่า ข้าพเจ้าต้องอาบัติชื่อนี้ สิ้นวันประมาณเท่านี้ จากนั้นแล้วอยู่มานัต สิ้น ๖ ราตรี เพื่อประโยชน์ เพื่อความยอมรับของภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประพฤติมานัตแล้ว ภิกษุสงฆ์อย่างต่ำ ๒๐ รูป อยู่ในสีมาใด
อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้
