เหยี่ยวข่าวเล่าเรื่อง

โดย...อินทรชัย พาณิชกุล ภาพ ประกฤษณ์ จันทะวงษ์

ข่าวอาชญากรรมที่ปรากฏเด่นหราบนหน้าหนังสือพิมพ์แต่ละวัน สร้างความสลดหดหู่ สะเทือนขวัญ สั่นประสาทประชาชนคนไทยยิ่งนัก

คดีปล้น ฆ่า ฉกชิงวิ่งราว ลักพาตัวเรียกค่าไถ่ ข่มขืนกระทำชำเรา ยันฉ้อโกงด้วยสารพัดวิธี สะท้อนถึงปัญหาโจรผู้ร้ายเต็มเมือง หนำซ้ำยังมีจิตใจโหดเหี้ยมอำมหิต ฉลาดแยบยลกว่าเมื่อก่อนมาก สังคมเรานับวันยิ่งอยู่ยากขึ้นทุกที

Crime Track แกะรอยอาชญากรรม สำนักพิมพ์โพสต์บุ๊ก ผลงานของ วัสยศ งามขำ เหยี่ยวข่าวอาชญากรรมแห่งหนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ ผู้ยืนหยัดบนสนามข่าวอันเต็มไปด้วยเสียงไซเรน กองเลือด และซากศพ มานานนับสิบปี

หนังสือเล่มนี้รวบรวมสารคดีเชิงข่าวอาชญากรรมที่เคยตีพิมพ์ในบางกอกโพสต์ และโพสต์ทูเดย์ ระหว่างปี พ.ศ. 2551-2555 คัดสรรคดีเด่นดัง พิลึกพิลั่น จนถึงคดีเล็กคดีน้อยแต่น่าสนใจ ตีแผ่วิธีแกะรอยสืบสวนสอบสวนแบบเจาะลึกของตำรวจไทย

“เท่าที่เห็น ข่าวอาชญากรรมทั่วไปจะนำเสนอเพียงว่าเกิดอะไรขึ้น ที่ไหน วันเวลา สถานที่ รายชื่อผู้เสียหาย แรงจูงใจในการก่อเหตุ แต่ไม่เคยโฟกัสเจาะลงไปว่าแท้จริงแล้วตำรวจจับคดีนั้นด้วยวิธีใด เรามักจะเห็นเฉพาะการตั้งโต๊ะแถลงข่าวตอนจบว่าตำรวจจับโจรผู้ร้ายได้แล้ว แต่ไม่รู้ว่าเบื้องลึกเบื้องหลังของคดี ตำรวจจับโจรได้อย่างไร”

หลักการทำข่าวอาชญากรรมของวัสยศคือ ไปก่อนกลับทีหลัง

“เป็นคำพูดของพ่อ ซึ่งเป็นอดีตนักข่าวอาชญากรรมเหมือนกัน ท่านบอกว่าไปถึงที่เกิดเหตุคนแรก ย่อมเห็นอะไรก่อนนักข่าวคนอื่นๆ กลับจากที่เกิดเหตุทีหลัง ก็เพื่อที่จะเห็นว่าตำรวจเขาวิเคราะห์ ตรวจสอบอะไร

แม้ทุกวันนี้ยุคสมัยเปลี่ยนไป การสื่อสารทางโทรศัพท์ อินเทอร์เน็ต หรือโซเชียลมีเดียจะเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ผิดกับสมัยก่อนที่เราต้องนั่งเฝ้าวิทยุสื่อสารบนโรงพัก ติดตามตำรวจไปลงพื้นที่ แต่ผมก็ยังเชื่อว่าไปให้เห็นที่เกิดเหตุเป็นคนแรก และกลับเป็นคนสุดท้ายยังใช้ได้ผล”

ยกตัวอย่างในเล่ม บางคดีก็ง่ายเหมือนปอกกล้วยเข้าปาก บางคดีก็ซับซ้อนซ่อนเงื่อนกว่าจะปิดลงเล่นเอาเหงื่อตก หลายคดีก็คลี่คลายด้วยวิธีสุดพิสดาร อาทิ แกะรอยผู้ต้องหาคดีฉ้อโกงมูลค่าหมื่นล้าน ซึ่งพรางตัวหลบหนีมานานหลายปี ไม่ต่างอะไรกับจับผีที่ไร้ตัวตน ติดตามเบาะแสจากเบอร์โทรศัพท์ หมายเลขบัญชีธนาคาร หรือกล้องวงจรปิด จนนำไปสู่การจับกุมแก๊งเรียกค่าไถ่ เครือข่ายมาเฟียข้ามชาติ ฆาตกรต่อเนื่อง

ปลอมตัวเป็นพระกวาดล้างเหลือบไรแห่งวงการศาสนา ใช้ไสยศาสตร์จับโจร เปิดใจมือปราบผู้สันทัดในการรับมือคนเพี้ยนๆ ตลอดจนกลเม็ดเด็ดที่เรียกเสียงฮือฮาด้วยการร่อนไปรษณีย์ชิงโชคล่อให้โจรมีค่าหัวเดินเข้าซังเตได้อย่างง่ายดายเหลือเชื่อ

คดีแล้วคดีเล่าถูกถ่ายทอดด้วยวิธีการเขียนรายงานข่าวเชิงสารคดี อ่านง่าย ชวนติดตาม เต็มไปด้วยอารมณ์ตื่นเต้นเร้าใจ สลดหดหู่ น่าขัน หวาดเสียว ครบรส นอกจากจะเป็นคู่มือของตำรวจในแง่สืบสวนแล้ว ยังมีประโยชน์ต่อวงการวารสารศาสตร์ เพื่อเป็นแนวทางแก่นักศึกษาในการเขียนข่าว บทความ หรือสารคดีเชิงข่าวอีกด้วย

“ยอมรับว่าเดินตามถนนทุกวันนี้มันเสี่ยงอันตราย บ้านเมืองอยู่ยากขึ้น เพราะปัญหาสังคมต่างๆ การศึกษา เศรษฐกิจ การเมือง มันมีส่วนทำให้เกิดปัญหาอาชญากรรมเพิ่มขึ้น ก่อให้เกิดความไม่มั่นใจของคนที่เดินถนนทั่วไป คดีอาชญากรรมที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่เป็นคดีเกี่ยวกับทรัพย์สินทั้งนั้นเลย

อีกอย่างเดี๋ยวนี้พัฒนาการของโจรก็เปลี่ยนไป ตำรวจเองก็ต้องเหนื่อยมากขึ้น ต้องตามให้ทันทุกฝีก้าว นักข่าวอาชญากรรมเองก็ต้องปรับตัว พัฒนาวิธีคิด วิธีจับประเด็น รูปแบบการทำงาน รวมถึงการนำเสนอใหม่ๆ”

นักข่าวอาชญากรรมต้องมีความเป็นกลางอย่างสูง ไม่ควรเชื่อตำรวจทั้งหมด ข้อมูลส่วนหนึ่งต้องคิดค้นและขวนขวายเอง ที่สำคัญต้องช่างสังเกต ต้องมีความสงสัย ถ้าเราสงสัยเราต้องรีบถาม รีบซัก ไม่ปล่อยให้คดีนั้นจบไปบนโต๊ะแถลงข่าว”

ท้ายที่สุด หนังสือเล่มนี้ยังทำให้ผู้เขียนรู้ว่าตำรวจไทยก็มีดี ไม่ใช่เลวไปเสียทั้งหมดดังที่ผู้คนส่วนใหญ่ในสังคมตัดสิน ที่สำคัญยังเก่งไม่แพ้ชาติใดในโลก