การประชุมนานาชาติณ เมืองพาราณสี อินเดียกรณีพระธรรมวินัยกับกฎหมายรัฐธรรมนูญ(ตอน ๑๒)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

หากตราบใดภาคจิตสำนึกของสังคมเสื่อมไปจากธรรม การที่จะให้สมาชิกในสังคมยอมรับกติกา หรือกฎระเบียบ ในขณะที่ตนเองหรือหมู่คณะไม่มีโอกาสได้เปรียบ หรือประสบภาวะปัญหาสูญเสียฐานะและโอกาสในด้านต่างๆ ก็คงเป็นเรื่องที่เป็นไปได้ยาก... ทั้งนี้เพราะจิตสำนึกที่ไม่ถึงธรรม เป็นปัจจัยสำคัญ

ดังนั้น กระบวนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาชีวิตทั้งหมดย่อมมุ่งสู่ธรรมเป็นสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นศาสตร์ใดๆ ก็ตามในโลกนี้ ที่ถูกจัดให้เป็นการศึกษาเพื่อชีวิต ทางเศรษฐศาสตร์ก็ดี นิติศาสตร์ก็ดี รัฐศาสตร์ก็ดี ก็ย่อมมุ่งสู่ “ธงธรรม” เป็นสำคัญ จึงไม่ได้เป็นข้อแตกต่าง และไม่ได้เป็นปัญหาใดๆ ในส่วนแห่งจุดมุ่งหมายทางวิชาการ

สาระสำคัญจึงขึ้นอยู่กับการพัฒนาตัวบุคคล การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ที่จะเข้าสู่กระบวนการเรียนรู้ ที่จะต้องถูกออกแบบให้บุคคลเหล่านั้นมีความสำนึกพร้อมด้วยคุณธรรม ที่จะใช้เครื่องมือในศาสตร์ศิลป์เหล่านี้เพื่อประโยชน์โดยธรรมเป็นสำคัญ เพื่อการสร้างสรรค์สังคมให้ยุติโดยธรรม เพื่อสันติภาพบนเส้นทางธรรม เพื่อความเจริญรุ่งเรืองแห่งชีวิตของบุคคล และสังคมได้

เพราะถ้าไม่มีจิตสำนึกที่ถูกต้องโดยธรรมแล้ว แม้เราจะออกแบบกลไกให้มีเครื่องมือจากศาสตร์ทั้งหลายอย่างดีเยี่ยมเพียงใด ก็ยากที่จะได้ผล และหากขาดการสร้างนวัตกรรมทางจิตวิญญาณที่ทรงคุณค่าโดยธรรม ที่จะนำไปสู่ประสิทธิภาพเพื่อการพัฒนาคุณภาพจิตสำนึกมุ่งสู่ธรรม ตามจุดมุ่งหมายของการศึกษาเพื่อชีวิตแล้วก็ยิ่งยากต่อการพัฒนาการไปสู่ความสำเร็จความประเสริฐของการดำเนินชีวิต แม้จะมีแบบแผนพัฒนาเศรษฐกิจที่ดีเยี่ยมอย่างไรก็ตาม หรือจะมีกฎ ระเบียบ หลักการ ในศาสตร์ศิลป์ใดๆ ที่ทรงประสิทธิภาพก็ตาม...

อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาเข้าไปในหลักการคำสอนของแต่ละศาสนา ก็อาจจะไม่ได้มีข้อแตกต่างจากกันไปมากนักในขั้นพื้นฐานของการให้การอบรมสั่งสอน แม้ในพระพุทธศาสนาก็เช่นเดียวกัน ทั้งนี้เพราะรากฐานขั้นพื้นฐานของแต่ละศาสนามาจากหลักคุรุธรรมที่เหมือนกัน ซึ่งสังคมอารยธรรมแห่งมนุษยชาติยอมรับกันมายาวนาน และยังถือปฏิบัติกันอยู่โดยกลุ่มชนตามรูปแบบต่างๆ ของการดำเนินชีวิต มาถึงสังคมในปัจจุบันนี้...

เราจึงเห็นหลักคุรุธรรมในชมพูทวีปที่ยังคงมีความเข้มแข็งมั่นคงอยู่สืบเนื่องจนถึงทุกวันนี้ ซึ่งหลักคุรุธรรมนี้ย่อมเป็นแนวทาง เป็นที่พึ่งของคนดี หรือสุจริตชน ที่ยังพึงประสงค์ใช้ชีวิตมุ่งสู่ธรรม และพึงประสงค์ให้โลกนี้อยู่ด้วยกันอย่างไม่เบียดเบียนต่อกัน ไม่ทำร้ายกัน มุ่งสู่สันติเหมือนกัน ... การไม่เบียดเบียนกันนั้น ก็ต้องอ้างอิงหลักคุรุธรรมเป็นหลักการดำเนินชีวิตในขั้นพื้นฐาน