บทส่งท้ายปี พ.ศ. 2555

ตลอดปีที่ผ่านมา ได้นำเสนอสถานการณ์ทางประชากรกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน

โดย...รศ.ดร.วิพรรณ ประจวบเหมาะ

ตลอดปีที่ผ่านมา ได้นำเสนอสถานการณ์ทางประชากรกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน ทั้งของประเทศไทยและของประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคอาเซียน จากข้อมูลและผลการศึกษาวิจัยที่นำเสนออย่างต่อเนื่องสะท้อนให้เห็นว่า แม้ว่าประเทศเราจะประสบความสำเร็จอย่างมากในการนำประเทศมาสู่การเปลี่ยนผ่านด้านภาวะการเกิด โดยสามารถเปลี่ยนจากการมีลูกมากมาสู่การมีลูกน้อย ด้วยหวังว่าการมีลูกน้อยจะช่วยชะลอการเพิ่มประชากรและทำให้สามารถพัฒนาคนไปพร้อมๆ กับการพัฒนาสังคม แต่ประเทศเรากลับไม่ได้ประโยชน์อย่างเต็มที่จากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว เนื่องจากเด็กที่เกิดมาน้อยนั้นยังค่อนข้างด้อยคุณภาพ ทั้งสังคมไทยยังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็วกว่าระดับการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคม หรือที่กล่าวกัน ว่า “สังคมไทยแก่ก่อนรวย” จนทำให้วิตกกันว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวอาจทำให้รัฐไม่สามารถจัดบริการและสวัสดิการรองรับได้อย่างทั่วถึงและทันการณ์ และเมื่อสัปดาห์ก่อนก็ได้นำเสนอให้เห็นว่าคนรุ่นใหม่ที่จะเป็นผู้สูงอายุในอนาคตยังใช้ชีวิตแบบอยู่ไปวันๆ โดยขาดความรู้และขาดการเตรียมตัวเพื่อยามสูงอายุ ซึ่งน่ากังวลยิ่งว่าในบั้นปลายของชีวิตเขาเหล่านี้จะมีคุณภาพชีวิตเป็นเช่นไร นอกจากประเด็นท้าทายที่เกิดจากการเปลี่ยนผ่านทางประชากรของประเทศเองแล้ว ยังมีประเด็นท้าทายจากทั้งกระแสโลกาภิวัตน์ กระแสอาเซียน และผลกระทบจากภาวะโลกร้อนที่ส่งผลกระทบต่อประชากรไทยและสังคมไทยอย่างมากเช่นกัน สังคมไทยในปัจจุบันจึงเสมือนอยู่ในสภาพที่มีโรครุมเร้า ที่ผ่านมาแม้จะมีความพยายามแก้ปัญหาและหาทางออกให้กับประเด็นท้าทายต่างๆ ของสังคมไทย แต่ดูเหมือนว่ายิ่งแก้ก็ยิ่งยุ่ง ทั้งนี้น่าจะเนื่องมาจากเราไม่ได้แก้ที่ต้นตอของปัญหา แต่ไปแก้ที่ปลายเหตุ ต้นเหตุของปัญหาต่างๆ ที่จริงแล้ว คือ “คน หรือประชากร” ปัญหาเศรษฐกิจ สังคม การเมือง สิ่งแวดล้อม ล้วนเกิดมาจากคน การจะแก้ปัญหาจึงต้องแก้ที่คน ด้วยการพัฒนาคนให้มีทั้งความรู้ ความสามารถ คิดเป็น ทำเป็น โดยมีคุณธรรมเป็นเครื่องกำกับ เพื่อให้สามารถพึ่งตนเองได้และเป็นที่พึ่งของสังคม เป็นเรื่องที่น่ายินดีว่าในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ฉบับที่ 11 ได้กลับมาให้ความสำคัญอย่างมากกับการพัฒนาประชากร โดยมียุทธศาสตร์หลัก คือ “การส่งเสริมให้ประชากรไทยทุกคนเกิดมามีคุณภาพพร้อมที่จะพัฒนาได้อย่างเต็มศักยภาพเมื่อเติบโตขึ้น การพัฒนาคุณภาพประชากรไทยทุกช่วงวัย เพื่อเป็นพลังต่อการเจริญเติบโตของประเทศและการเตรียมความพร้อมประชากรไทยสู่สังคมสูงอายุที่มีสวัสดิการทางสังคมอย่างยั่งยืน” ซึ่งการที่จะพัฒนาคุณภาพประชากรนั้นคงไม่ใช่เรื่องง่าย ด้วยเหตุนี้จึงต้องอาศัยการร่วมแรงร่วมใจอย่างจริงจังและจริงใจ ด้วยความเสียสละจากทุกภาคส่วน

ที่เล่ามาข้างต้นนั้น ไม่ได้มีเป้าหมายทำให้ผู้อ่านท้อนะคะ แต่ต้องการให้เห็นว่าประเด็นด้านประชากรเป็นเรื่องสำคัญ และยังมีประเด็นท้าทายรออยู่ข้างหน้าอีกมาก ให้เราช่วยกันคิดช่วยกันทำ คอลัมน์ร้อยปีปรีดิ์เปรม จะเกาะติดสถานการณ์ทางประชากร และนำเสนอประเด็นท้าทายต่างๆ อย่างต่อเนื่อง โดยในปีหน้าคอลัมน์ร้อยปีปรีดิ์เปรมจะปรับเปลี่ยนรูปแบบใหม่ โดยคณาจารย์และนักวิจัยของวิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จะผลัดเปลี่ยนกันมานำเสนอผลจากงานวิจัย หรือข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่เกี่ยวข้องกับประชากรและการพัฒนา เพื่อให้งานวิจัยเหล่านั้นไม่ขึ้นหิ้ง และเกิดประโยชน์ต่อท่านผู้อ่านให้มากที่สุด และเพื่อให้ท่านให้ได้ข้อคิดในหลากหลายมิติ และในหลากหลายอรรถรส ท้ายนี้ ขออาราธนาคุณพระศรีรัตนตรัยโปรดดลบันดาลให้ผู้อ่าน มีความสุข สมหวัง มีสุขภาพแข็งแรง อยู่จนถึงร้อยปีอย่างปรีดิ์เปรมเพื่อช่วยกันพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากรไทยและสังคมไทยให้วัฒนาสถาพร

สวัสดีปีใหม่ค่ะ

&<2288;

&<2288;