สาคร พูลสุข แชมป์เรื่องสั้น นานมีบุ๊คส์ อะวอร์ด

โดย...โจ เกียรติอาจิณ

ได้แชมป์แล้ว นานมีบุ๊คส์ อะวอร์ด ครั้งที่ 5

งานแจกรางวัล ณ สำนักงานนานมีบุ๊คส์ สุขุมวิท 31 คึกคักด้วยจำนวนกองเชียร์ที่ส่งเสียงกรี๊ดกร๊าดให้กำลังใจต่อผู้ที่คว้ารางวัล ซึ่งครั้งนี้ก็ยังคับคั่งเช่นเดิม รวมๆ ก็ 20 กว่าคน จาก 3 ประเภท ได้แก่ นิทานภาพส่งเสริมคุณธรรม หนังสือภาพเสริมความรู้ และเรื่องสั้นสร้างแรงบันดาลใจ

น่าสนใจคือว่าผู้ได้รับรางวัลค่อนข้างจะหลากหลายมากๆ มีทั้งนักศึกษามหาวิทยาลัยชั้นนำ อดีตแอร์โฮสเตส พนักงานบัญชี นายทหารการข่าว เจ้าหน้าที่ฝ่ายพัฒนาธุรกิจ รวมถึงนักเขียนอิสระที่เคยฝากผลงานก็มีชื่อติดโผชนะเลิศด้วย

ผมมาโฟกัสประเภทเรื่องสั้นสร้างแรงบันดาลใจ แชมป์ตกเป็นของครูสอนชาวเขาเผ่าม้ง (จ.น่าน) และนักเขียนอิสระ ชาวนครศรีธรรมราช สาคร พูลสุข ผู้เคยฝากนวนิยายรสเด็ดไว้ในอ้อมอกอ้อมใจผู้อ่านมาแล้ว อาทิ “ล่าม” “บ้านฟ้าผ่า” “รอยแผลของสายพิณ” “โรงเรียนริมทะเล” แน่นอนผลงานสุดเกรียวกราว “รังเลือด”

30 เรื่องสั้นที่ สาคร นำมาบรรจุไว้ใน “คนในเงา” นั้น ค่อนข้างจะมีความโดดเด่นด้านความเรียบง่าย ไม่ว่าจะภาษาหรือลีลา แม้จะไม่หวือหวาสวิงสวาย ชนิดอ่านแล้วตื่นเร่าอารมณ์จนทำเอาหัวใจสั่นคลอน แต่ความเรียบง่ายนี่เองที่ช่วยให้ผู้อ่านเข้าถึงตัวละคร ฉาก เหตุการณ์ และความมีชีวิตชีวาได้อย่างหมดจด

“ผมเป็นคนง่ายๆ ภาษาที่ผมใช้ก็ง่ายๆ เรียบๆ ซึ่งถ้าถามว่าผมให้ความสำคัญกับมันมากขนาดไหน ผมก็ยังให้ความสำคัญกับมันนะ แต่คงเป็นไปในสไตล์ของผม จำได้ว่าผมเคยได้รับจดหมายคอมเมนต์จากนักเขียนที่ผมเคารพ พี่สุชาติ สวัสดิ์ศรี ในจดหมายแกก็บอกว่า สาคร ให้เขียนหนังสือแบบนี้แหละ ภาษายังงี้แหละ ลีลายังงี้แหละ ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยน ผมได้อ่านแล้วผมก็รู้สึกว่าแต่ละคนต่างก็มีสไตล์ที่ต่างกัน ทำให้ทุกครั้งที่ผมลงมือเขียนหนังสือ ผมก็จะใช้ภาษาและลีลาแบบเรียบง่าย เพราะผมถือว่าเป็นสไตล์ของผมไปแล้ว”

เช่นเดียวกับความชัดเจนในประเด็นที่นำเสนอ แต่ละเรื่องสั้นที่ สาคร รังสรรค์ขึ้น ต่างก็มีความชัดเจนในตัวสารที่เขาต้องการสื่อถึงผู้อ่าน โดยไม่ลืมที่จะซ่อนเร้นด้วยนัยทางความคิด สัญลักษณ์จิตวิญญาณ แก่นแท้แห่งสาระ ขาดไม่ได้คือความจริงใจตามแบบฉบับวิถีคนลูกทุ่ง ที่ยังคงเป็นเสน่ห์ร้ายที่ไม่ซ้ำใครเขา

“วิธีสร้างแรงบันดาลใจของผม อย่างแรกคือเริ่มจากตัวเองก่อน สร้างจากตัวเองนี่ล่ะ แล้วค่อยขยายผลไปสู่คนรอบข้างและสิ่งที่อยู่รอบข้าง ประสบการณ์จากการพูดคุยช่วยผมได้เยอะนะ ผมคุยกับคนทุกชนชั้น ทำให้ได้เห็นความจริงข้อหนึ่งในความเป็นตัวตนของคนคนนั้น ซึ่งต่อมาคนเหล่านั้นก็คือตัวละครในงานเขียนของผมที่มีชีวิต มีหัวใจ อย่างงานเขียนชุดนี้เกินครึ่งจะเป็นตัวละครที่มีอยู่จริง อีกส่วนก็มาจากจินตนาการ แต่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความจริง”

ด้วยโจทย์ของการประกวดกำหนดต้องเป็นเรื่องสั้นสร้างแรงบันดาลใจ บวกกับระยะเวลาที่กระชั้นชิด การทำงานของ สาคร จึงถูกตีกรอบที่ดูเหมือนจะง่าย แต่อีกมุมเขาก็มองว่ายาก แถมยังกดดันสุดๆ ยิ่งเฉพาะจำนวนเรื่อง รวมทั้งความยาวของเรื่องสั้น ซึ่งคนมีประสบการณ์อย่างเขาถึงกับกุมขมับ

“ข้อจำกัดมันเยอะนะครับ กดดันก็กดดัน วันสุดท้ายของการส่งต้นฉบับ เชื่อมั้ยผมยังขาดเรื่องสั้นอีก 2 เรื่อง ได้แค่ 43 เรื่อง แต่กรรมการให้ส่งคนละ 45 เรื่อง ผมบีบตัวเองมากๆ เพราะไม่รู้จะงัดจะแงะจะดึงอะไรออกมาอีกแล้ว และแต่ละเรื่องก็เขียน 2 หน้า ยาวไม่เกิน 3 หน้า โอ้!!! มันยากจริงๆ เลยละครับ”

“คนในเงา” คละเคล้าด้วยเรื่องราวอ่านสนุก อ่านแล้วก็ช่วยสร้างแรงบันดาลใจการใช้ชีวิต ไม่ว่าคุณจะเป็นคนภูมิภาคไหนก็สัมผัสได้ถึงงานเขียนอันละเมียดละมุนจากมุมมองคิดและจินตนาการของนักเขียนวัย 48 ปีผู้นี้ได้ บางเรื่องฉายถึงอดีตที่เขาเคยประสบพบเจอมา บางเรื่องก็เป็นเรื่องที่เขาเอาตัวเองไปข้องแวะโดยความตั้งใจ บางเรื่องก็เป็นการตามติดราวกับว่าเขาคือนักสำรวจ สำรวจคนในเงา สำรวจเงาในคน

“เป็นเรื่องปกตินะครับ ในคนย่อมมีเงา ในเงาก็ย่อมมีคน เงาอาจอยู่ในสถานะเป็นภาพอดีต ซึ่งคนเราก็มักจะมีอดีตกันทั้งนั้น และมักจะไม่ลืมกันง่ายๆ สำหรับผมมันก็คือเงานั่นแหละ ถ้าเราเก็บเงาเอาไว้ เอาเงามาไว้ในตัวตน ก็เท่ากับว่าเราก็จะมีเงาโดยไม่รู้ตัว แล้วเงานั้นก็สะท้อนผ่านตัวตนคนคนนั้น เป็นสิ่งที่สอดรับกันโดยธรรมชาติ ตัดกันไม่ขาดหรอกครับ”