แก้ต้นหรือปลายของเหตุ

จนบัดนี้ก็ยังไม่รู้ว่าใครจะได้เป็นอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช แทนนายดำรงค์ พิเดช อดีตอธิบดีกรมป่าไม้ ที่เพิ่งเกษียณ อันส่อแสดงให้เห็นถึงความขัดแย้งเรื่องอำนาจ ผลประโยชน์ และวิธีการได้อย่างชัดเจน

ถึงใครจะขึ้นมาเป็นอธิบดีกรมอุทยานฯ ก็ตาม แต่การทวงคืนสมบัติชาติของกรมอุทยานฯ ที่ผ่านมา แม้จะยังไม่ทั่วทั้งประเทศก็ทำให้หลายฝ่ายได้ตระหนักถึงปัญหาของการครอบครองที่ดินของชาติว่าได้ตกไปอยู่ในมือของนายทุนเป็นส่วนใหญ่แล้ว ยังมีที่ดินอีกจำนวนไม่มากนักที่ยังอยู่ในมือของราษฎร

“ที่ดิน” ถือได้ว่าเป็นทุนแห่งชีวิตของมนุษย์ คนในชาติต้องมีที่ดินเป็นของตนเองเพื่อการรักในแผ่นดินเกิดไปพร้อมๆ กับการทำมาหากิน แต่คนหลายคนในประเทศนี้ไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง เพราะที่ดินส่วนใหญ่ตกไปอยู่ในมือของพ่อค้านักเก็งกำไรไปแทบจะหมดสิ้น ช่องว่างระหว่างความรวยความจนที่เกิดขึ้นในสังคม ทำให้ผู้ทุกข์ยากต้องขายที่ดินทั้งมีเอกสารสิทธิและไม่มีเอกสารสิทธิไปในราคาถูก ที่เหลืออยู่ก็ตกอยู่ในธนาคารที่พร้อมจะหลุดไปได้ทุกเมื่อ คนจนหลายคนจำต้องกระทำผิดในที่ดินหลวงเพื่อการหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง หลายคนเป็นเครื่องมือในการถางป่าให้นายทุนผู้อยู่เบื้องหลังการทำลายป่า

การปฏิรูปที่ดินเพื่อการเฉลี่ยทุนแห่งชาติทำไม่ได้หรือทำได้ไม่จริง การเอาที่ดินซึ่งเป็นสมบัติของส่วนรวมมาแจกราษฎรไม่ใช่การปฏิรูปที่ดิน การปฏิรูปที่ดินคือการเอาที่ดินของเจ้าที่ดิน (Land Lord) มาจัดสรรให้ราษฎรด้วยมาตรการต่างๆ ตามครรลองที่ถูกที่ควร

กรมอุทยานฯ ทำ “หน้าที่” ได้ถูกต้องแล้ว แต่เป็นการแก้ไขปัญหาที่ปลายเหตุ ซึ่งไม่มีวันจบสิ้น และตราบใดที่ไม่แก้ที่ต้นเหตุ เช่นเดียวกับการแก้ไขปัญหา “การท่องเที่ยว” หรือปัญหาอื่นๆ ในประเทศนี้

แล้วเราจะใช้อำนาจอะไรไปจัดการปัญหาอย่างมีแนวทางล่ะ!