กรีนสโตร์ ร้านกาแฟสีเขียวของสตาร์บัคส์

โดย...โยธิน อยู่จงดี

เมื่อวันหนึ่งผมได้รับเชิญสัมภาษณ์พิเศษจากทางสตาร์บัคส์ ในประเด็นเรื่องร้านกาแฟสีเขียว ความจริงแล้วร้านสีเขียว กับอาคารเขียวไม่ได้เป็นเรื่องแปลกใหม่อะไรนัก แต่ที่น่าสนใจก็คือ ความเป็นสตาร์บัคส์ แบรนด์ร้านกาแฟที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในโลก ในเรื่องของการสร้างแบรนด์ ทุกรายละเอียดปลีกย่อยตั้งแต่การตกแต่งภายในร้าน โลโก้และนิยามที่ให้กับกาแฟแต่ละแก้ว รวมถึงการตั้งราคานั้นถูกสร้างมาอย่างเป็นระบบ และเรามาดูกันหน่อยว่าคราวนี้ร้านสีเขียวของสตาร์บัคส์จะสร้างความรู้สึกถึงองค์กรที่มีส่วนช่วยในการรักษาสิ่งแวดล้อมได้อย่างไร

ร้านกาแฟสีเขียวของสตาร์บัคส์แห่งใหม่นี้ตั้งอยู่ที่ คริสตัล ดีไซน์ เซ็นเตอร์ (ซีดีซี) เลียบทางด่วนรามอินทรา เชื่อว่าสิ่งที่ทุกคนรู้สึกเดียวกันเป็นอันดับแรก ความสวยงามในการออกแบบและตั้งอยู่ในทำเลที่ดีมาก และเมื่อเราเปิดประตูร้านเข้าไปก็พบว่ามีลูกค้านั่งใช้บริการอยู่เต็มร้าน ทั้งที่เป็นเวลาประมาณบ่าย 2 โมงของวันทำงาน เป็นการแสดงถึงกระแสนิยมบริโภคกาแฟ จากกาแฟที่เราคุ้นเคยทุกเช้ากลายเป็นเครื่องดื่มที่ผู้มีรสนิยมเลือกดื่มทุกเวลา แม้กระทั่งก่อนนอนก็ยังมีคนดื่มกาแฟ

สตาร์บัคส์สาขาซีดีซีนี้ออกแบบในสไตล์โมเดิร์นดูเรียบง่าย เป็นร้าน 2 ชั้น มีพื้นที่นอกร้านสำหรับสูบบุหรี่ มีพื้นที่จอดรถจักรยาน และหัวมุมบาร์นั่งจิบกาแฟจะได้เห็นแผ่นวงกลมคล้ายที่รองแก้ว เขียนข้อความถึงการประหยัดพลังงานที่ร้านสตาร์บัคส์นั้นได้เริ่มทำลงไปแล้วที่ร้านนี้

ข้อความสำคัญของสตาร์บัคส์อันเป็นแรงจูงใจทั้งหมด คือ “การทำในสิ่งที่ถูกต้อง” การสร้างร้านกาแฟสีเขียวก็เป็นหนึ่งในนั้น ทั้งที่พวกเขาเองก็รู้ว่าการสร้างร้านกาแฟสีเขียวขึ้นมาสักร้านต้องใช้เงินลงทุนมากกว่าร้านปกติ ยิ่งหากต้องการให้ร้านได้มาตรฐานสากลโดยเฉพาะมาตรฐาน ลีด (LEED-Leadership in Energy and Environmental Design) ซึ่งเป็นมาตรฐานการสร้างอาคารอนุรักษ์พลังงานที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในกว่า 100 ประเทศทั่วโลกของสหรัฐอเมริกานั้น ต้องเพิ่มความใส่ใจในรายละเอียดมากกว่าเดิม 10 เท่า

นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 เป็นต้นมามีร้านกาแฟสีเขียวแล้ว 4 สาขา คือ สาขาเซ็นทรัล พระราม 3 เป็นสาขานำร่อง สาขาไอดีโอ พญาไท สาขาคริสตัล ดีไซน์ เซ็นเตอร์ และล่าสุดสาขาเดอะวอล์ค ราชพฤกษ์ โดยสาขาคริสตัล ดีไซน์ เซ็นเตอร์ อยู่ระหว่างการขอรับรองการเป็นร้านกาแฟอนุรักษ์พลังงาน มาตรฐานลีด ระดับเงิน และสาขาเดอะวอล์ค ราชพฤกษ์ อยู่ระหว่างการดำเนินการขอรับรองการเป็นร้านกาแฟอนุรักษ์พลังงานลีด ระดับเซอร์ติไฟด์ (Certified)

เมอร์เรย์ ดาร์ลิง กรรมการผู้จัดการ บริษัท สตาร์บัคส์ คอฟฟี่ (ประเทศไทย) บอกกับเราว่า การสร้างร้านกาแฟสีเขียวแห่งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการสร้างร้านกาแฟสีเขียว สิ่งแวดล้อมของโลกเราถูกทำลายลงไปมาก และเราก็พยายามมีส่วนช่วยในการรณรงค์ในจุดนี้ ไม่ว่าจะเป็นโครงการเพื่อสิ่งแวดล้อม การจูงใจให้คนหันมาใช้แก้วรีไซเคิล และรับรู้ถึงการประหยัดพลังงานในแง่ต่างๆ

ในขณะที่ร้านสาขาอื่นๆ ของสตาร์บัคส์ จะค่อยๆ ปรับเปลี่ยนไปใช้ระบบประหยัดพลังงานให้มากขึ้นเรื่อยๆ เพียงแต่ว่าสตาร์บัคส์ไม่ได้ลงทุนเพื่อเปลี่ยนแปลงให้เป็นระบบประหยัดพลังงานรวดเดียว เพราะนั่นหมายถึงจะมีเครื่องใช้ไฟฟ้าจำนวนมากที่ยังพอใช้งานต่อไปได้ถูกทิ้งให้เป็นขยะก่อนเวลาอันควร แต่การเปลี่ยนแปลงให้เป็นระบบประหยัดพลังงานนั้นมีแน่นอนและจะทำต่อไป

ร้านกาแฟสีเขียวของสตาร์บัคส์ถูกออกแบบและบริการระบบการจัดการสิ่งแวดล้อมตั้งแต่เริ่มการก่อสร้างไปจนถึงการดำเนินงานภายใต้มาตรฐานลีด ระบบปรับอากาศที่ใช้ภายในร้านเป็นระบบปรับอากาศที่ทันสมัยและประหยัดพลังงานมากกว่าเครื่องปรับอากาศในขนาดเท่ากันที่มีขายอยู่ทั่วไป ระบบแสงสว่างภายในอาคารทั้งหมดจะใช้หลอดแอลอีดีประหยัดพลังงานราคาแพง แต่มีอายุการใช้งานที่ยาวนานกว่า ระบบการจัดการน้ำใช้และน้ำทิ้งซึ่งเป็นหัวใจของการทำร้านกาแฟได้ติดตั้งระบบล้างทำความสะอาดให้ใช้น้ำน้อยกว่าเดิม นอกจากนี้ยังสนับสนุนให้ลูกค้าปั่นจักรยานมาใช้บริการโดยมีที่จอดให้ด้านนอก รวมทั้งสนับสนุนการใช้แก้วรีไซเคิลใช้ซ้ำเป็นส่วนลดค่ากาแฟต่อแก้ว

สุดท้ายสิ่งที่ขาดไปไม่ได้คือระบบการจัดการพลังงานและสิ่งแวดล้อมภายในตัวร้าน โดยติดตั้งเครื่องวัดความสว่างภายในร้านให้สว่างเพียงพอ โดยปิดไฟเมื่อมีแสงภายนอกในเวลากลางวัน และเปิดเมื่อเครื่องพบว่าแสงสว่างภายในร้านลดลง มีเครื่องตรวจจับปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หากตรวจพบว่ามีปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์สูงจะเปิดเครื่องดูดเอาอากาศบริสุทธิ์ภายนอกเข้ามาเพิ่ม และใช้เครื่องกรองอากาศดักจับฝุ่นและเชื้อโรคให้อากาศภายในร้านสะอาดที่สุด

ทั้งหมดนี้ไม่ว่าร้านกาแฟสีเขียวของสตาร์บัคส์จะได้มาตรฐานในระดับใด สิ่งที่เราได้เห็นคือความพยายามที่จะมีส่วนร่วมในการรักษาสิ่งแวดล้อมในระดับนโยบายจนนำไปสู่รูปธรรมที่จับต้องได้ “ต้นทุนการสร้างร้านกรีนสโตร์ค่อนข้างสูง หากถามในแง่ของการคุ้มทุนที่เท่าไหร่เราคงตอบไม่ได้ แต่หากถามในแง่ของการที่เราได้ทำในสิ่งที่ถูกต้อง เราช่วยสิ่งแวดล้อมและช่วยกระตุ้นลูกค้าของเราทุกคนให้หันมาใส่ใจในสิ่งแวดล้อม ผมว่าคุ้มแล้วที่เราจะทำ” ดาร์ลิง ยืนยันอย่างหนักแน่น และเราก็ได้เห็นแล้วที่ร้านสตาร์บัคส์สาขาคริสตัล ดีไซน์ เซ็นเตอร์แห่งนี้