จะฝึกเด็กที่มีความบกพร่องทางการเรียนกันอย่างไร

โดย... นิพนธ์ธร แสงทองศรี นักกิจกรรมบำบัด ชำนาญการ

ปัญหาเด็กที่มีความบกพร่องทางการเรียน Learning Disabilities (LD) เป็นปัญหาด้านพัฒนาการในด้านการอ่าน การเขียน และการคำนวณ ที่ทำให้เด็กไม่สามารถพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการเรียนในช่วงวัยเรียนได้เช่นเดียวกับเด็กอื่นทั่วๆ ไป ซึ่งส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของเด็กต่ำกว่าเด็กวัยเดียวกันอย่างน้อย 2 ชั้นเรียน

โดยลักษณะทั่วไปเด็กที่มีปัญหาด้านการเรียนรู้หลายคนมีปัญหาการรับข้อมูลสับสน เช่น ภาพที่เห็นทางตาเมื่อเข้ามาที่สมองแล้วเกิดการแปลสับสน เช่น กลับซ้ายขวา กลับหัวกลับหาง หรือการรับเสียงมีความสับสน ตีกันยุ่ง หรือแยกคำได้ไม่ชัด เป็นต้น

เด็กอาจมีความสับสนในเรื่องของสัญลักษณ์ เช่น ไม่เข้าใจว่าตัวอักษรต่างๆ มารวมกันและเป็นคำได้อย่างไร และคำมารวมเป็นประโยคได้อย่างไร เด็กจะมีปัญหาในการฟังคำสั่ง การจำสิ่งที่ครูพูดหรือการลอกงานจากกระดาน เด็กบางคนมีความสับสนและไม่มีระเบียบในการทำการบ้าน สมุดจดงาน กระเป๋านักเรียนและข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัวอยู่ในสภาพยุ่งเหยิง ฉะนั้นเราจึงควรส่งเสริมและเพิ่มทักษะพื้นฐานต่างๆ ให้แก่เด็ก ได้แก่

การใช้กิจกรรมที่มีการรับ ปรับ แต่ง และการบูรณาการประสาทความรู้สึก (Sensory Integration)

การฝึกการจดจำสิ่งที่เห็นทางสายตาที่มีความหลากหลาย เช่น การปั้น การวาด เพื่อช่วยให้เด็กจดจำรูปแบบของตัวอักษร กิจกรรมที่ส่งเสริมการจดจำเช่น เกมจับคู่ เกมค้นหาของตามแบบ

การฝึกการแยกแยะความแตกต่างของสิ่งที่มองเห็นทางสายตา เช่น หาภาพที่ไม่เหมือนเพื่อน

การส่งเสริมกิจกรรมการวางแผนการเคลื่อนไหว โดยการให้เด็กทำกิจกรรมที่ต้องใช้อุปกรณ์ต่างๆ เช่น การตีปิงปอง เตะฟุตบอล ตัดกระดาษรูปทรงต่างๆ การเต้นเข้าจังหวะ

การเพิ่มความสามารถในการควบคุมตนเองและสมาธิในการทำกิจกรรม ฝึกการทำงานอย่างเป็นลำดับขั้นตอน แบ่งงานออกเป็นทีละขั้นตอน หรือแบ่งงานให้เป็นชิ้นเล็กๆ ที่เหมาะสมกับช่วงสมาธิของเด็ก เพื่อให้เกิดแรงจูงใจในการทำงาน

ฝึกการวางแผนการทำงานล่วงหน้าเพื่อให้เด็กมีระเบียบแบบแผนในการทำงาน เช่น การจัดตารางสอน การเตรียมของทำอาหาร เป็นต้น