กรณีพุทธศาสน์...สู่ยุทธศาสตร์เพื่อการพัฒนาของประชาคมอาเซียน (ตอน ๕)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ตั้งแต่ทรงขึ้นเถลิงถวัลย์ครองราชสมบัติเป็น ยุวกษัตริย์ของสยามประเทศ ทรงประกาศหลักอุดมการณ์ธรรมว่า “เราจะปกครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขของมหาชนชาวสยาม” และทรงประพฤติปฏิบัติเช่นนี้และเช่นนี้ เป็นเยี่ยงอย่างเป็นแบบฉบับที่เปิดเผยทั้งต่อหน้าและลับหลัง ดังที่เราชาวไทยเห็นความสืบเนื่องมายาวนาน ในสมัยของพระองค์รัชกาลที่ ๙ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เราจึงยกบูชาท่านว่าเป็น “พ่อแห่งแผ่นดินไทย” ทรงมีพระราชอุตสาหะ วิริยะ ขยันหมั่นเพียร มีอุฏฐานัง และทรงอดทนอดกลั้นต่อหนาวร้อนอ่อนเย็น ชอบไม่ชอบใจเกิดขึ้น ทรงมีความอดทนอดกลั้น มีความตื่นอยู่เสมอ

พระราชกรณียกิจของพระองค์ท่านล้นเหลือ ผู้อยู่ใกล้ชิดจะรู้ว่าพระองค์ท่านทรงงานอยู่ตลอดเวลา เจริญสติอยู่ตลอดเวลา ประพฤติธรรมฟังธรรมปฏิบัติธรรม ทำความพร้อมเพื่อความเต็มฐานะผู้นำมหาชนตลอดเวลา สังวิภาโค มีความกว้างขวาง มีใจกว้าง หลั่งไหลไปทั่วสารทิศไม่ได้เลือกชนชั้นฐานะ ให้ความเกื้อกูลกับพสกนิกรดุจลูกของพระองค์ท่านในทุกถิ่นฐานในทุกเขตแดน ไม่ว่าเหนือใต้ออกตก ดุจดังที่มีการแปรพระราชฐานประจำทุกปีในยุคก่อนๆ เพื่อไปอยู่กับพสกนิกรของพระองค์ท่านในแต่ละภาคอย่างใกล้ชิด นั่นคือ สังวิภาโค และมีความขยันหมั่นเพียร อุฏฐานัง เรื่องความขยันหมั่นเพียรของพระองค์ท่านคงไม่ต้องกล่าว ท่านทำวิเคราะห์วิจัยทฤษฎีต่างๆ มากมาย จนตกผลึกเป็นความคิดความเห็น เรียกว่า เศรษฐกิจพอเพียง เพื่อนำพาประเทศชาติมหาชนไปให้รอดพ้นจากภัยของวิกฤตเศรษฐกิจโลก

ปัจจุบันชาวโลกยอมรับทฤษฎีนี้มากขึ้น คนไทยเราก็เริ่มเห็นทฤษฎีปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมากขึ้น ว่าใช่แล้ว นี่คือทางออกจากปัญหาของเศรษฐกิจในภาวะวิกฤต แต่เพราะเรายังทำไม่จริงจัง จึงไม่ได้เห็นผลเท่าที่ควร พระองค์ทรงมีความเอ็นดูเมตตากรุณาต่อผู้อยู่ใต้ปกครอง ต่อเพื่อนร่วมโลกทั้งหลาย ไม่เว้นว่าจะเป็นคนไทยหรือชาวต่างชาติ จึงได้รับการยกย่องจากชาวต่างชาติว่าเป็น King of Kings ยิ่งใหญ่มากกับความเป็นพระธรรมราชาของประเทศไทย เพราะนั่นหมายความว่าทรงมีจิตใจอันมีไมตรีจิตที่ดี มีความเกื้อกูลต่อบุคคลสัตว์ทั้งหลายในโครงการต่างๆ และยังเกื้อกูลไปยังประเทศเขตแดนต่างๆ ที่พบภัยพิบัติ มีวิกฤตการณ์ที่ไหน มีภัยพิบัติที่ประเทศใดก็แล้วแต่ จะทรงมีพระราชสาส์น มีพระราชทรัพย์ไปตามความเหมาะควรอยู่เสมอ เราจะเห็นพระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานาประเภทไม่ว่าในประเทศหรือต่างประเทศ และทรงมีความรู้มีปัญญา อีกทั้งพระองค์ท่านยังได้สดับตรับฟังพระธรรมเทศนาโดยตลอด ทราบว่าเมื่อก่อนแม้เสด็จไปพระอุโบสถเพื่อฟังธรรมที่วัดบวรฯ ไม่ได้ ก็ทรงรับเทปธรรมะที่สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราชทรงแสดง ทรงนำไปฟังอยู่เป็นประจำ

เราจะเห็นพระราโชบายทั้งหลายที่ออกมาเป็นพระราโชวาท ทรงประกาศตามหลักธรรมอันควรเป็นนโยบายการปกครองโดยธรรม เพื่อเชิญชวนพสกนิกรชาวไทยประพฤติปฏิบัติธรรม ตามแบบแผนในฐานะความเป็นประเทศที่มีศาสนา ไม่ว่าจะเป็นศาสนาพุทธ หรือศาสนาอื่นๆ เช่น อิสลามหรือคริสต์ แม้ทรงประกาศตนเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภกในพระพุทธศาสนา แต่ก็มีพระหฤทัยกว้างขวาง ไม่ขัดข้องขัดขวางศาสนาอื่นๆ ทรงส่งเสริมสนับสนุนทุกศาสนาที่ประชาชนมีความศรัทธาเลื่อมใส ไม่ขัดแย้งต่อกัน นี่คือความเป็นผู้นำอันเป็นแบบแผนที่ประชาชนควรถือเป็นแบบอย่าง อาตมาไม่ได้ตอบตามคำถามว่า ประชาชนควรทำอย่างไร แต่อาตมายกตัวอย่างแบบอย่างที่มีอยู่ดีแล้วให้ฟังว่า ก็ทำตามที่มีแบบอย่างซิ ทำไมคุณถึงไม่ทำ เราก็มีอยู่แล้ว มีต้นแบบที่ดีเลิศอยู่แล้ว

ในพระพุทธศาสนาก็มีต้นแบบ คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ทรงเป็นเอกอัครมหาบุรุษ ทรงแสดงไว้ซึ่งพุทธจริยา อันควรเป็นแบบฉบับของพระสงฆ์สาวกทั้งหลาย พระสงฆ์จึงมีแบบอย่างอยู่แล้ว ถูกถ่ายทอดร้อยเรียงเป็นอรรถกถาเป็นอักษรเป็นพยัญชนะ แสดงให้เห็นพุทธจริยาอันเลิศประเสริฐเหนือกว่าสัตว์ทั้งหลาย เราศึกษาได้จากพระธรรมวินัย แม้พระองค์ทรงเสด็จดับขันธปรินิพพานมานานแล้ว แต่แบบฉบับที่ถูกถ่ายทอดจารึกไว้ ยังดำรงอยู่ครบถ้วนสมบูรณ์ในพุทธจริยานั้น สิ่งดังกล่าวจึงเป็นแบบอย่างอันดียิ่งที่เราควรประพฤติปฏิบัติตามรอยทางธรรมอันมุ่งไปเพื่อที่สุดคือพระนิพพาน อันเป็นประโยชน์และความสุขของสัตว์ทั้งหลายที่แท้จริง เรามีอยู่แล้ว เพราะฉะนั้นจึงขอให้ทำตามแบบอย่างที่บัญญัติไว้จากการประพฤติการปฏิบัติ m

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้