ตอบปัญหาธรรม...เกศนีจะดำเนินชีวิตอย่างไรให้ถึงปัญญาวิมุติ (ตอน ๔)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ดังที่เรียกว่า “มีสัจจะ” เป็นธงชัยของชีวิต ปักลงใจกลางดินแดนพระสัจธรรมในพระพุทธศาสนา เพื่อการเข้าถึงปัญญาวิมุติ โดยจะต้องปฏิบัติตน มีวินัยอย่างเข้มแข็งมั่นคง อดทนต่อหนาวร้อนอ่อนเย็น ที่บีบเค้นจากสภาวธรรมภายนอกได้เป็นอย่างดี ที่เรียกว่า “มีทมะ” และมีความอดทนอดกลั้นต่อสิ่งที่รบกวนจิตใจให้ชอบใจและมิชอบใจ ที่เรียกว่า “มีขันติ” และมีการสละ แบ่งปันนำออก เพื่อทำกองกิเลสให้เบาบางลง ที่เรียกว่า “มีจาคะ” ... ที่กล่าวได้ว่า เป็นการถือปฏิบัติได้ยากยิ่งสำหรับปุถุชนทั่วไป แต่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับกัลยาณชน ผู้มุ่งสู่ “ธงปัญญาธรรม” ที่จะต้องถือปฏิบัติตามหลักฆราวาสธรรม ๔ ประการดังกล่าว

หากพิจารณาให้ละเอียด ประณีต ก็จะพบว่า หลักธรรมเหล่านี้มิได้สำเร็จด้วยความนึกคิด ดังที่กล่าวได้ว่า เป็นหลักธรรมแห่งการปฏิบัติ ที่อยู่ในกรอบของหลักไตรสิกขา ... ได้แก่ ศีล สมาธิ และปัญญา ซึ่งจะต้องสำเร็จด้วยการปฏิบัติอย่างต่อเนื่องมิขาดสาย แม้จะลดระดับมาเป็น ทาน ศีล ภาวนา ของคฤหัสถ์ผู้ครองเรือนก็เช่นเดียวกัน

โดยการปฏิบัติดังกล่าว เพื่อมุ่งสู่ธงปัญญาธรรมที่เรียกว่า ภาวนามยปัญญา จึงได้แก่การเจริญสติปัฏฐาน ๔ อันเป็นทางสายเอกสู่ปัญญาวิมุติเพื่อพระนิพพาน ที่จะต้องดำเนินชีวิตไปอย่างมีทิศทาง มุ่งสู่ธงธรรม จึงต้องเรียนรู้เข้าใจในสภาวธรรมจนยอมรับและเข้าถึงอริยสัจ ๔ ประการ ได้แก่ ทุกขสัจ สมุทัยสัจ นิโรธสัจ และมรรคสัจ

การจะยอมรับและเข้าถึงเพื่อรู้แจ้งในอริยสัจ ๔ ประการดังกล่าวนั้น ต้องอาศัยพื้นฐานการดำเนินชีวิตที่มีสัมมาทิฏฐิ ตั้งมั่นอยู่ในศีลที่ปกติ มีศรัทธาในพระรัตนตรัยที่ไม่หวั่นไหว ประกอบความเพียรชอบ (สัมมัปปธาน ๔) ควบคู่กับการเจริญสติ (สติปัฏฐาน ๔) จนเกิดอำนาจสติปัญญา m

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้