เสริมทักษะการคิดให้ลูกน้อยสู่ความสำเร็จ

เรื่อง วรธาร ทัดแก้ว

 ศักยภาพในการแก้ปัญหาของลูกจะมีมากหรือน้อย สามารถเริ่มต้นได้ที่กระบวนการคิดวิเคราะห์ซึ่งเป็นกระบวนการที่เกิดจากการทำงานของสมอง อันประกอบด้วยความสามารถในการคิด วางแผน จดจำ และมีสมาธิ การที่ลูกมีกระบวนการคิดวิเคราะห์ที่ดีก็จะทำให้รู้จักคิดหาเหตุผล มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ชอบที่จะเรียนรู้อย่างลึกซึ้ง ซึ่งเมื่อลูกประสบผลสำเร็จในการทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดก็จะเป็นแรงจูงใจให้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ อยู่เสมอ จนเกิดเป็นทักษะในการแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่ลูกต้องเผชิญ ส่งผลให้มีความมั่นใจในตัวเองมากขึ้น

lเกมซ่อนของเล่น ทดสอบเด็ก 9 เดือน

มีผลวิจัยล่าสุดที่ถูกตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ระบุว่าทารกวัยเพียง 9 เดือน ที่มีกระบวนการคิด วิเคราะห์ สังเกต และการเรียนรู้ที่ดีจะสามารถแก้ปัญหาที่อยู่ตรงหน้าได้สำเร็จ ซึ่งการวิจัยนี้ได้ทดสอบเด็กวัย 9 เดือน จำนวน 229 คน ด้วยวิธี 2 ขั้นตอน

ขั้นตอนแรก ให้พ่อแม่นำของเล่นวางบนผ้าให้ห่างจากตัวลูกน้อย หากลูกเอามือตวัดผ้าและดึงของเล่นเข้ามาหาตัว แสดงว่าลูกมีศักยภาพในการแก้ปัญหา มีการคิดวิเคราะห์ว่าต้องดึงผ้าเข้าหาตัวเพื่อหยิบของเล่นชิ้นนั้น

ขั้นตอนที่ 2 ให้พ่อแม่นำของเล่นวางไว้ใกล้ตัวเด็ก แต่ให้นำผ้ามาปิดคลุมของเล่นที่อยู่ตรงหน้าลูกน้อย หากลูกพยายามที่จะเปิดผ้าเพื่อหยิบของเล่นออกมาให้ได้ จะเป็นการบ่งบอกถึงกระบวนการคิดวิเคราะห์ สังเกต และการเรียนรู้ที่ดีของลูกน้อย ทั้งนี้ระหว่างขั้นตอนทดสอบพ่อแม่ควรให้กำลังใจลูกด้วยการตบมือเชียร์ชมลูกไปด้วย เพราะจะสร้างความภาคภูมิใจให้ลูกและเป็นการสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดีระหว่างพ่อแม่ลูก

ในงานวิจัยดังกล่าวพบว่าเด็กกลุ่มที่ได้รับนมที่เสริมดีเอชเอ 17 และเออาร์เอ 34 มก./100 กิโลแคลอรี มีความสามารถในการดึงผ้าเข้าหาตัวเพื่อเปิดผ้าที่คลุมของเล่นไว้และพบของเล่นที่ถูกซ่อนไว้ได้ดี ซึ่งผลวิจัยนี้สะท้อนความสำคัญของโภชนาการต่อการสร้างเซลล์สมองให้พร้อมสู่การทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะการพัฒนาสมองสู่กระบวนการวิเคราะห์ที่ดีซึ่งสำคัญมากสำหรับการเรียนรู้ของลูกในอนาคต

lขีดๆ เขียนๆ เสริมเด็ก 1 ขวบ

การเสริมสร้างทักษะการคิดวิเคราะห์ขั้นต้นสำหรับเด็ก 1 ขวบถึงขวบครึ่ง พ่อแม่ควรสอนลูกโดยการทำเป็นตัวอย่าง เพราะเด็กในช่วงวัยนี้มีการเรียนรู้จากการเลียนแบบ พ่อแม่สามารถร่วมทำกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างกระบวนการคิดวิเคราะห์สำหรับลูกได้อย่างง่ายๆ โดยการยื่นดินสอสีเทียนและขีดเขียนให้ลูกดูเป็นตัวอย่าง จะทำให้ลูกเกิดการเรียนรู้ว่าการนำดินสอสีเทียนกดลงไปบนกระดาษจะทำให้เกิดสีออกมา

ต่อมาให้พ่อแม่เปลี่ยนวิธีให้แตกต่างกันออกไป เช่น อาจเปลี่ยนจากสีเทียนเป็นปากกาลูกลื่นและให้พ่อแม่กดที่หัวปากกาให้ปลายปากกายื่นออกมา ลูกน้อยก็จะเกิดการเรียนรู้ว่าหากเป็นดินสอสีเทียนสามารถขีดเขียนได้โดยไม่ต้องกด แต่หากเป็นปากกาลูกลื่นลูกก็จะรู้จักวิธีแก้ปัญหาโดยการกดหัวปากกาออกมาก่อนจึงจะขีดเขียนได้ กิจกรรมนี้นอกจากจะช่วยเสริมสร้างกระบวนการคิดวิเคราะห์ของลูกน้อยแล้วยังช่วยเสริมสร้างจินตนาการหลายๆ ด้านให้แก่ลูกน้อย

lอาหารและการเลี้ยงที่เหมาะสม

หากทารกมีโภชนาการที่ดีและการเลี้ยงดูที่เหมาะสมลูกน้อยก็จะมีศักยภาพอย่างเต็มที่ในการวางแผน จดจำ และมีสมาธิ ซึ่งจะนำไปสู่กระบวนการคิดวิเคราะห์แก้ปัญหา

รศ.พญ.จันท์ฑิตา พฤกษานานนท์ หัวหน้าหน่วยพัฒนาการและการเจริญเติบโต โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ กล่าวว่า นอกจากปัจจัยเรื่องพันธุกรรม ยังมีองค์ประกอบอื่นๆ ที่กำหนดสติปัญญาเด็ก สามารถช่วยเสริมสร้างกระบวนการคิดและช่วยเสริมทักษะการเรียนรู้ของเด็กได้อย่างต่อเนื่อง ก็คือโภชนาการที่ดีจะทำให้ร่างกายและสมองเจริญเติบโตตามวัย ซึ่งแหล่งของสารอาหารที่ดีที่สุดก็คือนมแม่ แต่หากเด็กไม่สามารถดื่มนมแม่ได้ก็ควรให้นมผงที่มีสารอาหารครบถ้วนในการบำรุงสมองก็คือดีเอชเอและเออาร์เอในปริมาณที่เหมาะสม

คุณหมอจันท์ฑิตา กล่าวอีกว่า ประสบการณ์เรียนรู้ที่หลากหลายและการเลี้ยงดูที่เหมาะสมพ่อแม่สามารถเสริมกระบวนการคิดของลูกน้อยได้ โดยการเสริมสร้างและกระตุ้นอย่างถูกวิธีผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 ตาดู หูฟัง ปากลิ้นดูด อม เลีย รับรส ผิวหนังรับสัมผัสสิ่งต่างๆ ซึ่งการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ให้ตรงตามพัฒนาการแต่ละช่วงวัยนั้นเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะจะช่วยเชื่อมโยงเครือข่ายใยประสาทในสมองโดยเฉพาะช่วง 3 ขวบปีแรกของชีวิตที่สมองจะมีการพัฒนามากถึง 80%