สองคำถามที่ควรวิสัชนาอันมุ่งสู่การศึกษาพระพุทธศาสนา (ตอน๒)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

เมื่อกำหนดสร้างบ้านแปงเมืองขึ้นในถิ่นฐานทางภาคเหนือของประเทศไทยในปัจจุบัน ซึ่งได้แก่ เชียงราย เชียงแสน ล้านช้าง (เชียงใหม่)... เพื่อเป็นอุดมมงคลแห่งแผ่นดินล้านนา... และแผ่นดินไทย ซึ่งได้รองรับสืบสานประดิษฐานพระพุทธศาสนามายาวนานมากกว่า ๗๐๐ ปี นับกรุงสุโขทัยเป็นราชธานีของชาวไทย จึงเห็นเป็นนิมิตธรรมว่า ควรอธิษฐานหลักธรรมพุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี ลงบนภูมิเมืองของแผ่นดิน เพื่อความสันติสุขสืบไปของประเทศไทย ด้วยอำนาจพุทธานุภาพ ธัมมานุภาพ สังฆานุภาพ ที่ชาวไทยได้กระทำการสักการะไว้ดีแล้ว ด้วยจิตใจที่ศรัทธายิ่งดังที่เห็นได้ว่า ในห้วงเวลาแห่งเทศกาลวิสาขบูชาประจำปี ๒๕๕๕ นั้น เหล่าสาธุชนผู้มีศีลธรรมทั้งหลาย ไม่ว่าจะอยู่ในฐานะ เพศ วัยใดๆ ต่างก็จูงมือกันเข้าวัด หรือเดินทางไปประกอบศาสนกิจปฏิบัติธรรมตามองค์กรหรือสถานที่ซึ่งคนศรัทธา จึงเป็นภาพที่สวยงามของสังคมไทยที่น่าชื่นชม

ในวิถีแห่งความเป็นพุทธที่สืบเนื่องมายาวนาน และหากไม่มีภาพวุ่นวายทางด้านการเมืองปรากฏเกิดขึ้นในสังคมไทยของช่วงเวลาดังกล่าว ดังที่เป็นข่าวสารแพร่ไปทั่วโลก จนเกือบจะฝังกลบข่าวเฉลิมฉลองวิสาขบูชา ความสวยงามของความเป็นเมืองแห่งพระพุทธศาสนาคงจะได้รับความชื่นชมไปทั่วโลก และคงจะมีชาวต่างชาติจำนวนมากมายอยากจะเดินทางมาสัมผัสดินแดนอารยธรรมของพระพุทธศาสนาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกยุคปัจจุบัน... จึงเป็นเรื่องที่น่าสังเวชใจอย่างยิ่ง ต่อการทะเลาะวิวาท ที่เกิดขึ้นด้วยอำนาจโลภะ...โทสะ...โมหะ ของบรรดาผู้มีอำนาจวาสนาทั้งหลาย ที่ใช้ทุกวิธีการเข้าห้ำหั่นกัน ต่อสู้กัน เพื่อม่านหมอกเมฆควัน ที่มารเสกสรรปั้นแต่งขึ้นไว้ ผูกล่อหลอกเพื่อผูกยึดจิตใจของสัตว์ทั้งหลายให้ยุ่งวุ่นวายกับอะสาระ จนขาดปัญญาที่จะเข้าถึงความจริงเพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้อง

เทศกาลเฉลิมฉลองวิสาขบูชา ในห้วงสมัยพุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี ของพุทธศาสนิกชนชาวไทย ในปีพุทธศักราช ๒๕๕๕ นี้ จึงมีรอยด่างพร้อยปรากฏขึ้นบนภาพของสังคมชาวพุทธ เป็นตำหนิบนภาพลักษณ์ของแผ่นดินพระพุทธศาสนาที่ทำให้ชาวโลกเกิดความเสื่อม... ไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใส... ด้วยการกระทำที่สวนกระแสกันอย่างรุนแรง ผกผันจากกันอย่างสิ้นเชิงระหว่างความเป็นเมืองพุทธศาสนาที่มีคำสั่งสอนเพื่อสันติ... เพื่อประโยชน์และความสุขกับการกระทำที่ทะเลาะวิวาทกันอย่างไม่รู้จบของบุคคลในสังคม ที่ตกอยู่ภายใต้อำนาจแห่งมารที่ผูกรัดมัดจิตไว้ด้วยอำนาจอวิชชาที่กำเริบขึ้นด้วยอกุศลกิเลส โลภะ...โทสะ..โมหะ ที่เป็นรากเหง้าของอวิชชา...

หากจะพิจารณาว่าเรื่องดังกล่าวแปลกประหลาดหรือในสังคมที่อ้างอิงวัตถุนิยมเป็นพระเจ้า... เป็นเจ้าแห่งชีวิต ก็คงตอบได้ว่าไม่แปลกอะไรเลย... เป็นไปตามหลักธรรมดาว่า มันจะต้องเป็นเช่นนี้ (ตถตา) ดังก่อนการบรรลุของพระโพธิสัตว์เจ้า หรือทรงตรัสรู้พระอนุตตรสัมโพธิญาณ ก็ได้แน่พระทัยว่า...ผลทั้งหลายต้องสืบเนื่องมาแต่เหตุ พระองค์จึงทรงพิจารณาถึงเหตุเหล่านั้น จนเกิดความรู้แจ้งเข้าใจความจริงหมดสิ้นข้อสงสัย เพราะรู้ธรรมพร้อมทั้งเหตุ และได้เข้าสู่การบรรลุปุพเพนิวาสานุสสติญาณ อันเป็นญาณที่ระลึกชาติได้เป็นอเนกชาติ ซึ่งได้ทรงประจักษ์เห็นความจริงของการเวียนว่ายตายเกิดในภพภูมิต่างๆ อันไม่มีประมาณ ที่ประสบความทุกข์หนักเบากันถ้วนหน้า

ทำให้พระองค์สลดพระทัยเป็นอย่างยิ่ง เมื่อทรงพิจารณาต่อไป ความรู้ได้แผ่ขยายออกไปจนลงลึกไปถึงรากเหง้าของปัญญา หรือความทุกข์นั้นๆ ให้เห็นปัจจัยที่เป็นรากฐานแห่งความทุกข์ ที่แสดงอยู่ในรูปของการเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์โลกทั้งหลายนับไม่ถ้วน จนทรงเปล่งอุทานออกมาว่า “ในกาลใด ธรรมทั้งหลายปรากฏแก่พราหมณ์ผู้มีความเพียรเพ่งอยู่ ในกาลนั้น ความสงสัยทั้งปวงของพราหมณ์นั้นย่อมสิ้นไป เพราะได้รู้ความสิ้นไปแห่งปัจจัยทั้งหลาย...” ซึ่งเกิดขึ้นในมัชฌิมยาม จนทรงบรรลุจุตูปปาตญาณ อันเป็นญาณที่รู้ความเป็นไปของสัตว์ ซึ่งรู้ว่าเมื่อจุติจากภพนี้แล้ว จะไปอุบัติที่ภพใด ตามวิบากกรรมที่สัตว์นั้นได้กระทำไว้ตรงนี้

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้