พัฒนารร.คือพัฒนาชุมชน

โดย...พี่กันดั้ม

สังคมไทยเรามีวัดเป็นศูนย์กลางของชุมชน ดังนั้นการพัฒนาชุมชนให้เจริญยั่งยืนก็ต้องเริ่มจากการพัฒนาแหล่งความรู้และจิตใจ แต่ในปัจจุบันวัดไม่ได้เป็นศูนย์กลางความรู้และที่พึ่งปัญหาของชุมชนเพียงแหล่งเดียว โรงเรียนต่างๆ เริ่มมีบทบาทในการให้ความรู้กับเด็กๆ ตลอดจนถึงผู้ปกครอง โดยเฉพาะโรงเรียนในต่างจังหวัด ชาวบ้านในชุมชนก็จะได้คุณครูผู้มีความรู้ช่วยให้คำแนะนำแก่ชาวบ้านในเรื่องต่างๆ ได้

ดังนั้น หากเราช่วยกันพัฒนาวัดและโรงเรียน ก็เท่ากับช่วยพัฒนาชุมชนด้วยเช่นกัน บริษัท สยามลวดเหล็กอุตสาหกรรม จึงเปิดโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยมีโรงเรียนเป็นศูนย์กลาง หรือ SchoolBIRD (SchoolBased Integrated Rural Development) เพื่อพัฒนา 6 โรงเรียนใน ต.หนองละลอก อ.บ้านค่าย จ.ระยอง ให้เป็นโรงเรียนต้นแรกแบบแห่งใน จ.ระยอง โดยนำเอาแนวคิดการพัฒนาชุมชนในโรงเรียนรวมมิตรวิทยา อ.ลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์ ภายใต้โครงการ สคูล เบิร์ด ของมูลนิธิมีชัย วีระไวทยะ ซึ่งประสบความสำเร็จมาแล้วมาผสมผสานและประยุกต์ใช้กับการพัฒนาพื้นที่ชุมชนและโรงเรียนใน จ.ระยอง

โดยได้เริ่มต้นจากโรงเรียนที่อยู่ในพื้นที่รอบๆ โรงงานสยามลวดเหล็กฯ ใน ต.หนองละลอก ได้แก่ โรงเรียนบ้านหนองละลอก โรงเรียนวัดไร่ โรงเรียนวัดดอนจันทน์ โรงเรียนบ้านมาบตอง โรงเรียนวัดหนองกระบอก และโรงเรียนวัดเชิงเนิน เพื่อพัฒนาให้เป็นโรงเรียนต้นแบบส่งเสริมด้านการศึกษาและการฝึกอาชีพให้กับชุมชน เพื่อต่อยอดไปสู่การสร้างอาชีพสร้างรายได้อย่างยั่งยืน โดยมีโรงเรียนเป็นศูนย์กลาง

วิเชียรรัตน์ พึ่งกลั่น ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดหนองกระบอก เล่าความรู้สึกที่ได้จากการจัดกิจกรรมนี้ว่า ปกติแล้วได้มีการจัดกิจกรรมเกี่ยวกับเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงร่วมกับชุมชน เช่น ปลูกผักสวนครัว ปุ๋ยชีวภาพ ธนาคารขยะ เป็นต้น แต่ด้วยกำลังคนที่มีไม่เพียงพอ คุณครูก็มีน้อย ทำให้กิจกรรมบางกิจกรรมไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร

การที่ทาง บริษัท สยามลวดเหล็กอุตสาหกรรม และมูลนิธิมีชัยฯ ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการให้การสนับสนุน ถือเป็นโอกาสที่ดีสำหรับโรงเรียนและเด็กๆ ในการที่จะช่วยพัฒนาโรงเรียนให้เป็นแหล่งเรียนรู้ ศึกษาค้นคว้า และใช้โรงเรียนให้เกิดประโยชน์มากขึ้น เช่น ห้องสมุดโรงเรียน อุปกรณ์การเรียน คอมพิวเตอร์ เป็นต้น รวมถึงมีพื้นที่เพาะปลูกให้เด็กๆ ได้เรียนรู้วิธีการทำการเกษตรหรือการเลี้ยงสัตว์ และลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง

นอกจากจะเป็นการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างคุณครูกับนักเรียนแล้ว เด็กๆ ยังได้รู้จักการทำการเกษตรแบบพอเพียงที่สามารถสร้างรายได้ให้กับตนเองและครอบครัวอีกด้วย ซึ่งเด็กๆ อย่าง ด.ญ.ประนัดดา กุมผาคำ และ ด.ช.สารัตน์ เฟื่องกระโทก อายุ 11 ขวบ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนวัดหนองกระบอก กล่าวว่า รู้สึกดีใจที่มีโครงการนี้

เพราะนอกจากพวกเราจะได้มีห้องสมุดไว้สำหรับอ่านหนังสือ มีอุปกรณ์การเรียน อุปกรณ์กีฬาแล้ว พวกเรายังได้เรียนรู้วิธีการปลูกผัก การเลี้ยงสัตว์ เพื่อสามารถนำไปปลูกหรือเลี้ยงสัตว์ไว้ทำอาหารทานเองที่บ้านได้ ไม่ต้องเสียเงินซื้อ และยังสามารถเก็บไปขายที่ตลาด เป็นการเพิ่มรายได้ให้กับที่บ้านอีกด้วย

กิจกรรม สคูล เบิร์ด จึงเป็นกิจกรรมที่ไม่เพียงแต่ช่วยพัฒนาโรงเรียน แต่ยังช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับเด็กๆ และทุกคนในชุมชน แสดงถึงการมีส่วนร่วมและรับผิดชอบต่อสังคมอีกด้วย