บ้านเย็น...โลกเย็น

โดย...เอวา อาดัม

ความสำคัญของบ้านเย็น คือ ผู้อยู่อาศัยในบ้านเย็น รู้สึกสบายขณะที่อยู่ในบ้าน ไม่รู้สึกร้อนอบอ้าว และได้ประหยัดค่าไฟพอประมาณ

ความเข้าใจที่ถูกต้องในเรื่องบ้านเย็น นั่นคือ การได้อยู่อาศัยในบ้านที่ไม่มีปัญหาบ้านร้อน เป็นบ้านที่จ่ายค่าไฟน้อยเมื่อเทียบกับบ้านทั่วๆ ไป และไม่ว่าบ้านเก่าหรือบ้านใหม่ก็เย็นได้ ถ้าเลือกใช้วัสดุที่เหมาะสมกับบ้านของตน

การเตรียมการก่อนการสร้างบ้าน เป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องทำถึงแม้จะมีพื้นที่บ้านจำกัด ไม่มีต้นไม้ใหญ่มาช่วยกันแดด ขั้นแรกคือการออกแบบบ้านให้มีหน้าต่าง ประตู ช่องระบายลมที่ถูกต้อง จะช่วยให้ผู้อยู่ในบ้านสบายกาย ไม่รู้สึกอบอ้าว

ขั้นต่อไปคือการเลือกใช้วัสดุที่ช่วยลดความร้อนเข้าสู่ตัวบ้าน โดยเฉพาะส่วนที่รับความร้อนมากที่สุด คือ หลังคา รองลงมา คือ ผนังบ้าน ทั้งสองขั้นตอนจะเห็นผลได้ชัดสำหรับบ้านใหม่

แต่ถ้าจะให้รู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงจากร้อนเป็นเย็นขึ้น เห็นตัวเลขค่าไฟต่อเดือนลดลง แบบนี้ต้องถามผู้มีประสบการณ์บ้านร้อน ซึ่งส่วนใหญ่คือบ้านที่ปลูกสร้างอยู่อาศัยแล้ว

ตัวช่วยให้บ้านหายร้อนเป็นบ้านเย็นกาย ต้องเพิ่มวัสดุที่ช่วยลดความร้อนให้บ้าน ที่ไม่ยุ่งยาก ติดตั้งง่าย และคุ้มการลงทุนในระยะยาว

เลือกแบบหลังคาเป็น บ้านใหม่ก็เย็นสบาย

เพราะความร้อนที่ส่งตรงลงมาจากส่วนบนสู่หลังคา ถือว่าเป็นจุดรับความร้อนจุดใหญ่ที่สุดของบ้าน หลายคนที่กำลังวางแผนปลูกบ้านใหม่ หรือซื้อบ้านจัดสรรสไตล์ที่ใช่ หันมาใส่ใจเรื่องรูปแบบของหลังคามากขึ้น วันนี้เรามีเรื่องราวดีๆ ของหลังคาที่จะมาพร้อมคำอธิบายว่า รูปแบบไหน กระเบื้องมุงหลังคาแบบใด ที่ช่วยให้บ้านไม่เป็นเตาอบ และยังลดการใช้พลังงานไฟฟ้า สำหรับบ้านจัดสรรที่สามารถเลือกหลังคาแบบตามใจฉันได้ เราก็มีตัวช่วยในการสะท้อน กันร้อน และระบายความร้อน มาบอกด้วยครับ

หลังคาแบบไหนไม่ร้อน

รูปแบบของหลังคาที่สามารถป้องกันและระบายความร้อนได้ดีที่สุด ได้แก่ ทรงจั่ว หรือปั้นหยา ด้วยพื้นที่ที่กว้างกว่าบริเวณใต้หลังคาจะกั้นอากาศร้อนด้วยมวลอากาศที่อยู่ใต้หลังคาเพื่อไม่ให้ตีกลับเข้ามาในห้องได้ โดยสามารถเสริมตัวช่วยด้วยการทำช่องระบายอากาศร้อนออกไปจากหลังคาได้ อย่างการติดช่องบานเกล็ด ใช้ไม้ระแนงตีเว้นช่องว่างประมาณ 1 นิ้ว หรือจะใช้เป็นช่องลมอิฐก่อบางส่วนของหน้าจั่วก็ได้

กระเบื้องหลังคาแบบเรียบๆ กับแบบลอน แบบไหนป้องกันความร้อนได้ดีกว่า

ความจริงนั้นไม่ต่างกัน ขึ้นอยู่กับวัสดุและสีเคลือบผิวกระเบื้องมากกว่า แนะนำว่าให้เลือกกระเบื้องเซรามิก เพราะเนื้อเซรามิกจะมีการกักเก็บความร้อนต่ำ คายความร้อนได้เร็วกว่าวัสดุประเภทอื่นๆ

อีกหนึ่งทางเลือกคือกระเบื้องไฟเบอร์ซีเมนต์ ก็จะเป็นวัสดุที่มีค่าการนำความร้อนต่ำเช่นกัน ส่วนแบบอื่นๆ ที่ใช้สีเคลือบผิวกระเบื้องนั้น แนะนำให้เลือกเป็นสีอ่อนและมีผิวมัน เพราะสามารถสะท้อนรังสีและป้องกันความร้อนได้เป็นอย่างดี

บ้านจัดสรรที่เลือกรูปแบบหลังคาไม่ได้ แต่เลือกใช้แผ่นสะท้อนและฉนวนกันบนหลังคาได้

 

บ้านจัดสรรใหม่ๆ ที่ไม่สามารถกำหนดทิศทางลม หรือเลือกรูปแบบของหลังคาได้เอง ขอให้เข้าใจก่อนว่าการเดินทางของความร้อนจะส่งตรงลงมาบนกระเบื้องมุงหลังคา ต่อมายังใต้หลังคา และรองรับไว้ด้วยฝ้าก่อนที่จะเข้ามาถึงในตัวบ้าน แผ่นสะท้อนความร้อนและฉนวนกันความร้อนคือทางรอดที่ดีที่สุด โดยปัจจัยที่ต้องคำนึงถึงได้แก่แผ่นสะท้อนความร้อนที่ติดตั้งไว้ในบริเวณใต้กระเบื้อง ซึ่งปัจจุบันมีแผ่นสะท้อนความร้อน ชนิดที่มีฉนวนกันร้อนหุ้มด้วยแผ่นอะลูมินัมฟอยล์ อัลตราคูล ที่ทั้งสะท้อนและป้องกันความร้อนเป็นหนึ่งเดียวใต้กระเบื้อง ร่วมด้วยฉนวนกันความร้อนอย่างหนาที่แนะนำว่าต้องหนาถึง 6 นิ้ว เพราะความหนากว่าจะช่วยให้ตัวฉนวนกักเก็บซึมซับความร้อนเอาไว้ในตัวได้มากกว่า ใครที่ยังคิดว่าฉนวนแบบเก่าที่หุ้มด้วยฟอยล์บางๆ เป็นทางออก เปลี่ยนมาใช้แบบหนาคุ้มค่ากว่ากันเยอะครับ

หากช่องว่างเหนือฝ้าเพดานมีน้อยจนไม่สามารถติดฉนวนบนฝ้าได้ ติดฉนวนเฉพาะส่วนใต้วัสดุมุงหลังคาเพียงพอไหม

หลายคนประสบปัญหาหลังคาบ้านจัดสรรมีพื้นที่ในการติดตั้งฉนวนป้องกันความร้อนบนฝ้าแคบ จนทำให้ไม่สามารถติดตั้งได้ ทางหนีทีไล่คือการเลือกใช้แผ่นกันสะท้อนใต้วัสดุมุงหลังคาแทน โดยวัสดุรุ่นเก่าที่มีลักษณะเป็นเพียงแผ่นสะท้อนความร้อน แต่กันความร้อนไม่ได้เต็มประสิทธิภาพ เลือกพิจารณาเป็นแผ่นสะท้อนที่มีคุณสมบัติในลักษณะฉนวนอย่างหนาเพื่อการกันความร้อนระดับสูงมากเป็นพิเศษ ห่อหุ้มด้วยแผ่นอะลูมินัมฟอยล์ที่ทำหน้าที่สะท้อนและกันความร้อน รับรองว่าช่วยสะท้อนรังสีความร้อนและป้องกันความร้อนไม่ให้ผ่านหลังคาลงมาง่ายๆ

บ้านเก่าก็เย็นได้แค่ใส่ใจพื้นที่ ‘รอบบ้าน’

“รื้อหลังคา ทำฝ้าใหม่ เพิ่มฉนวนให้ผนัง” ฟังดูแล้วเป็นเรื่องใหญ่ที่ดูไกลตัวสำหรับบ้านของคุณเกินไปใช่ไหมครับ วันนี้เรามีวิธีการทำบ้านเก่าของคุณให้เย็นขึ้นได้แบบไม่ต้องใช้เวลามากขนาดนั้น ด้วยการเลือกใช้วัสดุเพื่อการสะท้อน กันความร้อน และระบายความร้อน ที่ช่วยกันดูแล “พื้นที่รอบบ้าน” เพื่อการต่อสู้กับความร้อนครับ

1.ส่วนที่จอดรถและทางเดินหน้าบ้าน

ถ้าพื้นที่จอดรถหรือทางเดินหน้าบ้านของคุณเป็นพื้นคอนกรีตเทเต็มบริเวณ แนะนำให้ลองปรับเปลี่ยนมาใช้บล็อกปูพื้นที่ช่วยเรื่องการดูดซึมน้ำเอาไว้ในตัวมาใช้จะดีกว่าครับ

ข้อดีของเจ้าบล็อกนี่คือการเก็บกักน้ำเอาไว้ในตัว เมื่อได้รับความร้อนจากแสงแดด ความชื้นก็จะระเหยเป็นไอเย็นขึ้นมา ลงทุนแค่เวลา ค่าอุปกรณ์ปูใหม่ แต่รับรองว่าผลที่ได้รับคุ้มค่าแน่นอนครับ

2.พื้นที่เหลือระหว่างรั้วและตัวบ้าน

พื้นที่เหลือระหว่างรั้วและตัวบ้าน แนะนำให้ทำเป็นบ่อน้ำตื้นๆ ไม่ว่าจะเป็นบ่อบัวหรือบ่อเลี้ยงปลาที่ได้บรรยากาศและช่วยสร้างความชื้น เพราะเมื่อแสงแดดส่องลงมา น้ำก็จะระเหยเป็นไอและพัดพาความชื้นเข้าสู่ตัวบ้าน อุณหภูมิในบ้านก็จะลดลงได้ง่ายๆ หลักการออกแบบควรพิจารณาตำแหน่งของแหล่งน้ำให้อยู่ในทิศตะวันตกหรือทิศใต้ของบ้าน เพื่อให้แสงแดดตอนบ่ายสร้างไอน้ำและระเหยเข้าสู่ตัวบ้าน

เสริมด้านบนด้วยส่วนของชายคา ถ้าสามารถยื่นออกมาแล้วใช้ฝ้าเจาะช่องเพื่อระบายความร้อน รับรองว่าบ้านก็เย็น ประหยัดพลังงานจากเครื่องปรับอากาศได้อีกด้วยครับ

3.สวนและทางเดินรอบบ้าน

พื้นที่รอบบ้านขนาดเล็กทั้งสวนหรือทางเดินรอบบ้าน หลักการออกแบบก็เช่นเดียวกับที่จอดรถ คือหลีกเลี่ยงการเทพื้นคอนกรีตขนาดใหญ่ ให้เลือกเป็นบล็อก

ปูพื้นแนะนำให้เลือกแบบที่ปลูกหญ้าด้วยก็จะยิ่งช่วยให้บ้านสวยและเย็น แต่ถ้าเลือกไม่ได้ให้เทพื้นคอนกรีตสลับกับการทำพื้นทางเดินจากไม้หมอนรถไฟ ใช้พืชคลุมดินประกอบ

หรือจะเลือกเป็นเทคนิคสวนกระถาง ใช้กระบะปลูกต้นไม้สำเร็จรูปที่มีระบบการระบายน้ำภายใน ที่ทั้งง่ายและช่วยลดความร้อนรอบบ้านได้ แค่นี้ก็ช่วยให้รอบบ้านและบ้านของเราเย็นขึ้นได้แล้วครับ

4.ทำให้รอบบ้านร่มและไม่สะสมความร้อน

หลักการสุดท้ายที่ช่วยคลายความร้อนให้บ้าน ได้แก่ การเพิ่มร่มเงาให้พื้นที่รอบบ้านและผนังภายนอก ด้วยการออกแบบหลังคาเบา หรือแผงระแนงด้านบนเพื่อลดการปะทะโดยตรงจากแสงแดด อาจสร้างเป็นพื้นที่นั่งเล่นด้วยศาลาไม้สำเร็จรูปสวยๆ ที่ช่วยสร้างบรรยากาศและประโยชน์ใช้สอยไปพร้อมๆ กัน

อีกหนึ่งส่วนสำคัญได้แก่ผนังนอกบ้าน ที่สามารถเลือกใช้ระแนงกันแดดที่หาซื้อง่าย แค่ใช้หลักการติดตั้งในลักษณะบานเกล็ดเฉียง 45 องศา ที่พิสูจน์แล้วว่าจะสามารถบังแดดได้มากกว่าปกติ เว้นระยะห่างระหว่างผนังกับแผงระแนงราว 15 ซม. ก็ยิ่งช่วยให้อากาศถ่ายเทได้ดี แค่นี้บ้านก็เย็นได้ไม่ยากเลยครับ

ข้อมูล จากผลิตภัณฑ์และวัสดุก่อสร้างตราช้าง