mind the Gap

โดย...กันย์ ภาพ คลังภาพโพสต์ทูเดย์

เพื่อนสนิทไม่สบายบ่อยมาก

เมื่อเพื่อนสนิทสุขภาพไม่ดี ป่วยง่าย พบความผิดปกติ เธอเหนื่อยง่าย ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ หิวบ่อย กินจุ น้ำหนักลดฮวบแม้รับประทานอาหารมากขึ้น ขี้ร้อน หงุดหงิดง่าย ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ กล้ามเนื้อแขนขาอ่อนแรง คอมีขนาดโตขึ้นตาโปน

ทางออก

แนะนำให้เธอเฝ้าสังเกตตัวเองว่าเป็นมานานแค่ไหน เพราะหากใครกำลังมีอาการดังกล่าวมาพึงระวัง เพราะอาการเหล่านี้เป็นสัญญาณอันตรายที่บ่งบอกให้รู้ว่าตอนนี้ต่อมไทรอยด์ของเธอกำลังทำงานผิดปกติ ซึ่งหากตรวจพบแต่เนิ่นๆ ก็สามารถรักษาให้หายได้ แต่หากชะล่าใจปล่อยอาการทิ้งไว้ไม่รีบรักษา ก็อาจเสี่ยงถึงขั้นหัวใจล้มเหลว หรือบางรายอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้เลยทีเดียว แนะนำให้เธอรีบไปหาหมอโดยเร็ว

เพื่อนไปพบแพทย์และเป็นไทรอยด์ทำงานไม่ปกติ เธอกังวลกับโรคที่เป็นอย่างมาก

ทางออก

ปลอบใจเธอ ทุกปัญหามีทางออก ไทรอยด์ไม่ใช่เอดส์หรือมะเร็ง อย่ากังวลจนจิตตก เข้าสู่กระบวนการรักษาโรคไทรอยด์เป็นพิษ สำหรับสาเหตุหลักของโรคนี้ก็เกิดจากร่างกายของคนเราสร้างภูมิคุ้มกันไปกระตุ้นต่อมไทรอยด์ให้ทำงานมากขึ้น ส่วนสาเหตุอื่นๆ ก็อาจเกิดจากการอักเสบของต่อมไทรอยด์ หรือการได้รับฮอร์โมนไทรอยด์จากแหล่งอื่น ปัจจุบันพบว่าคนไทยร้อยละ 13 คนป่วยเป็นโรคไทรอยด์เป็นพิษ โดยพบในเพศหญิงมากกว่าชาย

หาข้อมูลเกี่ยวกับโรคนี้ให้เธอ วิธีการรักษาโดยทั่วไปทำได้ 3 วิธี คือ การรับประทานยา เพื่อลดการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งผู้ป่วยมักต้องรับประทานยาต่อเนื่องประมาณ 2436 เดือน วิธีนี้เหมาะกับผู้ป่วยอายุน้อย เป็นโรคมาไม่นาน ต่อมไทรอยด์มีขนาดโตไม่มาก หรือผู้ป่วยที่มีข้อห้ามในการผ่าตัด เช่น มีโรคประจำตัวหลายโรค

การรับประทานน้ำแร่รังสีไอโอดีน เป็นวิธีที่เหมาะกับผู้ป่วยสูงอายุ หรือผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ เป็นโรคมานาน ผู้ป่วยที่กลับมาเป็นซ้ำหลังรับประทานยาครบตามกำหนด ผู้ป่วยที่แพ้ยาต้านไทรอยด์แบบรุนแรง

การผ่าตัด เหมาะกับผู้ป่วยที่ต่อมไทรอยด์มีขนาดโตมาก มีการกดเบียดอวัยวะข้างเคียงจากต่อมไทรอยด์ เช่น กลืนลำบาก หายใจลำบาก หรือผู้ป่วยที่สงสัยอาจมีมะเร็งต่อมไทรอยด์ร่วมด้วย รวมทั้งผู้ป่วยที่มีอาการทางตาจากภาวะไทรอยด์เป็นพิษขั้นรุนแรง สำหรับภาวะต่อมไทรอยด์อักเสบ จะมีอาการไทรอยด์เป็นพิษเพียงชั่วคราว จึงไม่จำเป็นต้องได้รับยาต้านฮอร์โมน การรักษาจะเป็นการรักษาตามอาการ ได้แก่ การรับประทานยาลดอาการใจสั่น กรณีที่มีใจสั่นมือสั่น หรือยาลดอาการปวดถ้ามีอาการปวดบริเวณต่อมไทรอยด์เท่านั้น

ชวนให้เธอปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต การกินการอยู่ใหม่หมด ควรใส่ใจดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง เช่น งดสูบบุหรี่ งดดื่มแอลกอฮอล์โดยเด็ดขาด กาแฟควรเลี่ยงเพราะอาจทำให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะมากขึ้น งดออกกำลังกายหนักในช่วงแรกของการรักษา โรคไทรอยด์เป็นพิษเป็นโรคที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ โดยผู้ป่วยต้องมาพบแพทย์เพื่อติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง ไม่ควรหยุดยาหรือปรับขนาดยาเอง เพราะอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงจากยาและทำให้รักษาหายยากขึ้น ในกรณีที่รักษาหายขาดแล้วควรมีการติดตามระดับฮอร์โมนไทรอยด์ในเลือดอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เนื่องจากอาจมีโอกาสกลับเป็นซ้ำหรือเกิดภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำได้

Ask the Expert

Q.มีคนบอกว่า หากฟันแท้ลูกหลุดออกมา ยังสามารถต่อได้จริงหรือไม่?

A.ทพญ.ประไพ ชุณหคล้าย สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (รพ.เด็ก) กรมการแพทย์ แนะนำว่าในเด็กโตที่เป็นฟันแท้หลุดออกมาทั้งซี่ สิ่งที่ควรทำคือ หาฟันให้พบเร็วที่สุด โดยจับที่ตัวฟัน ไม่จับที่รากฟัน ซึ่งสังเกตจากตัวฟันที่มีสีขาวกว่า และไม่มีปลายแหลม เหตุที่ไม่ควรจับรากฟัน เพราะรากฟันมีเยื่อยึดระหว่างกระดูกและฟัน ถ้าถูกทำลายจะทำให้การปลูกฟันกลับเข้าไปมีโอกาสประสบความสำเร็จน้อยลง มีหลายวิธีในการเก็บรักษาเบื้องต้น เช่น แช่ลงใน HBSS (Hank’s balanced Salt Solution) จะช่วยรักษาสภาพฟันได้ดีที่สุด แต่ถ้าหาไม่ได้ ให้ใช้น้ำนม หรือน้ำเกลือแช่ฟัน หรือเอาผ้าก๊อซห่อฟัน อมไว้ในกระพุ้งแก้ม ควรรีบไปพบทันตแพทย์ภายใน 30 นาที หลังเกิดอุบัติเหตุ เพราะยิ่งไปเร็วมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งมีโอกาสที่จะเก็บรักษาฟันซี่นั้นไว้ได้มากขึ้น

(มีปัญหาด้านความสัมพันธ์ ส่งคำถามมาที่ [email protected])

He Said/She Said

ตินติน เจ้าของธุรกิจ

“ผู้หญิงมักทำให้เราป่วยใจ เวลาทำให้เธอสมหวังเธอก็จะรักเรา แต่พอทำอะไรผิดใจสักอย่างก็ฟูมฟาย แล้วก็เหวี่ยงๆ แบบลืมความดีของเราที่เคยทำเอาไว้เลย เจอแบบนี้บ่อยๆ ผมว่ามันแย่นะครับ”

เมย์ เจ้าของธุรกิจ

“หนุ่มๆ สมัยนี้ดูยากจริงๆ ค่ะ บางทีก็ดีกับเรา สร้างความหวังให้เรา จนเราแอบเผลอใจ แต่เอาเข้าจริงๆ กลับไปมีคนใหม่ตลอด พอจับได้ก็อ้างนั่นอ้างนี่ ผู้หญิงก็เลยอยู่เป็นโสดกันเยอะแบบนี้ไงคะ”

Quote

“ทุกๆ ครอบครัวที่มีความสุข มักจะมีสูตรสำเร็จคล้ายๆ กัน แตกต่างจากครอบครัวที่ไร้สุข ซึ่งจะมีเรื่องราวของความทุกข์ในแบบฉบับของตัวเอง”

ลีโอ ตอลสตอย จากหนังสือ Anna Karenina