เสียงวิพากษ์จากดร.กรวิภา กรณีภิกษุณีในพระพุทธศาสนา (เถรวาท) อันควรรับฟัง (ตอน ๘)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

ในส่วนการจะส่งเสริมให้สตรีเข้าสู่เพศบรรพชิตอย่างไรนั้นก็เป็นสิ่งที่ควรศึกษา แต่อย่างไรก็ต้องให้เป็นไปตามพระธรรมวินัยดั้งเดิม คือ พุทธเถรวาท อันมาจากการปฐมสังคายนาครั้งที่ ๑ เพราะแก่นแท้แห่งพระธรรมจากพระโอษฐ์นั้น ได้เน้นบทบาทสตรีในทุกฐานะ ดังจะเห็นจากคติหนึ่งที่ทรงมีพระพุทธวจนะไว้ว่า “ไม่ว่าหญิงหรือชาย ก็สามารถบรรลุธรรมได้เช่นเดียวกัน” แต่แน่นอนว่า หน้าที่ของ หญิงชาย ก็ย่อมแตกต่าง โดยเป็นไปตามสภาพธรรมที่บัญญัติไว้ ...

ผู้หญิงทุกคนควรเรียนรู้เพื่อให้เข้าใจในเรื่องนี้ เพื่อไม่ให้สูญเสียประโยชน์จากพระพุทธศาสนา และที่สำคัญคือไม่ว่าจะเคลื่อนไหวอย่างไร ก็ไม่ควรนำความต้องการของตัวเองเป็นตัวตั้ง หรือเพื่อสนองความปรารถนาของตัวเอง แต่ควรกำหนดอุดมการณ์ให้ชัดว่าจะทำเพื่ออะไร อย่างเช่น ในประเด็นการเรียกร้องเพื่อแก้กฎหมายรัฐธรรมนูญสำหรับเข้าไปรับรองนิกายใดนิกายหนึ่งนั้น พระอาจารย์ไม่ได้ให้ความเห็นไว้ ด้วยสภาพแห่งธรรมที่ต้องไม่กระทบต่อเสถียรภาพของพระพุทธศาสนาที่ดำรงมั่นคงมานานกว่า ๗๐๐ กว่าปีในประเทศไทย และ ๒,๖๐๐ ปี แห่งพุทธชยันตี

ดิฉันเห็นสมควรอย่างยิ่ง ที่กฎหมายต้องเข้ามาอุ้มชู แต่ไม่รุกรานพระพุทธศาสนา จึงต้องมองให้รอบด้าน เพราะนอกเหนือจากภิกษุณีแล้ว ผู้หญิงก็มีฐานะอื่นอีก เช่น แม่ชีและอุบาสิกา

การจัดตั้งเครือข่ายส่งเสริมบทบาทสตรีเพื่อการปกป้องและสืบพระพุทธศาสนานี้ จึงมุ่งหวังเชื่อมโยงองค์กรต่างๆ และขอเชิญชวนสุภาพสตรีทั่วโลกมาร่วมอุดมการณ์ ดิฉันทราบว่า พระอาจารย์เป็นองค์อุปถัมภ์ของ Buddhist Revival Charitable Trust (BRCT) ประเทศอินเดีย และเป็นที่ปรึกษามูลนิธิอารยะวังโสเพื่อการสืบอายุพระพุทธศาสนา จึงจะขออาราธนาพระอาจารย์ได้กรุณาเอื้อเฟื้อให้สตรีที่ทำงานในองค์กร หรือเครือข่ายต่างๆ เพื่อพระพุทธศาสนาได้ก้าวเข้ามาเป็นภาคี เพื่อสร้างสรรค์บทบาทของสตรีอันถูกต้องตามหน้าที่และสิทธิอันเป็นไปตามหลักพระธรรมวินัยในพระพุทธศาสนาเพื่อการรักษาและสืบทอดพระพุทธศาสนาให้สืบเนื่องต่อไป ซึ่งเท่ากับว่าเป็นการเฉลิมฉลองพุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปีด้วย และแน่นอนว่า

สตรีหนึ่งที่ดิฉันจะต้องขอเรียนเชิญเป็นที่ปรึกษาเครือข่ายนี้ ก็คือ รศ.ดร.ภาวดี ทองอุไทย ผู้ซึ่งมีความรู้ความสามารถในด้านสตรี และใช้ประสบการณ์ที่มีนั้นมาจุดประกาย จุดประเด็นให้สตรีทั้งหลายได้พึงเข้ามาศึกษา เพื่อการแสดงความเห็นที่ถูกต้อง เครือข่ายฯ ดังกล่าวจึงเป็นการเติมช่องว่าง เพื่อการแสดงความเห็นที่เป็นกลาง ไม่โอนเอียงไปด้านใดด้านหนึ่ง เพื่อเปิดเวทีการวิพากษ์ในเชิงการแสดงความคิดเห็นที่ถูกต้อง เพื่อหาข้อยุติของปัญหาด้วยอำนาจแห่งธรรม ด้วยการแสดงออกที่ถูกทาง... โดยไม่ต้องการให้มีวิวาทะหรือการโต้แย้งแบบเอาชนะทางความคิดหรือตรรกะ แต่ต้องการให้แลกเปลี่ยนความคิดอย่างสร้างสรรค์ เพื่อให้แนวร่วมของสตรีเหล่านี้สามารถรักษาและสืบทอดพระพุทธศาสนา และไปสู่การแก้ปัญหาได้ ในบทบาทของสตรีนั้น ควรเป็นไปอย่างสร้างสรรค์ เป็นการ “ให้” ไม่ใช่การเรียกร้องจากพระศาสนา เราจึงไม่ได้เรียกร้องเชิงแสวงหา แต่เรียกหาเชิงสร้างสรรค์ ที่สำคัญแนวสร้างสรรค์ดังกล่าวพึงต้องนำมาซึ่งการเกิดประโยชน์

แต่ละคนอาจจะมีแนวต่างๆ กัน อาจจะมีบุรุษเข้ามาสนับสนุน มาเป็นที่ปรึกษาก็ย่อมได้ ดิฉันเชื่อว่าสตรีจำนวนมากทั่วโลก ทั้งในชมพูทวีป (อินเดีย) หรือแม้ชาวต่างชาติ เช่น อดีตนักศึกษาแลกเปลี่ยนคณะเศรษฐศาสตร์ ที่เคยเรียนกับพระอาจารย์ ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นชาวพุทธ แต่สามารถรวมกลุ่มเป็นเครือข่ายผู้หญิงนานาชาติ เพื่อทำหน้าที่ในการปกป้องและสืบอายุพระพุทธศาสนาได้ ตราบเท่าที่เขาและเธอเหล่านั้นมีความเข้าใจ มีความยินดีที่จะทำงานร่วมกัน เพื่อนำหลักธรรมมาเพื่อเผยแผ่ในสังคมโลก

ดังนั้น การเน้นให้ความรู้กับผู้หญิงจึงเป็นเป้าหมายหลักของเครือข่ายผู้หญิงดังกล่าว โดยหากจะได้การสนับสนุนของมูลนิธิอารยะวังโสฯ BRCT มหาโพธิสมาคมของอินเดีย และคณะสงฆ์สยามอุบาลีวงศ์ด้วย ก็จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง

ในท้ายที่สุดนี้ หากองค์กรพระพุทธศาสนาในประเทศไทยจะเปิดโอกาสให้มีการหารือ พูดคุยกัน จนสรุปความเห็นได้ตามธรรม ไม่ใช่เป็นไปตามสภาพทางโลกที่ขัดวิถีแห่งธรรมะ เช่น การเปิดเวทีสาธารณะ โดยมหาเถรสมาคมเชิญเถรสมาคมศรีลังกาซึ่งเป็นต้นแบบแห่งการบวชภิกษุณีเข้ามาร่วมให้ความคิดความเห็น เพื่อศึกษาเรียนรู้ว่า ทำไมเขามีได้ แต่ทำไมเรามีไม่ได้... และในที่สุดก็คงหนีไม่พ้นการประชุมสังคายนา หรือการประชุมสุดยอดของพระเถรวาทจากนานาประเทศ เพื่อให้นำมาซึ่งคำตอบที่ดีได้ ... และในคำตอบนั้น ก็สามารถเกิดขึ้นด้วยมติเถรวาทที่มีความเห็นว่า “ควรเปลี่ยนแปลง” ก็เป็นไปได้... และเมื่อนั้น ปัญหาทั้งหลายก็จะยุติได้โดยธรรมจริงๆ

ขอกราบขอบพระคุณพระอาจารย์ที่ให้โอกาสนี้ และขอกราบนมัสการมาด้วยความเคารพอย่างสูง

นิธินันท์ วิศเวศวร

อ่านต่อฉบับหน้า