ภารกิจของเรา คือ คน

โดย...วิฑูรย์ สิมะโชคดี ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม

“ภารกิจของเรา คือ คน” มาจากคำว่า “The Mission is A Man” ซึ่งเป็นจุดขายของหนังเรื่อง “Saving Private Ryan” (ที่ฉายในบ้านเราปลายปีที่แล้ว)

หนังเรื่องนี้เริ่มจากการที่ทหารกลุ่มหนึ่งโดยการนำของ ทอม แฮงก์ส (Tom Hanks) ได้รับคำสั่งให้ทำการค้นหาตัวพลทหารที่ชื่อ “ไรอัน” ออกมาจากสมรภูมิรบอย่างปลอดภัยให้ได้ เพื่อให้ “ไรอัน” ปลดประจำการแล้วใช้ชีวิตพลเรือนต่อไป เนื่องจาก “ไรอัน” ได้สูญเสียพี่ชาย 3 คน ไปในสนามรบแล้ว ถ้า “ไรอัน” คนสุดท้องตายในสนามรบอีก ครอบครัวนี้ก็ต้องสูญพันธุ์ กลุ่มทหารภายใต้การนำของ ทอม แฮงก์ส จึงได้รับภารกิจอันหนักหน่วงนี้ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อหนังและเรื่องทั้งหมด

“ภารกิจของเรา คือ คน” จึงมีความหมายที่ลึกซึ้งยิ่งนัก

ยิ่งถ้าคำนี้เป็น “คำขวัญ” หรือคำเตือนใจที่อยู่ในหัวใจของผู้บริหารมืออาชีพ รวมทั้งพวกเราทุกคนด้วย ปัญหาต่างๆ ในองค์กรที่ว่าแก้ยากแก้เย็นก็คงจะลุล่วงไปได้อย่างราบรื่น

โดยเฉพาะผู้ที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับ “การบริหารจัดการความปลอดภัย” (Safety at Work) ในโรงงานหรือในสถานประกอบการทุกแห่ง

เนื่องจากเพราะการเกิดอุบัติเหตุแต่ละครั้ง มักจะทำให้คนทำงานบาดเจ็บ พิการ หรือปางตาย และหลายต่อหลายครั้งที่มีทรัพย์สินเสียหายด้วย

ดังนั้น จุดหมายปลายทางของการป้องกันอุบัติเหตุและสร้างเสริมความปลอดภัยก็คือ “คน” (ความปลอดภัยของคนทำงาน) คือ ต้องทำให้ “คน” ที่ทำงานอยู่ในโรงงานหรือในสถานประกอบการ (รวมทั้งคนหรือประชาชนโดยรอบด้วย) สามารถทำงานได้อย่างปลอดภัย โดยไม่เกิดการบาดเจ็บ พิการ หรือเสียชีวิตจากการทำงาน เพื่อจะได้มีชีวิตอย่างปกติสุขกับครอบครัวได้อย่างยาวนาน

เรื่องความปลอดภัยนี้ จึงเป็นภารกิจที่เกี่ยวกับ “คน” อย่างชัดเจนที่สุด และเป็นความรับผิดชอบอันสำคัญยิ่งของผู้บริหารระดับสูงทุกระดับของผู้จัดการโรงงาน ผู้จัดการฝ่ายผลิต วิศวกรความปลอดภัย เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย หัวหน้างาน หน่วยราชการ รวมตลอดถึงเป็นภารกิจของคนที่เกี่ยวข้องทั้งหมดด้วย

พูดโดยรวมได้ว่า ความปลอดภัยถือเป็นภารกิจและความรับผิดชอบของ “ผู้ที่มีอำนาจสั่งการ” หรือ “ผู้ควบคุมดูแล” โดยตรง เนื่องจากเป็นผู้ที่สามารถริเริ่ม และทำให้ “สภาพการทำงานที่ปลอดภัย” หรือ “ความปลอดภัย” เกิดขึ้นได้อย่างแท้จริง

ใครที่ทำงานในโรงงานคงจะปฏิเสธความคิดเห็นข้างต้นได้ยาก

ถ้าไม่เชื่อก็ลองหลับตาคิดดูสักชั่วครู่ก็ได้ว่า ที่เกิดการบาดเจ็บ พิการ หรือล้มตายในโรงงานเนื่องจากอุบัติเหตุอันตรายนั้น ใครจะเป็นคนที่สามารถป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นได้มากที่สุด ใครจะเป็นคนที่ทำให้เกิด “สภาพที่ปลอดภัย” ในโรงงานได้มากที่สุด

ลองหันมาคิดถึง “สถานที่ก่อสร้าง” ต่างๆ ดูก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นสถานที่ก่อสร้างอาคาร ถนนหนทาง อุโมงค์ หรือสถานีรถไฟฟ้าบนดินใต้ดินแล้วพยายามตอบคำถามว่า ใครจะเป็นคนที่ทำให้เกิดความปลอดภัยได้มากที่สุดอย่างแท้จริง ทั้งแก่คนงานที่ทำงาน คนที่ใช้รถใช้ถนน หรือคนที่อยู่อาศัยใกล้เคียงบริเวณก่อสร้าง

หลายคนอาจจะเถียงว่า เป็นเพราะ “ตัวคนทำงาน” เองมากกว่าที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุต่างๆ เนื่องจากผู้บริหารได้สร้างมาตรการความปลอดภัยและจัดทุกสิ่งทุกอย่างแล้ว ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์ความปลอดภัยหรือการออกกฎระเบียบต่างๆ แต่พนักงานหรือคนงานมักจะไม่ปฏิบัติตาม พูดง่ายๆ ว่า “ประมาทเอง”

เรื่องนี้จะต้องมองย้อนไปถึงหน้าที่รับผิดชอบของ “ผู้มีอำนาจสั่งการ” หรือ “ผู้คุมกฎ” (รวมทั้งผู้บริหารด้วย) แล้วถามว่า

1.ทำไมกฎระเบียบแห่งความปลอดภัยเหล่านั้น จึงถูกละเลยหรือไม่ปฏิบัติตามได้

2.การควบคุมดูแล “การป้องกันอุบัติเหตุ” ถูกละเลยหรือไม่

3.กฎระเบียบแห่งความปลอดภัยมีความเหมาะสมและเพียงพอหรือไม่

ในวันนี้ไม่ว่าจะเป็นประเด็นของอุบัติเหตุอันตราย หรือมลพิษสิ่งแวดล้อม รวมตลอดถึงการบริหารจัดการความปลอดภัยและการพัฒนาอย่างยั่งยืนด้วย

ขอย้ำว่า “ภารกิจของเรา คือ คน” ครับผม!