เพิ่มผลิตภาพเพื่อรับ AEC

โดย...วิฑูรย์ สิมะโชคดี ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม

“ผลิตภาพ” (Productivity) ขององค์กร หรือธุรกิจอุตสาหกรรม เป็นการวัดว่า องค์กรต้องใช้ปัจจัยนำเข้า (Input) มากน้อยเท่าใดในการผลิตสินค้า หรือบริการ (Output)

การวัดผลิตภาพทำได้หลายวิธีขึ้นกับว่าปัจจัยนำเข้าเป็นอะไร เช่น หากเราใช้แรงงานเป็นผู้ผลิตอย่างเดียว ผลิตภาพก็จะหมายถึงอัตราส่วนของจำนวนสินค้าที่ผลิตได้ต่อจำนวนคนงานทั้งหมดที่ใช้ในการผลิต เป็นต้น

นอกจากนี้ ผลิตภาพที่คิดจากปัจจัยนำเข้าที่เป็นลักษณะของทุน เช่น เครื่องจักรกลและเทคโนโลยีก็สามารถเป็นตัววัดระดับความสามารถในการแข่งขันขององค์กรนั้นๆ ได้เช่นกัน

องค์กรที่มีผลิตภาพสูงมักจะมีต้นทุนต่ำกว่า (เพราะใช้ทรัพยากรน้อยกว่า) จึงพูดง่ายๆ ได้ว่า องค์กรใดมี “ผลิตภาพสูงกว่า” องค์กรนั้นก็มีโอกาสที่จะมีผลประกอบการ (กำไร) มากกว่าองค์กรอื่นๆ

ทุกวันนี้ผลิตภาพของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) จะมีความสำคัญยิ่ง เพราะเป็นฐานรากสำคัญของการพัฒนาธุรกิจอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

SMEs จะมีส่วนในการเพิ่มผลิตภาพทั้งทางตรงและทางอ้อมของประเทศได้ 3 ทาง อันได้แก่

องค์กรขนาดเล็ก ซึ่งจ้างงานไม่เกิน 10 คน จะเปรียบเสมือนเป็นแปลงเพาะพันธุ์นวัตกรรม เพื่อเตรียมพร้อมจะเติบใหญ่ต่อไปภายหน้า

องค์กรขนาดเล็กที่กำลังเจริญเติบโต (Growing Firms) จะไปกระตุ้นให้เกิดการแข่งขันในธุรกิจนั้นๆ สูงขึ้น และส่งผลให้ผู้ที่อยู่ในธุรกิจดังกล่าวต้องปรับตัวเปลี่ยนแปลง

ผู้ประกอบการรายใหม่ (New Entrants) ที่เข้ามาแข่งขันในธุรกิจสาขาใดๆ จะทำให้คู่แข่งที่มีประสิทธิภาพต่ำออกจากวงจรธุรกิจนั้นๆ

จากการศึกษาของประเทศอังกฤษ พบว่า ธุรกิจอุตสาหกรรมที่มีผลิตภาพสูงในวันนี้ มีแนวโน้มที่ผลิตภาพจะเพิ่มสูงขึ้นในอนาคต และองค์กรที่มีผลิตภาพสูงจะมีแนวโน้มที่ออกจากธุรกิจ (เลิกกิจการ) ต่ำกว่า

ในความเป็นจริงแล้ว ผลิตภาพในภาคอุตสาหกรรมที่เพิ่มขึ้น อาจจะเกิดได้จาก 4 แหล่ง ดังนี้

1.โรงงานที่ทำธุรกิจอยู่แล้วทำการเพิ่มผลิตภาพของตนเอง

2.โรงงานที่มีผลิตภาพสูงกว่าจะสามารถได้ส่วนแบ่งตลาดที่มากกว่าโรงงานที่มีผลิตภาพต่ำกว่า

3.สถานประกอบการใหม่จะมีผลิตภาพสูงกว่าสถานประกอบการเดิม

4.สถานประกอบการเดิมจะมีผลิตภาพต่ำกว่าสถานประกอบการเฉลี่ยทั่วไป

จากการศึกษาพบว่า ส่วนใหญ่แล้วผลิตภาพที่เพิ่มสูงขึ้น มักจะเกิดจากแหล่งแรกคือ โรงงานที่ทำธุรกิจอยู่แล้วมีการปรับปรุงผลิตภาพของตนเองให้สูงขึ้น

ปัจจุบันธุรกิจอุตสาหกรรมใดๆ อาจจะเป็นองค์กรที่มีผลิตภาพสูง หรือค่าจ้างสูงหรือทักษะฝีมือสูง ในขณะที่องค์กรอื่นๆ อาจจะเป็นองค์กรที่มีผลิตภาพต่ำ หรือค่าจ้างต่ำ หรือทักษะฝีมือต่ำก็ได้

สาเหตุที่องค์กรมีผลิตภาพสูงหรือต่ำนั้น ก็เพราะองค์กรเหล่านั้นมีความแตกต่างกันในประเด็นต่อไปนี้

1.ความสามารถของผู้บริหาร

2.ความสามารถในการบริหารจัดการ

3.การใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี

4.ปริมาณของทุนที่สามารถหาได้

ว่าไปแล้ว ผลิตภาพของธุรกิจอุตสาหกรรมใดๆ มักจะขึ้นกับผลิตภาพของผู้นำเป็นหลัก ดังนั้นผู้บริหารองค์กรจึงต้องเป็นผู้กระตุ้นให้เกิดผลิตภาพ

ที่พูดถึง “ผลิตภาพ” บ่อยๆ ก็เพราะต้องการให้ธุรกิจอุตสาหกรรมของเรา (โดยเฉพาะ SMEs) มีขีดความสามารถในการแข่งขันเพิ่มมากขึ้น เพื่อความพร้อมเข้าสู่เวทีของ “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” (AEC) ครับผม!