ปลูกป่าไม่ต้องใช้เงิน

โดย...ภาสทร พุทธิชิวิน

มีสุภาษิตจีนบอกว่า “หากต้องการความรุ่งเรืองใน 1 ปี จงเพาะปลูก หากต้องการความรุ่งเรืองเป็น 10 ปี จงปลูกต้นไม้ หากต้องการความรุ่งเรืองไปตลอด จงปลูกฝังความรู้แก่ผู้คน”

ประเทศจีนมีความเจริญรุ่งเรืองนับพันปี การปลูกฝังให้ความรู้แก่ผู้คนของประเทศจีนน่าจะดำเนินการมานานแล้ว แต่การให้ความรู้แก่ผู้คนของทุกประเทศ ไม่เว้นแม้แต่ประเทศจีน มักจะช้ากว่าการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

จีนมีอุณหภูมิสูงขึ้นแบบน่ากลัว โดยเฉพาะมณฑลยูนนาน ซึ่งอยู่ไม่ไกลจาก อ.แม่สาย จ.เชียงราย ของเรามากนัก มีอุณหภูมิสูงทำลายประวัติศาสตร์ คือ 48 องศาเซลเซียส มีคนตายจากอุณหภูมิที่สูงขึ้นหลายคนทีเดียว เขาสรุปตอนท้ายว่าเกิดจากการตัดไม้ทำลายป่า

ประโยชน์ของป่าไม้ ในด้านเศรษฐกิจ สิ่งต่างๆ ที่ได้จากป่าไม้สามารถนำมาดำรงชีวิต หรือทำเป็นสินค้าแลกเปลี่ยนเป็นเงินได้ เช่น เนื้อไม้นำมาแปรรูปใช้ในการก่อสร้าง ทำเยื่อกระดาษ เป็นต้น ในด้านหนึ่งป่าไม้เปรียบเสมือนอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ช่วยดูดซับและกักเก็บน้ำโดยเศษซากใบไม้ และกิ่งไม้ที่ร่วงหล่นลงมาบนพื้นเปรียบเสมือนฟองน้ำช่วยซับน้ำเอาไว้ แล้วซึมซับลงไปอยู่ในดิน และจะค่อยๆ ปล่อยน้ำนี้ลงสู่ลำห้วย ลำธารอย่างช้าๆ

การมีป่าจะทำให้มีน้ำไหลตลอดปี เป็นแหล่งที่อยู่ของสัตว์ป่า เป็นแหล่งอนุรักษ์พันธุกรรม โดยเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิด เป็นแหล่งป้องกันภัยธรรมชาติ ช่วยลดความรุนแรงจากอุทกภัยด้วยการชะลอการไหลของน้ำป่า และช่วยลดกำลังของพายุได้เป็นอย่างดี

ประโยชน์ของป่าไม้ที่เห็นๆ ก็คือ สิ่งแวดล้อมดีขึ้น เพราะดูดเอา CO2 ไปสังเคราะห์แสง และปล่อย O2 หรือออกซิเจนออกมา ช่วยกักเก็บความชื้นในอากาศ ทำให้อากาศเย็นสบาย ช่วยทำให้ดินดีขึ้นจากอินทรีย์วัตถุ และสิ่งต่างๆ ที่สะสมปกคลุมดิน ช่วยป้องกันแม่น้ำลำธารไม่ให้ตื้นเขิน เพราะป่าไม้ช่วยป้องกันการกัดเซาะและพังทลายของหน้าดิน

ทุกคนบนโลกนี้ทราบดีว่าป่าไม้มีคุณต่อโลกใบนี้อย่างมหาศาล การหมดไปของป่าไม้จะนำมาซึ่งภัยพิบัติต่างๆ อย่างรุนแรง การหมดไปของป่าไม้จะถูกทดแทนด้วยความแห้งแล้งและทะเลทรายเสมอ

ประโยชน์มีมากมายขนาดนี้ แต่เราตอบแทนป่าไม้อย่างไรไปดูครับ

ทุกๆ นาทีโลกของเราสูญเสียผืนป่าจากน้ำมือมนุษย์เท่ากับสนามฟุตบอล องค์การอาหารและเกษตรโลก (FAO) ของสหประชาชาติ ประมาณการไว้ว่าโลกเราสูญเสียผืนป่าไปปีละ 9 แสนตารางกิโลเมตร สิ่งที่ตามมาคือการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพอย่างรุนแรง มีสัตว์บางชนิดสูญพันธุ์ไปก่อนที่มนุษย์จะค้นพบเสียอีก องค์การอาหารและเกษตรโลกสรุปว่า หากผืนป่าของโลกยังลดลงในอัตราแบบนี้ อีกไม่เกิน 50 ปี ความชื้นในดินจะหมดไป และพื้นที่ครึ่งหนึ่งที่เคยเพาะปลูกได้จะไม่สามารถเพาะปลูกได้อีก

ข้อมูลจากหนังสือ The Last Tree หรือถ้าโลกนี้ไม่มีต้นไม้ ให้ความรู้ความสัมพันธ์ต้นไม้กับ CO2 ไว้อย่างน่าสนใจ

มนุษย์ 1 คน หายใจเอา CO2 ออกมาเฉลี่ย 450 ลิตร/วัน ต้นไม้ 1 ต้น กักเก็บ CO2 ไว้ถึง 300 ปอนด์/ปี ป่าไม้ทั่วโลกกักเก็บ CO2 ไว้มากถึง 86% จากทั้งหมด ถ้าเราปลูกป่าเพียง 1 เอเคอร์ จะเท่ากับลด CO2 อันเกิดจากการขับรถเป็นระยะทาง 2.6 หมื่นไมล์ ซึ่งเท่ากับป่าไม้ 1 เอเคอร์ กักเก็บ CO2 ไว้ได้ 2.2 หมื่นตัน ถ้าชาวอเมริกันปลูกต้นไม้แค่คนละต้น จะช่วยลด CO2 ได้ถึง 1,000 ล้านตัน/ปี หรือเท่ากับ 5% ของ CO2 ทั้งหมดที่มนุษย์ผลิตขึ้นมา และปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศภายใน 1 ปี

แทบทุกประเทศในโลกนี้มีป่าไม้ลดลง แต่มีอยู่ประเทศหนึ่งที่มีป่าไม้เพิ่มขึ้นทุกปี ปีละประมาณ 8%

ภูฏานครับ ที่นั่นมีป่าไม้ธรรมชาติถึง 72% ของพื้นที่ประเทศ นับเป็นสัดส่วนของการมีป่าไม้ในประเทศสูงเป็นอันดับ 1 ของโลก แผนพัฒนาประเทศของภูฏานทำให้ป่าไม้ยังมีและคงอยู่ในประเทศ เพราะแผนพัฒนากำหนดไว้ว่าจะต้องมีป่าไม้ปกคลุมอย่างน้อย 60% ตลอดไป

ประเทศไทยของเรากำหนดไว้อยู่ในแผนพัฒนาประเทศ 40% แต่ในสภาพความเป็นจริงจะเหลือถึง 20% หรือเปล่าก็ยังไม่ค่อยแน่ใจ

เห็นหมอกควันที่เกิดจากการเผาป่าทำให้เกิดฝุ่นละอองปกคลุมภาคเหนือ มีค่าเกินมาตรฐานที่เขากำหนดไว้ไม่เกิน 120ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร แต่ทางภาคเหนือของเราเกินหมดแทบทุกจังหวัด อย่าง จ.เชียงราย เมื่อวันที่ 27 ก.พ. 2555 มีค่าสูงถึง 249.88 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

นี่คือผลงานของมนุษย์ที่ตอบแทนคุณประโยชน์ของป่าไม้

คณะกรรมการยุทธศาสตร์เพื่อการฟื้นฟูและสร้างอนาคตประเทศ หรือ กยอ. มีมติให้จัดตั้งบรรษัทพัฒนาการปลูกป่า เพื่อเป็นกลไกในการฟื้นฟูและปลูกป่าต้นน้ำเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วม และแก้ไขปัญหาภัยแล้งไปในคราวเดียวกัน

“หากต้องการความรุ่งเรืองใน 1 ปี จงเพาะปลูก หากต้องการความรุ่งเรืองเป็น 10 ปี จงปลูกต้นไม้ หากต้องการความรุ่งเรืองไปตลอด จงปลูกฝังความรู้แก่ผู้คน” ลองให้ความรู้เกี่ยวกับป่าแก่ผู้คนดูสิ บางทีเราอาจจะได้ป่าไม้โดยไม่ต้องเสียเงินปลูกป่าเลยก็ได้ครับ