ขบวนการค้ามนุษย์...

โดย...เพียงออ วิไลย

หลายวันก่อน “เชกา” ได้ไปนั่งฟังผลงานวิจัยของนักศึกษาระดับปริญญาโทและเอกของมหาวิทยาลัยในกลุ่มประชาคมอาเซียน และจีน เกาหลี ญี่ปุ่น (The First ASEAN Plus Three Graduate Research Congress, AGRC 2012) มีเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจและอยากจะนำมาขยายเล่าสู่กันฟังเพื่อเป็นอุทาหรณ์ สำหรับผู้ที่มีความฝันที่จะมีชีวิตที่ดีกว่าเดิมในดินแดนใหม่ ท้ายที่สุดอาจจะไม่เป็นดังฝัน แต่กลับต้องตกนรกบนดิน กว่าจะรู้ตัวอีกทีก็กลายเป็นเหยื่อของวงจรอุบาทว์ที่เรียกว่า “ขบวนการค้ามนุษย์” ไปเสียแล้ว

ที่จริงเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่และทุกคนทราบกันดีอยู่ว่า “การค้ามนุษย์” มีอยู่และเติบโตขึ้นทุกวัน หากแต่เหยื่อหลายคนไม่คาดคิดว่าอาจจะเกิดขึ้นกับตัวเอง จากข้อมูลของ International Labor Organization คาดว่ามีผู้ที่ตกเป็นเหยื่อของขบวนการค้ามนุษย์ทั่วโลกมากถึง 2.4 ล้านคน มูลค่าการค้ามนุษย์สูงถึง 3.2 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ในจำนวนนี้ ครึ่งหนึ่งเป็นเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี ในขณะที่ 32% ของเหยื่อทั้งหมดถูกบังคับใช้แรงงาน 43% ถูกบังคับให้ขายบริการทางเพศ และ 25% เป็นแบบผสมผสาน และข้อมูลที่สำคัญคือ เกินกว่าครึ่งของผู้ตกเป็นเหยื่ออยู่ในเอเชียแปซิฟิก...

ขบวนการค้ามนุษย์ข้ามชาติเริ่มต้นที่ประเทศที่เป็น จุดต้นทาง (Source) จุดถ่ายโอน (Transit) และจุดปลายทาง (Destination) ซึ่งไทยเราเองก็เป็นทั้งสามจุด คือ จุดต้นทางที่คนไทยเองถูกหลอกไปประเทศอื่น หรือหลอกไปทำงานในภาคอื่นของไทย จุดถ่ายโอนให้แก่ผู้ที่ถูกล่อลวงมาจากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น พม่า เขมร เวียดนาม เพื่อผ่านต่อไปประเทศที่สาม และจุดปลายทางที่ผู้ที่ถูกล่อลวงมาจากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น พม่า ลาว เขมร จีน รัสเซีย อุซเบกิสถาน มาสู่ประเทศไทย สาเหตุหลักที่ทำให้การล่อลวงสำเร็จนั้น มาจากความยากจนและการขาดโอกาสทางการศึกษาหรือการประกอบอาชีพ จึงเกิดโอกาสที่ทำให้ขบวนการค้ามนุษย์สามารถเข้ามาสู่ชีวิตของพวกเขาได้สำเร็จ ด้วยสิ่งล่อใจ เงินทอง หรือค่าจ้างที่อวดอ้างว่าสูงลิ่ว โดยส่วนใหญ่ผู้หญิงและเด็กจะถูกล่อลวงไปสู่การบังคับขายแรงงานกับการบริการทางเพศมากที่สุด ผู้หญิงหลายคนถูกส่งไปแต่งงานกับเกษตรกรในประเทศปลายทาง และหากไม่สามารถทนต่อสภาพการทำงานหนักในไร่นาได้ก็อาจถูกส่งขายต่อไปยังธุรกิจมืดอื่นๆ ส่วนผู้ชายจะถูกใช้แรงงานอย่างหนักในฟาร์มหรือไร่นาและบนเรือประมง

“เชกา” ได้อ่านงานวิจัยชิ้นหนึ่งของ Nico A. Gemmell ชื่อว่า Human Trafficking : The Effects of Modernday Slavery on the Global Economy ซึ่งนำเสนอข้อมูลที่น่าตกตะลึงว่า มูลค่าของมนุษย์ที่ถูกซื้อขายลดน้อยถอยลงไปทุกๆ วัน ในปี ค.ศ. 1850 ราคาทาสจากแอฟริกาในสหรัฐอเมริกามีมูลค่าสูงถึงคนละ 4 หมื่นเหรียญสหรัฐ แต่ปัจจุบันขบวนการค้ามนุษย์อาจจ่ายเงินให้ผู้ล่อลวงเพียง 35 เหรียญสหรัฐ เพื่อซื้อเด็กจากอินเดีย หรือ 500 เหรียญสหรัฐ เพื่อซื้อหญิงที่ถูกล่อลวงจากยุโรปตะวันออก เขาให้เหตุผลว่าเป็นเพราะประชากรโลกมากขึ้นกว่าในปี ค.ศ. 1850 ถึง 3 เท่า และเพราะเรามีอินเทอร์เน็ต... เพราะโลกของเราเป็น Globalization จึงทำให้การเข้าถึงตัวเหยื่อได้ง่ายขึ้นกว่าเดิม...

หาก Globalization เป็นตัวเร่ง งานนี้เราคงจะต้องเผชิญกับปัญหาที่ใหญ่ขึ้นแน่นอนค่ะ เพราะเขตการค้าเสรีอาเซียนและจีน เกาหลี ญี่ปุ่น กำลังจะต้องเปิดผนึก ในปี 2558 ที่จะถึงนี้ และผลที่ตามมาคือ การเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของประชากรจำนวนมหาศาลที่กำลังรอคอยโอกาสในประเทศที่มีระบบเศรษฐกิจแข็งแรงกว่า เป็นเรื่องที่น่าหวาดหวั่นต่อประชาคมอาเซียนและเอเชียในฐานะที่มีเหยื่อจากการค้ามนุษย์มากที่สุดในโลก เพราะเหยื่อจากประเทศกำลังพัฒนาจะถูกเคลื่อนย้ายไปตามการไหลของประชากรได้ง่ายยิ่งขึ้น

ในช่วงเวลาหลายปี “เชกา” ได้พบกับบุคคลมากมายที่เข้ามาถามเรื่องการไปทำงานในเกาหลี และหลายคนพยายามหาช่องทางไปทั้ง ช่องทางที่ถูกต้องคือ จัดส่งตัวระหว่างรัฐต่อรัฐ และช่องทางที่ผิดกฎหมาย คือ ผ่านนายหน้าพาเข้าเกาหลีในฐานะนักท่องเที่ยว แล้ว “โดด” หนีหายเข้ากลีบเมฆ ไปทำงานตามที่นายหน้าจัดหาไว้ให้ ซึ่งภายหลังบางคนก็หายไปจริงๆ ไม่ส่งข่าวกลับมาที่บ้านตัวเองเป็นเวลาหลายปีก็มี... ตัวอย่างชีวิตจริงของแรงงานชายรายหนึ่ง ซึ่งมาจากภาคอีสาน “โดด” เข้าไปอย่างผิดกฎหมาย จึงไม่ปรากฏชื่อในทะเบียนควบคุมผู้ใช้แรงงานต่างด้าว ต่อมาเขาขาดการติดต่อไปนานมากจนญาติตัดใจว่าอาจจะเสียชีวิตไปแล้ว จนกระทั่งเพื่อนที่หลบหนีเข้าไปทำงานด้วยกันอับจนปัญญาที่จะติดตาม สุดท้ายจึงไปพึ่งหมอดูและได้รับคำทำนายว่าถูกฆาตกรรมฝังไว้ที่ฟาร์มไก่ เพื่อนจึงมาขอให้ทางสถานทูตไทยในเกาหลีออกติดตามให้ ก็พบหลักฐานเพียงแค่รองเท้าแตะ เสื้อผ้าและโทรศัพท์มือถือทิ้งไว้ในห้องที่พักในฟาร์มแห่งหนึ่ง ส่วนตัวคนกลับไร้ร่องรอย ศพก็ค้นหาไม่พบ กรณีนี้จึงยังคงเป็นปริศนาต่อไป... “เขาหายไปไหน”

เกาหลีเป็นประเทศในฝันของหนุ่มสาวในอาเซียนที่ชื่นชอบวัฒนธรรม K-Pop ด้วยแรงโฆษณาประชาสัมพันธ์ที่ประสบความสำเร็จอย่างงดงามในหลายปีที่ผ่านมา แต่เกาหลีก็ถูกระบุว่าเป็นทั้งจุดต้นทาง จุดถ่ายโอน และจุดปลายทาง ของขบวนการค้ามนุษย์เช่นกัน แม้ทางการเกาหลีจะรณรงค์ตรวจจับอย่างเข้มงวดก็ตามที แต่ก็ยังมิอาจต้านทานอุปสงค์ อุปทาน ที่เกิดจากความแรงของกระแสเศรษฐกิจเกาหลีได้ สำหรับหนุ่มสาวๆ ที่มีความฝันจะไปทำงานที่เกาหลีคงต้องใช้ความระมัดระวังในการพิจารณาคำโฆษณาชวนเชื่อจากคนรู้จัก คนที่เข้ามาตีสนิท หรือแม้แต่ญาติของตัวเองอย่างหนักก่อนค่ะ ... ต่อข้อเท็จจริงของเกาหลีในสัปดาห์หน้าค่ะ