กรณีศึกษาปัญหาการอุปสมบทของสตรีในพุทธศาสนาอีกครั้งที่ควรพิจารณา (ตอน ๔)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

กระบวนการคิดที่เลื่อนไหลไปตามวิถีแห่งจิต อันมีที่มาจากความลังเลสงสัย เรียกว่า วิจิกิจฉา เมื่อไหร่ก็ตามที่สิ้นความลังเลสงสัย เมื่อนั้นก็จบความคิด หากความคิดจบเมื่อไหร่ กล่าวคือ สังขารหยุด อวิชชาดับ และเมื่อนั้นวิชชาจึงเกิดขึ้น เพราะฉะนั้นไม่ว่ากายสังขาร วจีสังขาร จิตสังขาร จึงมีที่มาจากความคิด และจิตหรือความคิดก็เป็นกระบวนการเรียนรู้หนึ่งของสภาพธรรมที่ปรุงแต่ง เราจะห้ามตัวเองไม่ให้คิดก็ไม่ได้ มันต้องคิด แต่ในโลกพระพุทธศาสนาสอนให้เรารู้จักรู้ทันในความคิดนั้น หากมีความคิด ก็จงคิดเถิด แต่ควรพึงรู้ในความคิดนั้นด้วย การรู้ให้เท่าทันความคิดจึงต้องมีสติปัญญา แต่ถ้าไม่รู้เท่าทันความคิดนั้น สุดท้ายก็จะกลายเป็นผู้เสวยอารมณ์แห่งความคิด เรียกว่าเสวยธรรมารมณ์ อารมณ์เกิดขึ้น ทุกข์เกิดขึ้น อารมณ์ดับ ทุกข์ดับ

การเข้าถึงธรรมจึงไม่ได้สำเร็จด้วยความนึกคิด ต้องศึกษาในธรรมนั้นให้แจ้งแทงตลอดต่อเนื่องด้วยการปฏิบัติให้เกิดความแจ่มแจ้ง จบสิ้น หมดความลังเลสงสัยทั้งปวง

และในที่สุดจึงถอนความคิดที่ยึดติดผิดๆ ทั้งหลาย ละทิ้งอุปาทานความยึดถือทั้งปวงได้ ไม่ว่ากามุปาทาน ยึดติดในกาม ทิฏฐิปาทาน ยึดถือในทิฏฐิ สีลัพพัตตุปาทาน ติดยึดในศีลวัตรที่งมงาย อัตตวาทุปาทาน ยึดมั่นในตัวกู ของกู

หากความอยากสิ้นไป ความยึดมั่นถือมั่นสิ้นไป ทุกข์ก็ย่อมสิ้นไป

ส่วนกระบวนการเรียนรู้ในสภาพธรรมเพื่อให้เกิดปัญญา เรียกว่า สติปัฏฐาน ๔ พระท่านจึงบอกว่า จงกดข่มจิต จงยกจิต จงปล่อยวางจิต และจงชำระจิตนั้นให้สิ้นไป

เพราะฉะนั้นในการเรียนรู้ธรรมของพระพุทธศาสนาต้องบอกอย่างเปิดกว้างว่า นี่คือเรื่องของธรรมะที่ประณีตและละเอียดมากพอสมควร เราในฐานะชาวพุทธทั้งหลายจึงควรต้องลงลึกเข้าไปถึงรายละเอียด เราต้องเข้าใจว่านี่คืออริยสัจ นี่คือพระพุทธศาสนาที่เกิดขึ้นด้วยความรู้ ตื่น เบิกบาน ของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็น Wisdom ไม่ใช่ Knowledge ซึ่ง Wisdom นั้นเกิดขึ้นเมื่อจิตนั้นเกิดญาณทัศนะวิสุทธิญาณทัศนะวิสุทธิ คืออะไร ผู้ที่มีญาณเกิดขึ้นย่อมเข้าใจ รู้แจ้งในสภาพธรรมทั้งหลายได้อย่างไม่ยากว่ามันเป็นอย่างนั้น มันเป็นอย่างนี้ มันไม่แปรเปลี่ยนเป็นอย่างนั้น มันไม่แปรเปลี่ยนเป็นอย่างนี้ เพราะมันเป็นเช่นนี้เอง

อ่านต่อฉบับวันจันทร์