มาเลเซีย ประเทศอาเซียน

โดย...รศ.ดร.วิพรรณ ประจวบเหมาะ

สัปดาห์นี้ดิฉัน รศ.ดร.วิพรรณ ประจวบเหมาะ และ อาจารย์ ดร.วิราภรณ์ โพธิศิริ ยังผนึกกำลังทบทวนสถานการณ์ของประชากรในภูมิภาคอาเซียน โดยขอนำเสนอภาพของประเทศมาเลเซีย

จากข้อมูลล่าสุดของ Population Reference Bureau ปี 2555 มาเลเซียมีประชากรประมาณ 29 ล้านคน เป็นประเทศที่ยังมีภาวะเจริญพันธุ์สูงกว่าระดับทดแทน คือ ผู้หญิงหนึ่งคนมีลูกโดยเฉลี่ยประมาณ 2.6 คน แต่มีอัตราการตายของทารกค่อนข้างต่ำคือ เพียงประมาณ 7 คนต่อการเกิดมีขึ้นพันคน

ที่น่าสนใจคือมาเลเซียมีระดับการพัฒนามนุษย์อยู่ในกลุ่มที่มีการพัฒนาระดับสูง ข้อมูลจากสำนักงานโครงการพัฒนามนุษย์ปี 2554 แสดงให้เห็นว่า มาเลเซียจัดอยู่ในอันดับที่ 61 จาก 187 ประเทศ โดยมีอายุคาดหมายของประชากรสูงกว่าไทยเล็กน้อย แต่จำนวนปีเฉลี่ยที่ได้รับการศึกษาของมาเลเซียสูงถึง 9.5 ปี และมีรายได้ประชาชาติเฉลี่ยต่อหัวสูงกว่าประชากรไทยเป็นเท่าตัว

มาเลเซียเป็นอีกประเทศหนึ่งในภูมิภาคที่มีประชากรส่วนใหญ่กว่าร้อยละ 60 เป็นมุสลิม มีผู้นับถือศาสนาพุทธประมาณร้อยละ 20 ศาสนาคริสต์ ร้อยละ 9 ส่วนที่เหลือนับถือศาสนาอื่น ประชากรมาเลเซียมีหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ โดยส่วนใหญ่มีเชื้อชาติมาเลย์ ตามด้วยจีน อินเดีย และกลุ่มชนเผ่าดั้งเดิม ประชากรส่วนใหญ่อาศัยในแหลมมาเลเซีย มีเพียงส่วนน้อยที่กระจายอยู่ตามเกาะต่างๆ

มาเลเซียมีนโยบายชะลอการเพิ่มของประชากรมาตั้งแต่ประมาณ 40-50 ปีที่แล้ว เช่นเดียวกับไทย และสามารถลดลงมาได้ในระดับหนึ่ง นโยบายวางแผนครอบครัวของมาเลเซียยังไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร เมื่อเทียบกับประเทศไทย ส่วนหนึ่งเป็นเพราะในบางยุครัฐบาล เช่น ในช่วงปี.1984 ผู้นำประเทศได้มีการกำหนดเป้าหมายในการเพิ่มประชากร โดยมีการกำหนดเป้าหมายให้เป็น 70 ล้านคน ในปี 2100 ส่งผลให้นโยบายด้านการวางแผนครอบครัวชะงักงันไประยะหนึ่ง อย่างไรก็ดีจะพบว่าในปัจจุบัน มาเลเซียได้ให้ความสำคัญทางการพัฒนาคุณภาพประชากร รวมทั้งคำนึงถึงเรื่องสิทธิการเข้าถึงบริการด้านการวางแผนครอบครัวและอนามัยการเจริญพันธุ์ของประชากรด้วย

ภาวะการเจริญพันธุ์ของมาเลเซียจะอยู่ในระดับที่สูงกว่าไทย ส่วนหนึ่งเนื่องมาจากการที่ภาวะเจริญพันธุ์มีความแตกต่างกันอย่างมากในกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ จากข้อมูลเชิงประจักษ์จากแหล่งต่างๆ แสดงให้เห็นว่า กลุ่มประชากรเชื้อสายจีน มีการลดภาวะการเจริญพันธุ์สูงที่สุด ซึ่งน่าจะเนื่องมาจากการที่ประชากรเชื้อสายจีนนิยมแต่งงานช้า และผู้หญิงที่มีเชื้อสายจีนมีการศึกษาค่อนข้างดีจึงทำให้มีบุตรน้อย และคำนึงถึงคุณภาพมากกว่าปริมาณของบุตร

นอกจากนี้ในช่วงปี 1970–1980 ประชากรเชื้อสายจีนในมาเลเซียจำนวนไม่น้อยได้ย้ายถิ่นออกจากประเทศ การที่ลดลงของภาวะการเจริญพันธุ์ผนวกกับการย้ายถิ่นออกของประชากรเชื้อสายจีน จึงส่งผลให้สัดส่วนของประชากรจีนในมาเลเซีย ซึ่งเคยมีสูงถึงกว่าร้อยละ 40 เมื่อ 40–50 ปีที่แล้ว เหลือเพียงประมาณร้อยละ 20 ในปัจจุบัน ทั้งยังส่งผลให้ประชากรเชื้อสายมาเลย์ซึ่งยังคงมีภาวะการเกิดสูงอยู่ กลายเป็นประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ