สมเด็จพระพุทธชินวงศ์จัดทอดผ้าป่ามหากุศล 8.4 หมื่นกอง สมทบทุนเล่าเรียนหลวง

สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ศ.พิเศษ สมศักดิ์ อุปสโม ป.ธ.9, Ph.D.) กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าคณะใหญ่หนกลาง

โดย...สมาน สุดโต

สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ศ.พิเศษ สมศักดิ์ อุปสโม ป.ธ.9, Ph.D.) กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าคณะใหญ่หนกลาง เจ้าอาวาสวัดพิชยญาติการาม จัดทอดผ้าป่ามหากุศล 8.4 หมื่นกอง กองละ 1,000 บาท สมทบทุนโครงการเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ไทยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในพระราชฐานะเอกอัครศาสนูปถัมภก มีพระราชศรัทธาสละพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2546

ในวันทำบุญอายุวัฒนมงคล 71 ปี และงานสมโภชสุพรรณบัฏ วันที่ 2 และ 45 ก.พ. 2555 มีพระเถระหลายรูปจากวัดและสำนักต่างๆ แจ้งความจำนงว่าจะนำผ้าป่ามาถวายตามโครงการรายละนับพันกองขึ้นไป ทั้งๆ ที่อยู่ในระหว่างเปิดตัวโครงการเท่านั้น

 

ผ้าป่ามหากุศลดังกล่าวจะจัดทอดในวันที่ 4 มิ.ย. 2555 ตรงกับวันวิสาขบูชาที่วัดพิชยญาติการาม คลองสาน กรุงเทพมหานคร ซึ่งตามโครงการจะได้เงินจำนวน 84 ล้านบาท เพื่อทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทั้งหมด

การที่ทำโครงการผ้าป่าขึ้น ก็เพราะสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ที่พระองค์ท่านทรงห่วงใยการศึกษาของพระสงฆ์ไทย และที่ตัวท่านเอง (รวมถึงพระราชาคณะอีกจำนวนมาก) มาอยู่ในฐานะและตำแหน่งนี้ก็เพราะพระบารมีในหลวงแท้ๆ

สมเด็จท่านเคยพูดให้ญาติโยมฟังว่า อย่าดูหมิ่นในสิ่งทั้ง 5 คือ 1.ปูไม่มีหัวก็เดินได้ 2.งูไม่มีตีนก็เลื้อยได้ 3.ไก่ไม่มีนมก็เลี้ยงลูกได้ 4.ลูกคนพาลก็กลายเป็นบัณฑิตได้ 5.ลูกคนจนก็กลายเป็นเศรษฐีได้ และท่านเพิ่มข้อสุดท้ายไปว่า ลูกชาวนาก็เป็นสมเด็จได้ เพราะพระบารมีของในหลวง

“อาตมาจากเด็กชาวนาบ้านนอกคนหนึ่ง มาเป็นสมเด็จพระราชาคณะได้ ตอนนี้ไปที่ไหนมีพรมแดงมาปู ถ้าไม่มีพระองค์ท่านก็ไม่รู้จะเป็นอย่างไร ดังนั้นถ้าอาตมาจะทำอะไรสักสิ่งหนึ่งอันเป็นมหากุศลแล้วก็จะทำเพื่อเทิดทูนและเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระองค์ท่าน ในฐานะที่พระองค์ทรงเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภก ทรงห่วงใยพระพุทธศาสนา มีพระราชศรัทธาสละพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์มาตั้งเป็นกองทุนเล่าเรียนหลวงสำหรับพระสงฆ์ ถือว่ายิ่งใหญ่เหลือเกิน ถ้าจะเทียบก็พระเจ้าอโศกมหาราช” (นสพ. ธงธรรม ม.ค. 2555)

 

สำหรับความเป็นมาของโครงการทอดผ้าป่ามหากุศลนั้น สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ เล่าว่า ผู้ริเริ่มครั้งแรกเป็นฝ่ายกองทุนเล่าเรียนหลวงเอง เริ่มมาในต้นปี พ.ศ. 2554 ซึ่งคณะสงฆ์นำโดยตัวท่านเมื่อทราบมีเจตนาสนับสนุนเต็มที่ จึงนิมนต์เจ้าอาวาสวัดไร่ขิง วัดบางพลีใหญ่ และอีกหลายๆ วัดที่มีหลวงพ่อดังๆ ประมาณ 10 รูป มาหารือโดยแบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มหนึ่งเป็นหลวงพ่อลอยน้ำ 5 พี่น้อง คือ หลวงพ่อโสธร หลวงพ่อวัดไร่ขิง หลวงพ่อวัดบ้านแหลม หลวงพ่อโต วัดบางพลีใหญ่ใน และหลวงพ่อวัดเขาตะเครา

อีกกลุ่มหนึ่งเป็นกลุ่มหลวงพ่อโต คือ หลวงพ่อโตวัดพนัญเชิง หลวงพ่อโตวัดกัลยาณมิตร หลวงพ่อโตวัดหลักสี่ หลวงพ่อโตวัดป่าเลไลยก์ เป็นต้น ในที่สุดคณะสงฆ์ตกลงจะทำเหรียญหลวงพ่อกลุ่มลอยน้ำ 5 องค์ เพื่อมอบแก่ผู้เข้าร่วมโครงการ ให้กองทุนเล่าเรียนหลวงมอบเป็นของขวัญแก่ผู้เป็นเจ้าภาพผ้าป่า แต่โครงการชะงักเพราะเกิดมหาอุทกภัย เมื่อน้ำลดทุกอย่างคลี่คลายจึงเปิดตัวเมื่อวันที่ 23 ธ.ค. 2554 และได้ให้เจ้าคณะจังหวัดไปช่วยรณรงค์อีกส่วนหนึ่ง

สมเด็จว่าเมื่อคณะสงฆ์ช่วยกันย่อมเป็นผลดี เพราะผลสุดท้ายจะกลับมาหาคณะสงฆ์ คือเป็นทุนแก่พระภิกษุสามเณรที่เรียนตั้งแต่ ป.ธ.69 และเป็นทุนเรียนของพระนิสิตที่เรียนระดับมหาวิทยาลัยตั้งแต่ปริญญาตรีโท และเอก ทุนสำหรับพระธรรมทูต ทุนฝึกอบรมพระนักเทศน์ และทุนอบรมพระวิปัสสนาจารย์

เมื่อสมเด็จไปร่วมประชุมที่สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ได้ทราบจาก นพ.เกษม วัฒนชัย องคมนตรี ว่า สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์จะสนับสนุนงานฉลอง 26 พุทธศตวรรษแห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าที่จะมีในปีนี้ และเมื่อมีผู้ถามว่าสมเด็จมีโครงการอะไรบ้าง สมเด็จแจ้งให้ทราบว่าท่านเองมี 3 โครงการ ได้แก่ 1.ทอดผ้าป่า 8.4 หมื่นกอง 2.จัดทำปทานุกรมพระไตรปิฎก และ 3.จัดปฏิบัติธรรมถวายเป็นพระราชกุศลและฉลอง 26 พุทธศตวรรษแห่งการตรัสรู้ โดยมอบให้เจ้าคณะภาคทุกภาคเป็นเจ้าของโครงการ ภาคละ 85 รูป โดยจะเฉลี่ยงบประมาณจากทุนเล่าเรียนหลวงไปสนับสนุน

ความคิดเรื่องการปฏิบัติธรรมหรือกรรมฐาน มีที่มาว่า เมื่อท่านเป็นเจ้าคณะภาค 1 ไปเยี่ยมสนามสอบนักธรรมโท นักธรรมเอก แต่ละจังหวัดมีผู้สอบไม่น้อยกว่า 500600 รูป จึงถามว่าจบนักธรรมชั้นสูงสุดแล้วไปไหน เรียนบาลีก็ไม่ค่อยมี แล้วถ้าท่านเหล่านี้อยู่นาน มีอายุพรรษามากก็ต้องเป็นสมภาร ถ้าไม่มีความรู้ (กรรมฐาน) ก็จะเป็นอย่างที่เราเห็นๆ กัน แล้วต่อมาได้ผนวกกับผลประเมินพระสงฆ์ 160 รูป ที่ปรากฏว่า 90 รูป ไม่รู้เรื่องกรรมฐาน เพราะฉะนั้นจึงมีโครงการนี้ให้พระต้องรู้กรรมฐาน เพราะเรียนนักธรรมก็เหมือนเรียนแผนที่ เรียนเสร็จมาเข้าภาคปฏิบัติ คือกรรมฐานก็จะจบ ครบวงจร ทำให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

 

วันที่ 2 ก.พ. ซึ่งเป็นวันอายุวัฒนมงคล 71 ปี สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ หลังจากพิธีในตอนเช้าแล้ว ช่วงบ่ายสมเด็จเปิดสัมมนาโครงการปฏิบัติธรรมเฉลิมพระเกียรติฯ ที่มีประธานศูนย์เผยแผ่พระพุทธศาสนาประจำจังหวัดทุกจังหวัด (คือเจ้าคณะจังหวัด) โดยมีเจ้าคณะภาค รองเจ้าคณะภาค เจ้าคณะจังหวัด รองเจ้าคณะจังหวัด รวม 119 รูป เข้าประชุม ซึ่งสมเด็จเล่าถึงความเป็นมาของโครงการให้ที่ประชุมฟังว่า การประชุมสัมมนามีขึ้นเนื่องจากมหาเถรสมาคมได้ออกระเบียบว่าด้วยการตั้งสำนักปฏิบัติธรรม และมีพระสังฆาธิการขอตั้งสำนักปฏิบัติธรรม รวมแล้ว 1,300 แห่ง

ส่วนทุนเล่าเรียนหลวงที่เริ่มมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 ถึงปัจจุบัน ช่วยส่งเสริมพระภิกษุสามเณรเล่าเรียนบาลี ศึกษาที่มหาวิทยาลัยสงฆ์ ทั้งมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยได้มาก และต่อมาได้ขยายไปยังการอบรมพระธรรมทูต พระนักเทศน์ และล่าสุดได้สนับสนุนอบรมพระวิปัสสนาจารย์อีกด้วย

ในฐานะที่ท่านเป็นประธานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้นำทุนเล่าเรียนหลวงไปใช้ในการฝึกอบรมพระวิปัสสนาจารย์ประจำสำนักปฏิบัติธรรมทั่วประเทศ 3 ปีติดต่อกัน ปีแรกจัดอบรมไป 600 ทุน ปีต่อมาเพิ่มเป็น 1,000 ทุน พร้อมด้วยพระปริยัติธรรมสายสามัญอีก 400 ทุน

ที่พิเศษคือปี พ.ศ. 2554 เป็นปีมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเฉลิมพระชนมพรรษา 84 พรรษา และในปี 2555 สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา และสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เจริญพระชนมพรรษา 60 พรรษา คณะสงฆ์จึงควรทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเป็นปฏิการะแก่สถาบันพระมหากษัตริย์ จึงได้จัดทำโครงการอบรมพระวิปัสสนาจารย์ประจำสำนักปฏิบัติธรรม เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลทั้ง 3 พระองค์ขึ้น

นอกจากนั้น เป็นการสนองนโยบายมหาเถรสมาคมที่ส่งเสริมการปฏิบัติธรรมตามแนวสติปัฏฐาน 4 การฝึกอบรมบุคลากรให้มีความรู้ ประสบการณ์อย่างถูกต้อง การพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการเผยแพร่พุทธศาสนาทางด้านวิปัสสนา กรรมฐาน และสุดท้ายเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ในโอกาสฉลอง สัมพุทธชยันตี 2,600 ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า

เจ้าประคุณสมเด็จจึงมอบโครงการนี้ให้อยู่ในความดูแลของพระผู้ปกครอง ตั้งแต่เจ้าคณะภาค รองเจ้าคณะภาค เจ้าคณะจังหวัด และรองเจ้าคณะจังหวัดทั่วประเทศ

สุดท้ายเจ้าประคุณสมเด็จตั้งความหวังไว้ว่าเมื่อโครงการดำเนินไปตามนี้ จะมีพระวิปัสสนาจารย์ 1,870 รูป เพื่อไปประจำสำนักปฏิบัติธรรมทั่วประเทศโดยไม่ขาดแคลนอีกต่อไป