โกแอ๊ด คนพุทธนครฯ

โดย...กาญจน์ อายุ

คนนครศรีธรรมราชเพิ่งได้แสดงพลังความศรัทธาแห่งพุทธศาสนิกชนอย่างยิ่งใหญ่ในวันมาฆบูชาที่ผ่านมา (ถ้าผู้อ่านท่านใดได้อ่านคอลัมน์ Travel etc. เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ก็จะเห็นภาพความคึกคักของงานแห่ผ้าขึ้นธาตุ วันมาฆบูชา) ซึ่งเป็นงานบุญใหญ่ของจังหวัดและของชาวพุทธทุกคน ส่วนประกอบสำคัญที่ใช้ในงานมาฆบูชาคือ “ผ้าพระบฏ” ผ้าที่ใช้แห่เพื่อบูชาพระธาตุ สถานที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า ผ้าพระบฏที่ถูกต้องตามครรลอง คือ ผ้าที่ได้วาดพุทธประวัติลงบนผืนผ้าทั้งผืน แต่ปัจจุบัน จ.นครศรีธรรมราช เหลือผ้าพระบฏน้อยเหลือเกิน ที่ทราบอย่างแน่ชัด คือ 1 ผืน นั่นคือผ้าพระบฏพระราชทานจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ชาวบ้านทั่วไปจะไม่มีโอกาสได้เห็น เพราะในขณะแห่ผ้าพระบฏพระราชทานรอบองค์พระธาตุ จะไม่อนุญาตให้ผู้อื่นขึ้นแห่พร้อมกัน และเมื่อนำกลับลงมาก็อยู่ในสภาพม้วนเก็บไม่เห็นลายที่วิจิตรด้านในแล้ว

“โกแอ๊ด- สุธรรม ชยันต์เกียรติ” เจ้าของร้านโกปี๊ ร้านดังประจำจังหวัด เป็นคนหนึ่งที่อยากเห็นผ้าพระบฏของจริงกลับมา กลับมาในความหมายของโก คือ กลับมาเห็นชาวบ้านแห่ผ้าพระบฏที่มีลายพุทธประวัติที่วาดจากมือ มิใช่จากการพิมพ์ลาย

“คนเขียนผ้าพระบฏมีน้อยมาก” คือคำตอบที่โกตอบเมื่อถามถึงอนาคตของผ้าพระบฏ เพราะลายบนผ้าคือสิ่งที่สำคัญที่สุด โกแอ๊ดให้ความเห็นว่า คนรุ่นใหม่ศึกษาด้านศิลปะมากก็จริง แต่เป็นศิลปะแบบภาคกลางหรือแบบประยุกต์มากกว่าการเขียนภาพลายไทย ที่เส้นสายอ่อนช้อยมีเอกลักษณ์ของเส้นไทย

 

โกแอ๊ดเคยจัดการประกวดให้นักศึกษาส่งผ้าพระบฏเข้าประกวดชิงเงินรางวัล รวมแล้วมีคนส่งเข้าประกวดเพียง 4 คน และทำเป็นผ้าขนาดเล็กไม่ใช่ผ้าพระบฏของจริงที่ใช้แห่ เมื่อโกเห็นดังนี้ก็เกิดความเป็นกังวลอย่างยิ่งกลัวว่าผ้าพระบฏจะหายไป

“เหตุที่มีคนส่งเข้าประกวดน้อย อาจเป็นเพราะขาดความรู้ด้านใดด้านหนึ่ง นั่นคือบางคนอาจมีฝีมือด้านงานศิลป์ แต่ไม่รู้เรื่องพุทธศาสนา แต่บางคนศึกษาศาสนามาอย่างดี แต่ไม่มีฝีมือที่จะเขียนให้เป็นลายผ้าพระบฏ สิ่งเหล่านี้คือปัญหาของการเขียนลายผ้าพระบฏ แต่ถ้านักศึกษาที่วาดเป็น ลงสีเป็น หาความรู้เรื่องพุทธศาสนามันจะง่ายกว่า และนอกจากพวกเขาจะได้สืบสานให้ผ้าพระบฏอยู่ต่อแล้ว พวกเขายังได้ความรู้เรื่องพุทธประวัติ และสามารถยึดเป็นอาชีพเขียนผ้าพระบฏได้ด้วย”

อีกวิธีหนึ่งที่โกแอ๊ดคิดว่าสามารถสืบสานผ้าพระบฏให้อยู่ต่อได้ คือ ปรับทัศนคติของชาวบ้านที่นำผ้ามาแห่ เพราะทุกวันนี้ชาวบ้านจะนำผ้าสีเหลือง ขาว หรือแดงมาแห่ และ “ถวาย” แด่พระธาตุเลย ปีหน้ามาแห่ใหม่ก็ใช้ผ้าผืนใหม่ แต่โกแอ๊ดอยากให้คิดว่าเรานำผ้ามา “บูชา” พระธาตุ เมื่อบูชาเสร็จก็นำผ้าพระบฏกลับบ้าน ปีหน้าก็หยิบมาใช้ใหม่ ผ้าพระบฏก็จะมีอยู่ได้นานขึ้นและไม่ต้องลงทุนเขียนผ้าพระบฏใหม่ทุกปีๆ แต่ทั้งนี้ก่อนที่จะมีผ้าพระบฏให้บูชาได้ก็ต้องมีคนเขียนลายผ้าพระบฏก่อนอยู่นั่นเอง

 

โกแอ๊ดยังได้ส่งข่าวสารไปยังภาคเอกชนที่อยู่ใน จ.นครศรีธรรมราช ว่าสามารถเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยสืบสานผ้าพระบฏได้ “ภาคเอกชนไม่ต้องลงขัน แต่เข้ามาทำกิจกรรมอะไรสักอย่าง” นี่คือคำแนะนำจากโก ขยายความได้ว่าภาคเอกชนไม่จำเป็นต้องช่วยเป็นจำนวนเงิน แต่สามารถช่วยกิจกรรมทางศาสนาได้ด้วยการเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม อย่างในวันมาฆบูชาที่ต้องมีการแห่ผ้าพระบฏ ภาคเอกชนน่าจะทำผ้าพระบฏของจริงที่มีลายพุทธประวัติเป็นของตัวเอง แล้วนำมาแห่ที่พระธาตุให้ประชาชนทั่วไปได้เห็นผ้าพระบฏที่ในอดีตเคยมีมา และในปีหน้าก็นำผ้าพระบฏของหน่วยงานตนกลับมาแห่อีกครั้ง เงินที่ใช้จ้างศิลปินเขียนผ้าพระบฏจะมีความหมายมากกว่าบริจาคเงินแก่หน่วยงานที่จัดงาน

โกแอ๊ดคือคนเก่าแก่ของเมืองนครฯ ที่อยากเห็นสิ่งสำคัญทางพุทธศาสนาอยู่คู่กับเมืองนครฯ และชาวนครฯ ต่อไป เช่นเดียวกับอีกหนึ่งแกนหลัก คุณฉัตรชัย ศุกระกาญจน์ อธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ที่พยายามผลักดันให้งานแห่ผ้าขึ้นธาตุเป็นเทศกาลระดับสากล มีผ้าพระบฏจากประเทศอื่นเข้าร่วมขบวนแห่ผ้าขึ้นธาตุที่เมืองนครฯ

 

กำลังความตั้งใจของทั้งสองท่านมันมีมากมหาศาล แต่มันคือกำลังอันน้อยนิดที่จะทำให้ความมุ่งหวังของทั้งสองท่านเป็นจริง เมื่อความมุ่งหวังของโกแอ๊ดตีพิมพ์สู่สาธารณชนแล้ว ก็ทำได้เพียง “หวัง” ให้ภาครัฐภาค เอกชน รวมถึงชาวพุทธทุกคน โดยเฉพาะผู้มีฝีมือด้านศิลปะเกิดความคิดที่จะสืบสานผ้าพระบฏให้คนไทยได้เห็นอีกครั้ง