สตรีวิทยารวมพลังรักษ์พิทักษ์โลก

โดย...วันพรรษา อภิรัฐนานนท์

แม้จะผ่านไปแล้วสำหรับการประกาศรางวัลบีท 2010 หรือ โครงการสร้างขุมกำลังบุคลากรด้านการอนุรักษ์พลังงาน เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้พลังงานในอาคาร (Building Energy Awards of Thailand : BEAT 2010) ซึ่งกระทรวงพลังงาน ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จัดขึ้นเป็นครั้งแรก การแข่งขันใช้เวลา 2 ปีหรือตั้งแต่ปี 2553 เพื่อวัดประสิทธิภาพการใช้พลังงานอาคารที่ดีที่สุด ประหยัดที่สุดของ 17 ผู้เข้าแข่งขัน

ปลุกกระแสอนุรักษ์พลังงาน

ผู้ชนะของผู้ชนะ คว้ารางวัลบีทสตาร์ มี 2 อาคาร คือ อาคารโรงพยาบาลกรุงเทพ ของบริษัท กรุงเทพดุสิตเวชการ และอาคารศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ ของบริษัท เซ็นทรัลพัฒนา อย่างไรก็ตาม ยังมีรางวัลที่ไม่อาจมองข้าม นั่นคือรางวัลอาคารยอดนิยม ที่วัดจากคะแนนโหวตภาคประชาชน ซึ่งอาคารเบญจภัทรดิเรกของโรงเรียนสตรีวิทยา เป็นผู้คว้าไปครอง

อาคารเบญจภัทรดิเรก ได้รับรางวัลอาคารยอดนิยม โดยได้รับคะแนนโหวตสูงสุดนับแสนโหวต ถือว่าตอบโจทย์การแข่งขัน ซึ่งกระทรวงพลังงานปักธงไว้แต่แรกถึงความมุ่งหมายในการจุดกระแสความตื่นตัวของประชาชนด้านการอนุรักษ์พลังงาน และการทำงานเชิงรุก กระตุ้นความสนใจสู่กลุ่มเป้าหมายเยาวชน ซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและพลังงานในวันข้างหน้า

“กระทรวงมีวัตถุประสงค์สำคัญในการผลักดันให้เกิดขุมกำลังบุคลากรด้านอนุรักษ์พลังงาน อาคารที่ได้รับโหวตสูงสุด จึงตอบโจทย์สำคัญของเราด้วย” อารักษ์ ชลธาร์นนท์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าว ทั้งนี้ อาคารต่างๆ ที่ได้รับรางวัล ต่างก็จะเป็นต้นแบบให้แก่อาคารอื่นๆ ได้นำโนฮาวและเทคนิคด้านวิศวกรรมไปปรับใช้กับอาคารของตัวเองต่อไป

อาคารเบญจภัทรดิเรก

ดร.จำนง แจ่มจันทรวงษ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนสตรีวิทยา กล่าวว่า รู้สึกยินดีและภาคภูมิใจมาก รางวัลอาคารยอดนิยมที่ได้รับในครั้งนี้ ถือเป็นรางวัลที่ตอบแทนความตั้งใจจริงของคณะครูนักเรียน รวมทั้งบุคลากรในโรงเรียน ที่มุ่งมั่นอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน มีการกำกับและตรวจสอบ ติดตามผมอย่างต่อเนื่อง ทุกคนปรับตัว ปรับความคิด เพื่อแผนการประหยัดพลังงานที่เป็นผล

 

“ในฐานะสถาบันการศึกษา โรงเรียนถือเป็นหน้าที่ในการปลูกฝังอบรม เกี่ยวกับหน้าที่และจิตสำนึก ด้านสิ่งแวดล้อม เริ่มจากการให้ความรู้ เราส่งเสริมการเรียนรู้ของนักเรียน และพยายามสร้างบรรยากาศการอนุรักษ์พลังงานในโรงเรียนที่ดี”ดร.จำนง กล่าว

การดำเนินแผนสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน ก็มีข้อจำกัดอยู่บ้าง เนื่องจากโรงเรียนมีพื้นที่คับแคบ โดยมีเนื้อที่เพียง 9 ไร่ จำนวนนักเรียน 3,400 คน การดำเนินแผนงานต่างๆ จึงเป็นไปภายใต้ข้อจำกัด อย่างไรก็ตาม การอนุรักษ์พลังงานมิใช่เพิ่งเริ่มต้น หากสตรีวิทย์ได้เริ่มมานานกว่า 10 ปีแล้ว โรงเรียนจึงมีฐานข้อมูลด้านนี้อยู่พร้อม รวมทั้งเคยได้รับรางวัล ISO 14000 เกี่ยวกับการบริหารจัดการการใช้ทรัพยากรที่ดีมาแล้ว

ดร.จำนง เล่าว่า โรงเรียนสตรีวิทยา นำอาคารเบญจภัทรดิเรกเข้าร่วมแข่งขัน ด้วยแนวคิด “สตรีวิทยารวมพลังรักษ์พิทักษ์โลก” รวมพลังชาวสตรีวิทยาปรับปรุงให้อาคาร 7 กลายเป็น ENERGY LAB หรือห้องทดลองเพื่อการประหยัดพลังงาน นักเรียนสตรีวิทย์ทุกคนที่จะได้รับการปลูกฝัง และเรียนรู้ด้วยตัวเองจากห้องเรียนที่สามารถวัดค่าการใช้พลังงานได้เรียลไทม์ หรือ ณ เวลาจริงได้ในทุกอุปกรณ์การเรียนการสอน

“เราเน้นให้นักเรียนได้เรียนรู้จากการฝึกทดลองจริง ที่ทุกคนมีส่วนร่วม ทุกคนมีส่วนลงมือ ร่วมแรงร่วมใจในทุกๆ การใช้เอนเนอร์จีของชีวิตประจำวัน” ดร.จำนง เล่า

เอนเนอร์จี แลบ

เอนเนอร์จี แลบ หรืออาคารเบญจภัทรดิเรก (อาคาร 7) มีพื้นที่ 4,488 ตารางเมตร ผลประหยัดคือ 99,262 กิโลวัตต์ต่อปี สำหรับมาตรการที่ใช้มีตั้งแต่

1.มาตรการนำน้ำระบายความร้อนของเครื่องปรับอากาศมาใช้

อาคาร 7 มีเครื่องปรับอากาศจำนวน 101 ชุด จากการตรวจวัดพบว่ามี 1.9 ลิตรต่อชั่วโมงต่อเครื่อง จึงมีแนวคิดที่จะรวมน้ำทิ้งเหล่านี้มาใช้ประโยชน์ ในการรดต้นไม้ แม้ได้ผลประหยัดไม่มาก แต่สถานีนี้จะเป็นการสอนให้นักเรียนรู้จักคุณค่าของทรัพยากร และสอนให้เข้าใจการทำงานของเครื่องปรับอากาศ

2.มาตรการใช้เครื่องปรับอากาศประสิทธิภาพสูง

อาคาร 7 มีเครื่องปรับอากาศ 101 ชุด รวม 223 ตัน จากการตรวจวัดพบว่ามีเครื่องที่อายุเกิน 12 ปี จำนวน 7 ชุด มีค่าสมรรถนะเฉลี่ย 1.74 กิโลวัตต์ต่อตัน สิ้นเปลืองพลังงานมากกว่าเครื่องปรับอากาศประสิทธิภาพสูงที่เปลี่ยนใหม่ ซึ่งมีค่าสมรรถนะ 1.13 กิโลวัตต์ต่อตัน ผลประหยัด 10,762 กิโลวัตต์ต่อปี

3.มาตรการติดตั้งระบบควบคุมอาคารอัตโนมัติ เพื่อจัดทำ Energy Laboratory

ติดตั้งระบบควบคุมอาคารอัตโนมัติ แสดงการใช้ไฟฟ้าของห้องเรียนทุกห้องในอาคาร 7 ติดตั้งแผงควบคุมและแสดงผลรวมประจำห้อง มีโปรแกรมตั้งเวลาการใช้งานอุปกรณ์ไฟฟ้า โปรแกรมประหยัดพลังงาน บันทึกข้อมูลพลังงาน โปรแกรมบำรุงรักษา เชื่อมโยงกับระบบแสดงข้อมูลของโครงการ ผลประหยัด 88,500 กิโลวัตต์ต่อปี

นอกจากนี้ ก็มีกิจกรรมเสริมต่อเนื่อง เช่น การจัดตั้งคณะทำงานแบบมีส่วนร่วม การเข้าค่ายละลายพฤติกรรมสร้างจิตสำนึก การทัศนศึกษาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การฝึกอบรมจิตสำนึก กิจกรรมทำความสะอาดโคมไฟฟ้าและเครื่องปรับอากาศ เป็นต้น

โรงเรียนกลายเป็นห้องทดลองขนาดใหญ่ เด็กๆ คงสนุกกันมาก ดร.จำนงตอบว่า ไม่เฉพาะเด็ก หากแต่คุณครูผู้สอนก็สนุกสนานตื่นเต้น อาจกล่าวได้ว่า ที่สตรีวิทยาในช่วง 2 ปีที่ร่วมแข่งขันบีท 2010 ทุกคนได้มีโอกาสฝึกฝนทักษะการเรียนรู้ ทุกคนได้มีส่วนร่วมลงมือประหยัดพลังงาน ซึ่งคงไม่มีอะไรที่ดีไปกว่า ผลการทดลองที่ทำให้คว้ารางวัลยอดนิยม