ความหลัง ความมืดและศรัทธา

ศรัทธา...จ.กาญจนบุรี มีแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์

จนถึงสงครามโลกครั้งที่ 2 ปราสาทเมืองสิงห์คือโบราณสถานที่เก่าแก่แห่งหนึ่ง ปราสาทเมืองสิงห์ตั้งอยู่ในเขต ต.สิงห์ อ.ไทรโยค จ.กาญจนบุรี (มิได้เป็นปราสาทใน จ.สิงห์บุรี) ตัวปราสาทอยู่ในตัวเมืองสิงห์ที่มีรูปทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาดพื้นที่ประมาณ 1 ตร.กม. มีคูเมือง คันดิน และกำแพงเมืองศิลาแลงล้อมรอบ ปราสาทจะอยู่กลางเมือง มีทรงตามลักษณะศิลปะขอมแบบบายน ซึ่งสามารถคำนวณอายุจากลักษณะทางศิลปกรรมได้ว่าน่าจะสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 18

ซากปราสาทที่หลงเหลืออยู่ปัจจุบันถือว่ายังสมบูรณ์และแข็งแรงเพราะด้วยศิลาแลงที่คงทน ถ้าใครไปขอให้สังเกตศิลาแลงแต่ละก้อนว่าจะมีรูกลมๆ นั่นคือรูสำหรับเคลื่อนย้าย ศิลาแลงแต่ละก้อนถูกจัดเรียงเป็นกำแพง เป็นฐาน เป็นบันได และเป็นตัวปราสาท เมื่อมองแล้วก็ทำให้เห็นความยากลำบากในการก่อสร้างในอดีตที่ยังไม่มีเครื่องมือทุ่นแรงไฟฟ้าอย่างในสมัยนี้

 

ครั้งที่ไปได้พบกับนักท่องเที่ยวต่างชาติที่มากับทัวร์เดินชมอยู่ทั่วปราสาท พอมองหานักท่องเที่ยวคนไทยกลับไม่เจอ ทั้งที่ปราสาทเมืองสิงห์เป็นหนึ่งไฮไลต์ที่นักท่องเที่ยวต้องมา จึงได้ถามไถ่กับไกด์ของที่นี่ได้ความว่า ที่จริงแล้วคนไทยมาเที่ยวปราสาทเมืองสิงห์ก็มีมาก แต่จะมาแค่ถ่ายรูปกับปราสาทแล้วจากไป ไม่ได้เดินสำรวจปราสาทอย่างละเอียดเหมือนต่างชาติ ได้ความดังนี้ก็รู้สึกเห็นด้วยกับคำตอบ เพราะชาวต่างชาติเขามีไกด์ที่คอยให้ข้อมูลว่าส่วนประกอบในปราสาทสำคัญอย่างไร ทำให้พวกเขาสนใจและใช้เวลาศึกษาปราสาทเป็นเวลานาน แต่สำหรับคนไทยถ้าไม่ได้ติดต่อกับทางเจ้าหน้าที่ก็จะไม่มีคนให้ข้อมูล ครั้นจะอ่านป้ายอธิบายแต่ละสถานที่ก็ผิดวิสัยคนไทย ทำให้ปราสาทเมืองสิงห์กลายเป็นเพียงสถานที่ถ่ายรูปและไหว้พระเท่านั้น

ในปราสาทเมืองสิงห์พบประติมากรรมทางพุทธศาสนานิกายมหายานจำนวนมาก นั่นคือ พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร 4 กร ทั้งสิ้น 14 องค์ หนึ่งในนั้นคือพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเปล่งรัศมี มีลักษณะเป็นรูปบุรุษประทับยืน มีเศียรเดียว 8 กร ซึ่งต่างจากพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรทั่วไป นอกจากนี้ยังพบประติมากรรมรูปนางปรัชญาปารมิตา หรือนางปัญญาบารมี เทพีในศาสนาพุทธนิกายมหายาน ทั้งสิ้น 4 องค์ โดยประติมากรรมที่เห็นในปราสาทเมืองสิงห์เป็นแบบจำลองที่มีความศักดิ์สิทธิ์เป็นที่เคารพของคน

 

ประวัติศาสตร์อีกหนึ่งสิ่งที่เคยมีชีวิตอยู่ในช่วงตอนปลายยุคโลหะสมัยก่อนประวัติศาสตร์ คือหลุมฝังศพมนุษย์และเครื่องใช้ที่ฝังร่วมกับศพ ค้นพบบริเวณนอกกำแพงเมืองด้านทิศใต้ติดกับลำน้ำแควน้อยไม่ไกลจากปราสาทเมืองสิงห์ ขุดพบจำนวน 4 โครง แต่มี 2 โครงที่ไม่สามารถกำหนดอายุและเพศ และถูกรบกวนจากสัตว์ในดิน จึงย้ายทั้งสองโครงไปรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จ.กาญจนบุรี โครงกระดูกที่เหลืออีก 2 โครงยังอยู่ในหลุมเดิม มีหลังคา รั้วล้อม และเปิดให้คนเข้าไปชมได้

นักท่องเที่ยวที่จะมีโอกาสไปปราสาทเมืองสิงห์ แนะนำให้อ่านป้ายให้ข้อมูล เพื่อที่จะได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์และความสำคัญในแต่ละส่วน หรือหากไปกันเป็นคณะใหญ่สามารถติดต่อขอไกด์ได้ที่อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม โทร. 034-528-456-7

ความมืด...ความมืดที่จะว่าต่อไปนี้ ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว แต่มันคือความงามในความมืดที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ ความมืดมิดตามธรรมชาติจะมีที่ไหนได้อีกถ้าไม่ใช่ “ถ้ำ” ใน จ.กาญจนบุรี มีถ้ำให้สำรวจหลายแห่ง เช่น ถ้ำดาวดึงส์ ถ้ำพระธาตุ ถ้ำธารลอด ถ้ำฤาษี ถ้ำลับแล ถ้ำเนรมิต และถ้ำละว้า แต่ละถ้ำมีความงามในความมืดต่างกัน ในที่นี้ขอยกความงามในถ้ำละว้าขึ้นมากล่าวถึง

 

การเดินทางไปสำรวจถ้ำละว้าไม่ยาก ขับรถยนต์จาก อ.เมือง มาตามทางหลวงหมายเลข 323 เลย อ.ไทรโยค และผ่านน้ำตกไทรโยคน้อยไปประมาณ 4 กม.จะมีทางแยกเลี้ยวซ้ายเข้าไปถ้ำละว้า ขับตามป้ายไปจะถึงด่านเก็บค่าธรรมเนียม ค่าธรรมเนียมผู้ใหญ่คนละ 40 บาท เด็ก 20 บาท ทางเข้าถ้ำจะเป็นบันไดเดินง่ายแต่มากขั้นเสียหน่อย ก่อนขึ้นต้องเตรียมไฟฉายและน้ำดื่มสำหรับคนที่เหงื่อออกมากไปด้วย เพราะในถ้ำจะชื้นและไม่มีลม ทำให้เหงื่อออกมากแม้แค่เดินเรื่อยๆ

ภายในถ้ำแบ่งเป็น 6 ห้อง (รวมห้องพระ) ทางเดินไปแต่ละห้องสะดวกเพราะมีเป็นทางเดินและบันไดให้ขึ้นเมื่อเป็นทางลาดชัน ห้องแรกที่ได้พบ คือห้องพระ มีเป็นโต๊ะหมู่บูชาให้ไหว้พระขออนุญาตก่อนเข้าถ้ำ จากนั้นเดินเข้าไปในถ้ำจะเจอกับห้องหนุมาน ลึกเข้าไปอีกเป็นห้องจระเข้ โดยต้องแหงนหน้ามองบนเพดานจะเห็นเป็นหินคล้ายจระเข้ขนาดใหญ่นอนอยู่ ห้องต่อมาคือ ห้องดนตรี ที่หินย้อยบริเวณนี้เมื่อเคาะจะมีเสียง ห้องก่อนสุดท้าย คือ ห้องค้างคาว บนเพดานจะมีค้างคาวเจ้าประจำกลุ่มหนึ่งห้อยหัวอยู่ และส่งท้ายด้วยห้องม่านบรรทม ที่มีหินย้อยขนาดใหญ่แผ่ตามแนวกว้างคล้ายม่าน

ทุกครั้งที่เข้าถ้ำควรมีผู้นำทาง หรือติดต่อให้เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติไทรโยคพาเข้าไป และต้องเดินตามทางไปตลอด เพราะริมทางเดินบางจุดเป็นช่องลึก หากตกลงไปคาดว่าจะหาตัวไม่เจออีกเลย เจ้าหน้าที่จะให้ข้อมูลแต่ละจุดแต่ละห้องให้ทราบความเป็นมาของชื่อ อีกทั้งจุดไฮไลต์ อย่างเช่น หินโปร่งแสง ที่เมื่อนำไฟฉายไปประกบกับหินจะเห็นเหมือนแสงไฟลอดเข้าไปในเนื้อหิน หรือในห้องพระที่เจ้าหน้าที่จะนำฟันของมนุษย์โบราณมาโชว์ให้ดูก่อนจะแอบไปเก็บไว้ในที่ลับเหมือนเดิม หรือในห้องดนตรีที่หินจะส่งเสียงดังคล้ายเสียงดนตรี เจ้าหน้าที่จะเคาะให้ฟังเป็นตัวอย่างสั้นๆ และไม่อนุญาตให้นักท่องเที่ยวเคาะเด็ดขาด

สิ่งอัศจรรย์ใจในถ้ำล้วนเป็นเรื่องปกติของธรรมชาติที่มนุษย์เห็นเป็นเรื่องไม่ธรรมดา ซึ่งมันจะอยู่กับเราไปอีกนานถ้าทุกคนคอยดูแลและไม่รบกวนมันมากเกินไป ธรรมชาติมันอยู่กันได้ถ้าไม่มีมนุษย์ แต่มนุษย์ไม่สามารถอยู่ได้ถ้าไม่มีพวกมัน นี่คือสิ่งที่เราทุกคนต้องคำนึง