พุทธศาสน์...วัฒนธรรม ทางจิตวิญญาณที่ผันแปร ในปากมังกร!? (ตอน ๑๕)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ขั้นที่ ๒ เรียกว่า รู้จักเพ่งพินิจพิจารณา เพื่อให้เกิดความเข้าใจในสิ่งนั้นๆ การให้เกิดความรู้ความเข้าใจในสิ่งนั้นที่พิจารณา เรียกว่า ให้เกิดปัญญารู้เกิดขึ้น ปัญญาที่เกิดขึ้น วิธีการปฏิบัตินี้ เรียกว่า วิปัสสนากรรมฐาน เรียกวิชาเรียกวิธีการปฏิบัติในพระพุทธศาสนาว่า สมถะวิปัสสนากรรมฐาน เรียกรวมกัน วิปัสสนากรรมฐาน จิตเกิดปัญญาขึ้น พัฒนาจากสติ สตินั้นเป็นปัญญาเกิดขึ้น เรียกว่า “ญาณ”

ญาณที่เกิดขึ้นนี้ทำให้เกิดความรู้แจ้งในธรรมชาติ ไปที่ความจริงอันสูงสุด ก็คือเห็นความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความเป็นอนัตตา และการเข้ารู้ความจริงถึงขั้นสูงสุดที่เรียกว่า ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความเป็นอนัตตา หรือ พระไตรลักษณญาณ นั้น เพื่อให้รู้แจ้งในอริยสัจ อันเป็นความจริงขั้นสูงสุดเพื่อความสิ้นทุกข์ ในความจริงขั้นสูงสุดที่เรียกว่าอริยสัจนั้น มีอยู่ ๔ ประการ คือ

๑.ทุกข์ ๒) เหตุแห่งทุกข์ ๓) ความดับทุกข์ ๔) หนทางแห่งความดับทุกข์

พระพุทธศาสนาวางหลักเรียนรู้ไว้ ๔ หลัก เรียกว่า อริยสัจ ๔ รวบยอดพระพุทธศาสนาสอนเรื่องความรู้ทุกข์ กับ ความดับทุกข์ เป็นพระศาสนาเดียวที่สอนวิชาความดับทุกข์ โดยมีแนวทางการปฏิบัติเรียกว่า ทางสายกลาง หรือ มัชฌิมาปฏิปทา เป็นบาลี คำว่า ทางสายกลางเป็นปัญญาล้วนๆ คือ ไม่เข้าข้องแวะเกี่ยวข้องกับความรักและความชัง เส้นทางสายกลางในพระศาสนาเรียกตนเองว่า อริยมรรค ซึ่งเป็นหนทางเป็นไปเพื่อความสิ้นทุกข์ ตรงนี้ชาวพุทธต้องรู้ ต้องจำ ต้องเข้าใจ ถ้าไม่เข้าใจในองค์ธรรม ๘ ประการนี้ ยังไม่ถือว่าเป็นชาวพุทธที่แท้จริง เพราะอริยมรรคที่มีองค์ธรรม ๘ ประการนี้ เป็นไปเฉพาะพระพุทธศาสนาเท่านั้น ไม่มีศาสนาอื่นใดเลยในโลกนี้ จึงควรจดจำไว้ในฐานะเราเป็นชาวพุทธ ธรรมองค์แรกสำคัญที่สุด เรียกว่า สัมมาทิฏฐิ มีความเห็นชอบตามธรรม เป็นความเห็นชอบที่ถูกต้องตรงตามอริยสัจ เป็นความจริงขั้นสูงสุด ธรรมองค์ที่ ๒ เรียกว่า สัมมาสัมกัปโป

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้