วิหารแห่งความสงบในจิตใจ

โดย...อินทรชัย พาณิชกุล

ด้วยความเชื่อว่า ความสงบเปรียบเสมือนยารักษาใจให้คลายความอ่อนล้า เป็นดั่งยาชูกำลังให้เอาชนะความขลาดเขลา

รศ.พิเชษฐ์ เปียร์กลิ่น ศิลปินผู้มีชื่อเสียง จึงถ่ายทอดความสงบนั้นออกมาผ่านงานศิลปะชุดใหม่ ภายใต้นิทรรศการชื่อ “วิหารแห่งจิต” (Temple of Mind)

ผลงานจิตรกรรมภาพวาดสีอะครีลิกบนผืนผ้าใบกว่า 10 ชิ้นนี้ สร้างสรรค์จากแรงบันดาลใจที่อยากจะให้ผู้คนภายนอกเห็นคุณค่าความดีงามของผู้คนในดินแดนสามจังหวัดชายแดนใต้ ซึ่งเขาอาศัยอยู่มาเกือบทั้งชีวิต โดยนำเรื่องราวของผ้าปาเต๊ะและรูปโดม อันเป็นสถาปัตยกรรมของศาสนาอิสลาม ผนวกกับต้นโพธิ์อันเป็นสัญลักษณ์ของพุทธศาสนา เล่าเรื่องยึดโยงถึงความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนต่างศาสนา

พิเชษฐ์ อธิบายว่า วิหารแห่งจิต พูดถึงความสงบภายในจิตใจท่ามกลางความวุ่นวายของชีวิต

“เป็นปัญหาธรรมดาสามัญของคนทั่วไป ตั้งแต่ลืมตาตื่น เราจะกินอะไร ทำอะไร ตารางชีวิตเป็นยังไง ต้องไปพบปะใคร จะไปไหน แค่นี้ก็เป็นปัญหาแล้ว และตัวผมเองก็อยู่ในสถานที่ที่ไม่ปกติ นั่นคือสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ บางวันแทบไม่เปิดดูข่าวเลย จิตตก ไหนจะเรื่องครอบครัว หน้าที่การงาน ถ้าใครไม่มีที่พึ่ง ไม่มีวิหารของตัวเองไว้เป็นที่พัก ทำสมาธิ ตั้งสติ ภาวนา เพื่อให้เกิดความสงบก็คงลำบาก”

ผลงานจิตรกรรมชุดนี้ การหาเวลาแห่งความสงบเงียบในการสร้างสรรค์ภาพเขียนแต่ละภาพออกมาเป็นเรื่องที่สำคัญยิ่ง เพราะความเงียบคือความงาม ความสงบคือจุดเริ่มต้นของการใช้สมาธิ

เขาเดินนำชมผลงานขนาดใหญ่ที่ติดตั้งเรียงรายไว้บนผนัง ชี้ให้ดูลวดลาย สีสัน รูปทรง จุด และเส้นในขนาดต่างๆ ของซุ้มรูปทรงโดม ต้นโพธิ์ ตลอดจนผ้าปาเต๊ะ อันเป็นสัญลักษณ์ของศาสนาอิสลามที่ปรากฏอยู่ในงานจิตรกรรม เมื่อผสมผสานกับความเชื่อ ความศรัทธาในปรัชญาพุทธศาสนาที่พูดถึงการเดินทางสู่ความสงบภายในจิตใจ จึงกลายเป็นศิลปะไทยที่มีความโดดเด่นลงตัว

“ผมว่าการหาสมดุลอยู่ที่การใช้ชีวิต แน่นอนว่ามีแรงกดดันในการใช้ชีวิตอยู่แล้ว ต้องต่อสู้ ประคับประคองตัวเองให้อยู่ได้ เราอาจจะเป็นมนุษย์เงินเดือน แต่เราไม่ได้โชคร้ายเวลาเราออกมาทำผลงานโชว์ ศิลปินต้องมีความพร้อม มันถึงเป็นยาก เป็นอาชีพที่อยู่ได้ยาก แต่ถ้าเราแลกด้วยความมุ่งมั่นของเรา เราก็ไปยืนอยู่ได้

ศิลปินรุ่นใหญ่พูดไว้ว่า คุณกล้าตายหรือเปล่า พร้อมที่จะตายมั้ย เป็นอุปมา อย่างเจอท่านอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี ท่านก็ถาม อยากตายมั้ย หมายถึงคุณลงมาลุยกับเส้นทางนี้ก็เหมือนอุทิศตัวแล้ว อาจารย์ชลูด นิ่มเสมอ ก็บอกว่า คนที่เป็นศิลปินได้ดีต้องถือศีลไม่ต่างจากพระ ดังนั้น ถ้าอยากหาความสุขจากตัวเอง จากงาน จากอาชีพที่เราทำ ก็ต้องมุ่งมั่นทำอย่างดีที่สุด

“ผมอ่านหนังสือเกี่ยวกับธรรมะ คำสอนของท่านพุทธทาสท่านบอกว่า แม้กระทั่งเราล้างจาน รดน้ำต้นไม้ เขียนหนังสือ วาดรูป ถ้าจิตใจเราไปจดจ่ออยู่ที่ไหน ขอให้เราทำสิ่งนั้นให้จริงจัง แล้วทำให้เต็มที่ นั่นคือการที่เรามีวิหารอยู่ในใจของเราแล้ว”

หากเรามีวิหารอยู่ในใจตัวเองแล้ว การนั่งสมาธิ วิปัสสนากรรมฐาน อาจไม่จำเป็นอีกต่อไป

นิทรรศการ “วิหารแห่งจิต” (Temple of Mind) โดย รศ.พิเชษฐ์ เปียร์กลิ่น คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จัดแสดงตั้งแต่วันนี้จนถึงวันที่ 2 ก.ค. 2555 ณ แกลเลอรี ชั้น 36 ของโรงแรมพูลแมน กรุงเทพ จี สีลม ทุกวัน ตั้งแต่เวลา 10.00-19.00 น. ฟรี ไม่เสียค่าใช้จ่าย โทร. 02-238-1991