พุทธศาสน์...วัฒนธรรมทางจิตวิญญาณที่ผันแปรในปากมังกร!? (ตอน ๙)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

แม้แต่ชาวจีนก็ต้องจำยอมอดทนกับปรากฏการณ์การแสวงหาประโยชน์ตาม ลัทธิกฎหมาย-กฎสังคม แบบฉบับทุนนิยม ที่กำลังสำแดงฤทธิ์อยู่ในประเทศจีน แม้แต่วัดเส้าหลินแห่งมณฑลเหอหนาน ที่มีชื่อเสียงดังไปทั่วโลกก็ต้องประสบกับปัญหาดังกล่าว ดังที่ปรากฏให้เห็น ซึ่งหากใครเดินทางไปวัดเส้าหลินในปัจจุบันรถโดยสารก็จะนำท่านเข้าไปลานจอดรถ ซึ่งเป็นสถานที่อำนวยความสะดวกขององค์กรปกครองท้องถิ่นที่ท่านจะต้องจ่ายเงินค่าบริการผ่านทาง ๒ ครั้ง ครั้งที่ ๑ ด่านเก็บเงินด้านนอก คันละ ๒๐ หยวน ครั้งที่ ๒ ด่านเก็บเงินคนละ ๑๐๐ หยวน แถมจะต้องเสียเงินค่ารถยนต์นำท่านเข้าสู่วัดเส้าหลินอีกคนละ ๑๐ หยวน

รายจ่ายตรงส่วนนี้ เป็นขององค์กรปกครองท้องถิ่นที่มาตั้งกำแพงกั้นรั้วดักเก็บเงินนักท่องเที่ยวที่จะเข้าไปในเขตวัด เพื่อเป็นรายได้ให้กับท้องถิ่น ๗๐% และแบ่งให้วัดเพียง ๓๐% ยกเว้นแขกของวัด อย่างเช่น อาตมาเป็นพระอาคันตุกะของวัดเส้าหลิน เรียกว่า เป็นแขกของเจ้าอาวาส จึงยกเว้นเป็นผู้ไม่ต้องจ่าย (จริงๆ อาตมาไม่มีจะจ่ายด้วย) สำหรับส่วนแบ่งให้วัด ๓๐% ทราบว่าจริงๆ แล้ววัดเส้าหลินมิได้ต้องการเงินส่วนแบ่งดังกล่าว เพราะไม่ต้องการให้ประชาชนที่มาไหว้พระต้องเดือดร้อนกับค่าใช้จ่ายดังกล่าว

นับว่าเรื่องกระแสทุนนิยม กับแนวนวัตกรรมใหม่ กับระบบวัฒนธรรมและความเชื่อ ตลอดจนความเป็นอยู่แบบอนุรักษ์ของจีนแบบดั้งเดิมที่กำลังปีนเกลียวกันอย่างรุนแรงพอสมควร... และค่อนข้างตึงด้วย เพราะความไม่ยอมลดราวาศอกต่อกัน เมื่อกฎหมาย กฎระเบียบว่าอย่างไร ทุกคนจะต้องเดินตามระบบกฎหมายของสังคม... ไม่เต้นตามก็ต้องได้รับโทษเป็นไปตามกฎหมาย... เราจึงเห็นสภาพความจริงที่ดูเหมือนไร้น้ำจิตน้ำใจเกิดขึ้นในโลกทุนนิยมใหม่ของชาวจีน... ที่ทุกๆ คนต้องเป็นไปตามระบบของสังคมที่กำลังขับเคลื่อนอย่างรุนแรง... ขนาดที่ขาดความเอื้อเฟื้อ... งดความเอื้อเฟื้อ เพราะกฎระเบียบที่เข้มขลังศักดิ์สิทธิ์ของประเทศจีน จึงทำให้ขาดการผ่อนปรนในการดำเนินชีวิตที่มีความสัมพันธ์กัน...

ดังเช่น กรณีที่ยกตัวอย่างการเรียกเก็บเงินค่าผ่านทาง ๑ ชั้น ค่าผ่านเข้าวัด ๑ ชั้น ค่าผ่านเข้าชมโบราณสถาน ๑ ชั้น ซึ่งทั้งสามชั้นนี้ไม่มีลดราวาศอกเด็ดขาด ยกเว้นชั้นของวัด หากเป็นแขกของวัด ส่วนชั้นขององค์กรปกครองท้องถิ่น ที่มาตั้งเครื่องดักปลาหน้าวัดแบบนักเลงโตในหมู่บ้าน พูดยากมาก ขนาดเจ้าอาวาสวัดเส้าหลินที่แน่ๆ ยังต้องเบื่อหน่ายปนเซ็งกับเรื่องดังกล่าว ด้วยความไม่ค่อยยอมของฝ่ายท้องถิ่น ซึ่งถูกส่งมาให้ทำหน้าที่อย่างนี้ ก็ต้องทำอย่างนี้... ไม่รับรู้รับทราบอะไรทั้งสิ้น เรื่องดังกล่าวเป็นปัญหาที่จมอยู่ในสังคมทุนนิยมของประเทศจีนปัจจุบัน ซึ่งคงจะนำไปสู่การปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมกันอีกครั้งอย่างแน่นอน หากสังคมปล่อยปละละเลยให้เป็นไปเช่นนี้...

ย้อนกลับไปกล่าวถึง วัดฝ่าเหมิน (Famen Temple) อีกครั้ง จากกรณี พระอัฐิข้อนิ้วพระหัตถ์ ที่ชาวจีนเชื่อว่าเป็นของพระผู้มีพระภาคเจ้า ด้วยสภาพที่เก็บบรรจุไว้ในหีบห่ออย่างดี ตามธรรมเนียมของกษัตริย์ที่ได้มีโอกาสวาสนาถวายสักการบูชา ดุจดังราชประเพณีของกษัตริย์ ผู้มีศรัทธาในพระพุทธศาสนาในชมพูทวีป ที่ได้เคยทรงถือปฏิบัติกันมา จึงปรากฏมีเครื่องสักการะที่ล้วนแล้วแต่มีค่าสวยงามประณีตจำนวนหลายพันชิ้น เมื่อเจดีย์พังทลายลงซีกหนึ่ง และได้เปิดในชั้นใจกลางขององค์พระเจดีย์ ชั้นล่างสุดจึงพบหีบห่ออันประณีต ที่บรรจุสวมกันลงไปเป็นชั้นๆ จนถึงหีบเล็กสวยงามชั้นในที่สุดที่มีพระอัฐิข้อนิ้วพระหัตถ์ ๑ ชิ้นอยู่ภายใน และยังได้ค้นพบลักษณะเดียวกับพระอัฐิข้อนิ้วพระหัตถ์ ทำขึ้นเลียนแบบอีก ๓ ชิ้น วางไปตามลำดับช่องประตู ก่อนถึงชั้นในที่ประดิษฐานพระอัฐิข้อนิ้วพระหัตถ์ดังกล่าว...

ได้สันนิษฐานในเรื่องดังกล่าวว่า เพื่อป้องกันการลักลอบขโมย หรือเมื่อจะมีการคิดทำลายด้วยผู้เบียดเบียนพระพุทธศาสนา ก็จะได้มอบพระอัฐิที่ทำขึ้นเลียนแบบ เรื่องดังกล่าวได้มีการเล่าอ้างกันไปว่า ด้วยเหตุเคยมีเรื่องคิดทำลายพระอัฐิฯ ดังกล่าว จึงได้ออกแบบสร้างเลียนแบบด้วยหยกขาวขึ้น ดูเหมือนสภาพของจริงจำนวน ๓ ชิ้น วางไว้ในหีบห่อเล็กๆ เหมือนกัน ดังที่ประดิษฐานอยู่ในสถูปเจดีย์ปัจจุบัน... ซึ่งนักท่องเที่ยว/สาธุชนผู้มีศรัทธาจะได้เข้าไปถวายการสักการบูชา ปรากฏอยู่ในตู้กระจกทั้งสามด้าน ด้านละทิศ ส่วนพระอัฐิข้อนิ้วพระหัตถ์ดั้งเดิมนั้น ปัจจุบันอยู่บริเวณสถูปที่สร้างขึ้นใหม่บนลานวัฒนธรรมขององค์กรปกครองท้องถิ่น

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้