ความงามของพระสรีระ (1)

โดย...คุณสลิต

การเป็นพระพุทธเจ้านั้น ไม่ได้เป็นกันได้โดยง่าย ต้องบำเพ็ญบารมีถึง 4 อสงไขยแสนกัป (สำหรับพระพุทธเจ้าที่เป็นปัญญาธิกะ หากเป็นสัททาธิกะ หรือวิริยาธิกะต้องบำเพ็ญบารมีนานยิ่งกว่านั้น) นั่นคือ นับจากตั้งความปรารถนาทั้งด้วยกายและด้วยใจ และได้รับพุทธพยากรณ์จากพระพุทธเจ้าองค์ใดองค์หนึ่งแล้ว จึงไม่แปลกที่ในพระชาติสุดท้ายที่จะมาตรัสรู้และปรินิพพาน พระพุทธองค์จะทรงมีความงามพร้อมในรูปลักษณ์ในพระสรีระอย่างยิ่ง โดยทั่วไปเราก็จะได้ทราบกันว่า พระพุทธเจ้ามีมหาปุริสลักษณะ 32 ประการ ซึ่งเป็นว่าเป็นลักษณะของมหาบุรุษ ซึ่งมีคติ 2 แน่นอน คือ หากอยู่ครองเรือนไม่ออกบวช จะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ หากออกบวชจะได้สำเร็จเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า

เท่านั้นยังไม่พอ ยังทรงมีความเพียบพร้อมสมบูรณ์ในอนุพยัญชนะ 80 คือ ลักษณะปลีกย่อย ในรายละเอียดอีกถึง 80 ประการ ซึ่ง MQ ขอนำมาแสดงไว้ ความงามของพระสรีระเหล่านี้เป็นเพราะผลของบุญบารีมีอันพระพุทธเจ้าทรงสั่งสมไว้จนเต็มพร้อมบริบูรณ์

อนุพยัญชนะ 80 ประการ (ซึ่งธัมมานุกรม คบธรรม ได้รวบรวมไว้ จากปฐมสมโพธิกถา) ได้แก่

1.มีนิ้วพระหัตถ์และนิ้วพระบาทเหลืองงาม

2.นิ้วพระหัตถ์และนิ้วพระบาทเรียวออกไป โดยลำดับตั้งแต่ต้นจนปลาย

3.นิ้วพระหัตถ์และนิ้วพระบาทสมดุลดุจนายช่างกลึงเป็นอันดี

4.พระนขา (เล็บ) ทั้ง 20 มีสีอันแดง

5.พระนขาทั้ง 20 นั้น งอนงามช้อนขึ้นเบื้องบนไม่ค้อมลงเบื้องต่ำ ดุจเล็บแห่งสามัญชนทั้งปวง

6.พระนขานั้นมีพรรณอันเกลี้ยงกลมสนิทมิได้มีริ้วรอย

7.ข้อพระหัตถ์และข้อพระบาทซ่อนอยู่ในพระมังสะมิได้สูงปรากฏออกมาภายนอก

8.พระบาททั้งสองเสมอกันมิได้ใหญ่กว่ากันมาตรว่าเท่าเมล็ดงา

9.พระดำเนินงามดุจอาการดำเนินแห่งกุญชรชาติ

10.พระดำเนินงามดุจสีหราช

11.พระดำเนินงามดุจดำเนินแห่งหงส์

12.พระดำเนินงามดุจอุสุภราช (โคเผือกพาหนะของเทพเจ้า) ดำเนิน

13.ขณะเมื่อจะย่างดำเนินนั้น ยกพระบาทเบื้องขวาย่างไปก่อน พระกายเยื้องไปข้างเบื้องขวาก่อน

14.พระชานุ (เข่า) มณฑลเกลี้ยงกลมงามบริบูรณ์ มิได้เห็นอัฐฐิสะบ้าปรากฏออกมาภายนอก

15.มีบุรุษพยัญชนะบริบูรณ์ คือ มิได้มีกิริยามารยาทคล้ายสตรี

16.พระนาภี (สะดือ) มิได้บกพร่องกลมงามมิได้วิกลในที่ใดที่หนึ่ง

17.พระอุทร (ท้อง) มีสัณฐานอันลึก

18.ภายในพระอุทรมีรอยเวียนเป็นทักขิณาวัฏ

19.ลำพระเพลา (ตัก ขา) ทั้งสองกลมงามดุจลำสุวรรณกัททลี (ลำต้นกล้วยสีทอง)

20.ลำพระกรทั้งสองงาม ดุจงวงเอราวัณเทพหัตถี

21.พระองคาพยพใหญ่น้อย (ส่วนใหญ่น้อยแห่งร่างกาย อวัยวะน้อยใหญ่) ทั้งปวง จำแนกได้เป็นอันดีงามพร้อมทุกสิ่ง หาที่ตำหนิบ่มิได้

22.พระมังสะที่ควรจะหนาก็หนา ที่ควรจะบางก็บาง ตามที่พร้อมทั่วทั้งพระสรีระกาย

23.พระมังสะมิได้หดหู่ในที่ใดที่หนึ่ง

24.พระสรีรกายทั้งปวง ปราศจากต่อมและไฝ ปาน มูลแมลงวันมิได้มีในที่ใดที่หนึ่ง

25.พระกายงามบริสุทธิ์พร้อมสมกันโดยลำดับทั้งเบื้องบนและเบื้องล่าง

26.พระกายงามบริสุทธิ์พร้อมสิ้นปราศจากมลทินทั้งปวง

27.ทรงพระกำลังมาก เสมอด้วยกำลังแห่งกุญชรชาติ ประมาณถึงโกฏิช้าง ถ้าจะประมาณด้วยกำลังบุรุษก็ได้ถึงแสนโกฏิบุรุษ

28.มีพระนาสิก (จมูก) อันสูง

29.สัณฐานพระนาสิกงามแฉล้ม

30.สีพระโอษฐ (ปาก ริมฝีปาก) เบื้องบน เบื้องต่ำ มิได้เข้าออก กว่ากัน เสมอกันเป็นอันดี มีพรรณแดงงามดุจสีผลตำลึงสุก

31.พระทนต์บริสุทธิ์ปราศจากมูลมลทิน

32.พระทนต์ขาวดุจสีสังข์

33.พระทนต์เกลี้ยงสนิท มิได้เป็นริ้วรอย

34.พระอินทรีย์ทั้งห้า มีจักขุนทรีย์ เป็นอาทิ บริสุทธิ์ทั้งสิ้น

35.พระเขี้ยวทั้งสี่กลมบริบูรณ์

36.ดวงพระพักตร์มีสัณฐานยาวสวย

37.พระปราง (แก้ม) ทั้งสองดูเปล่งงามเสมอกัน

38.ลายพระหัตถ์มีรอยอันลึก

39.ลายพระหัตถ์มีรอยอันยาว

40.ลายพระหัตถ์มีรอยอันตรง บ่มิได้ค้อมคด

41.ลายพระหัตถ์มีรอยอันแดงรุ่งเรือง

42.รัศมีพระกายอันโอภาสเป็นปริมณฑลโดยรอบ

43.กระพุ้งพระปรางทั้งสองเคร่งครัดบริบูรณ์

44.กระบอกพระเนตรกว้างและยาวงามพอสมกัน

45.ดวงพระเนตรประกอบด้วยเส้นปสาททั้ง 5 มีสีขาวเป็นอาทิ ผ่องใสบริสุทธิ์ทั้งสิ้น

46.ปลายเส้นพระโลมา (ขน) ทั้งหลายมิได้งอมิได้คด

47.พระชิวหา (ลิ้น) มีสัณฐานอันงดงาม

48.พระชิวหาอ่อนนุ่มมิได้กระด้างมีพรรณอันแดงเข้ม

49.พระกรรณ (หู) ทั้งสองมีสัณฐานอันยาวดุจกลีบปทุมชาติ

50.ช่องพระกรรณมีสัณฐานอันกลมงาม

บรรยายมาได้ถึง 50 ข้อ ก็หมดเนื้อที่ยังไม่ครบ 80 ประการ ขอยกไปต่ออาทิตย์หน้า...