ตามไปดูธนาคารขยะที่บ้านหนองแฟบ

โดย...เขกเบรกกบ

“ธนาคารขยะที่โรงเรียนบ้านหนองแฟบประสบความสำเร็จอย่างมาก ทำไมเราถึงมั่นใจนักน่ะหรือ ก็เพราะหลังจากดำเนินโครงการนี้มาระยะหนึ่ง เราไม่พบขยะในบริเวณโรงเรียนแม้แต่ชิ้นเดียว” ริชาร์ด โจนส์ หัวหน้านักลงทุนสัมพันธ์และสื่อสารองค์กร บริษัท อินโดรามา เวนเจอร์ส (ไอวีแอล) กล่าว

ธนาคารขยะที่โรงเรียนบ้านหนองแฟบ อ.เมือง จ.ระยอง เป็นหนึ่งในโครงการซีเอสอาร์ด้านสิ่งแวดล้อมของบริษัท ทีพีที ปิโตรเคมิคอลส์ บริษัทในเครือบริษัท อินโดรามา เวนเจอร์ส โดยธนาคารขยะแห่งนี้ก่อตั้งขึ้นในปี 2553 ใช้เวลาเพียง 1 ปี ก็ประสบความสำเร็จ โดยสามารถลดขยะชุมชนได้ถึงปัจจุบันคิดเป็น 15,353 กิโลกรัม สร้างรายได้แก่นักเรียนเกือบ 6 หมื่นบาท จนล่าสุดได้รับคัดเลือกเป็นโครงการที่ผ่านเกณฑ์ในระดับจังหวัด เพื่อเตรียมเข้าประกวดโครงการเพื่อสิ่งแวดล้อมในระดับประเทศต่อไป

ริชาร์ด เล่าให้ฟังว่า โรงเรียนบ้านหนองแฟบ เป็นชุมชนที่อยู่ใกล้โรงงานมากที่สุด และมีปัญหาเรื่องยากจน ส่วนใหญ่ทำอาชีพหาเช้ากินค่ำ ทำให้เกิดการลักเล็กขโมยน้อย ทางโรงเรียนจึงต้องการปลูกฝังคุณธรรมแก่นักเรียน พร้อมๆ กับส่งเสริมแนวคิดการดำรงชีวิตอย่างพอเพียงและการรักษาสิ่งแวดล้อมไปด้วย โครงการธนาคารขยะริเริ่มจากคุณครูและนักเรียนของโรงเรียนบ้านหนองแฟบเองในเดือน พ.ย. 2553 โดยมีบริษัทให้การสนับสนุน

สำหรับการสนับสนุนมีตั้งแต่การจัดตั้งคณะกรรมการอบรมให้ความรู้ด้านการคัดแยกขยะ สนับสนุนงบค่าก่อสร้างสถานที่ทำการ โดยมีชาวชุมชน นักเรียนและพนักงานบริษัทร่วมเป็นสมาชิกโครงการฯ เปิดบัญชีธนาคารขยะ นำขยะจากครัวเรือนมาขายแก่ทางโรงเรียน ซึ่งราคารับซื้อขยะแต่ละประเภทจะขึ้นอยู่กับราคาตลาดในขณะนั้น รายได้ที่นักเรียนได้รับจากการขายขยะจะถูกจดบันทึกไว้ในสมุดบัญชี และเมื่อจบการศึกษาในระดับสูงสุด คือ ป.6 ก็สามารถปิดบัญชี นำเงินส่วนนี้ไปเป็นส่วนหนึ่งของทุนการศึกษาต่อไป

“วิธีนี้ทำให้เด็กๆ ภูมิใจในการทำงานของตัวเอง ขณะเดียวกันก็เป็นวิธีที่จะช่วยให้พวกเขาเกิดสำนึกเพื่อสิ่งแวดล้อม นำมาซึ่งรูปธรรมในการคัดแยกขยะอย่างเป็นระบบ ลดปัญหามลพิษ ส่งเสริมการอนุรักษ์สภาพแวดล้อมในโรงเรียนและในชุมชน อย่างที่บอกไปแล้วว่า ถ้าใครมาเยี่ยมโรงเรียนบ้านหนองแฟบขณะนี้ จะไม่พบขยะให้เห็นแม้แต่ชิ้นเดียว” ริชาร์ด เล่า

ริชาร์ด เล่าต่อว่า ขวดน้ำพลาสติกกลายเป็นจุดเชื่อมโยงของความรู้สึกดีๆ ระหว่างนักเรียน โรงเรียน และบริษัท ผลที่ได้คือชุมชนสะอาดขึ้น ปัญหาขยะน้อยลง เด็กๆ มีรายได้ มีความรู้เรื่องการบริหารจัดการ ซึ่งคงไม่มีอะไรที่ตอบแทนได้ดีไปกว่านี้ในฐานะของผู้สนับสนุน ที่พยายามแสวงหาแนวทางลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ได้สนับสนุนและขยายผลของธนาคารขยะออกไปอย่างกว้างขวาง ภายใน 1 ปีแรกที่ดำเนินการ ธนาคารจัดเก็บขยะประเภทพลาสติก PET ได้ 410.30 กิโลกรัม และหากรวมขยะทุกประเภทก็ได้ถึง 15,353 กิโลกรัม คิดเป็นรายได้ประมาณ 6 หมื่นบาท

“ถ้าเราต้องการธุรกิจที่ยั่งยืน เราต้องทำสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน การได้เห็นเด็กๆ เยาวชนมีส่วนร่วมในการจัดการสิ่งแวดล้อมของชุมชนของพวกเขาเอง เป็นสิ่งที่เราคิดว่า คุ้มค่าที่สุด” ริชาร์ด กล่าว

ปัจจุบันบริษัทเป็นผู้ผลิต PET รายใหญ่อันดับ 1 ของโลก และนี่คือหนึ่งในโครงการด้านการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น (Develop Local Communities) ซึ่งในระยะยาวมีแผนต่อยอดโครงการธนาคารขยะอีกหลายแห่ง โครงการนอกจะช่วยด้านสิ่งแวดล้อม ยังก่อให้เกิดกิจกรรมชุมชนสัมพันธ์ ประสานการทำงานระหว่างองค์กร ชุมชน หน่วยงานราชการทุกภาคส่วน