เสรีอาเซียน

ในปี 2015 บ้านเราจะถึงเวลาการเปิดเสรีอาเซียน เลยต้องขออนุญาตท่านผู้อ่านนอกเรื่องมาคุยเรื่องนี้ครับ

โดย...ภาสกร พุทธิชีวิน

กลุ่มประเทศอาเซียนทั้ง 10 ประเทศ มีพื้นที่รวมกันประมาณ 4.43 ล้านตารางกิโลเมตร มีประชากรประมาณ 600 ล้านคน ประชากรโลกคนที่ 7,000 ล้าน ก็อยู่ในประเทศอาเซียนนี่แหละครับ นั่นคือ ฟิลิปปินส์

ในอาเซียนมี GDP รวมเกือบๆ 2 ล้านเหรียญสหรัฐ มูลค่าการค้าในกลุ่มประเทศอาเซียนเองเฉียดๆ 5 แสนล้านเหรียญสหรัฐ ประเทศคู่ค้าสำคัญของอาเซียน คือ จีน ญี่ปุ่น อเมริกา และสหภาพยุโรป ส่วนในเรื่องของการท่องเที่ยว มีนักท่องเที่ยวมาท่องเที่ยวประมาณ 70 ล้านคน เป็นนักท่องเที่ยวของอาเซียนเองประมาณ 47% ยุโรป 13% จีน 7% ญี่ปุ่น 5% และอื่นๆ อีก 28%

เมื่อเปิดเสรีอาเซียนแล้ว เราจะเชื่อมโยงกันได้ง่ายขึ้นครับ เช่น เรื่องของการทำงาน จะมีอาชีพที่ได้รับการยกเว้น คือ ไม่มีการกีดกัน และสามารถเดินทางไปประกอบอาชีพในประเทศอาเซียนอื่นๆ ได้อย่างเสรี มีอยู่ 7 อาชีพ ประกอบด้วย 1.วิศวกรรม 2.การสำรวจ 3.สถาปัตยกรรม 4.แพทย์ 5.ทันตแพทย์ 6.พยาบาล และ 7.บัญชี

หลายคนที่มีลูกหลานเรียนอยู่ใน 7 คณะนี้ อาจจะยิ้มหวานในโอกาสอันเปิดกว้างของลูกๆ เพราะวิศวกรจบใหม่ในสิงคโปร์ได้เงินตกเดือนละ 5 หมื่นบาท มาเลเซียนประมาณ 2.53 หมื่นบาท ส่วนพี่ไทยแค่ 1.72.3 หมื่นบาท มีการคาดกันว่านักศึกษาวิศวะของไทยเมื่อจบที่เมืองไทยแล้ว อาจจะแห่ไปทำงานกันที่สิงคโปร์ มาเลเซีย กันหมดแน่ครับ

อย่างไรก็ตาม คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ รั้วจุฬาฯ ไม่คิดเช่นนั้น เขาเชื่อว่าการเปิดเสรีอาเซียนจะทำให้บัณฑิตของไทยที่จบวิศวะมีโอกาสตกงานสูงมาก นั่นเป็นเพราะจะมีวิศวกรต่างประเทศไหลเข้าออกจำนวนมาก มากจนเกิดการแย่งงาน ซึ่งหากวิศวกรของไทยจะอยู่รอดได้ในกระแสอันเชี่ยวกรากนั้นจำเป็นต้องเพิ่มคุณภาพ

ท่านอธิบายเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันหลักสูตรวิศวกรรมทั่วโลกที่จะได้รับการยอมรับจากสากลนั้น ต้องผ่านประเมินและรับรองจากคณะกรรมการรับรองหลักสูตรสำหรับวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี หรือ “เอเบต” จากสหรัฐก่อน ซึ่งในภูมิภาคอาเซียนมีมหาวิทยาลัยในสิงคโปร์และมาเลเซียได้รับการรับรองแล้ว แต่เชื่อหรือไม่ครับว่า ในบ้านเรายังไม่มีมหาวิทยาลัยใดได้รับการรับรองจากเอเบตเลย

แน่นอนครับว่า ไทยอาจจะมีสภาวิศวกรรมคอยรับรองหลักสูตรและควบคุมวิชาชีพกันเองในประเทศ แต่ปัญหาก็คือว่า แม้แต่สภาวิศวกรของไทยก็ยังไม่ได้รับการรับรองจากเอเบตด้วยเช่นกัน ด้วยเหตุผลที่กล่าวมาท่านสรุปว่า นักศึกษาคณะวิศวะของไทยมีโอกาสตกงานสูงเมื่อเปิดเสรีอาเซียน

ท่านให้เหตุผลว่า มหาวิทยาลัยในประเทศไทยยังขาดความพร้อมในหลายด้านการจะให้เอเบตมารับรองให้ แต่มหวิทยาลัยนั้นต้องใช้งบประมาณจำนวนมากและต้องจ่ายเงินเพื่อรับรองสถานะทุกปีตกปีละ 34 ล้านบาท และแทบทุกมหาวิทยาลัยยังขาดงบประมาณในการพัฒนาเพื่อให้เอเบตรับรอง

อย่างไรก็ตาม ท่านบอกว่า วิธีแก้นั้นง่ายนิดเดียว ในเมื่อหลักสูตรวิศวะของเรามีสภาวิศวกรรมควบคุมรับรองหลักสูตรอยู่แล้ว ก็ต้องผลักดันให้สภาวิศวกรได้รับการยอมรับจากเอเบตอย่างเดียวก็พอ เมื่อสภาวิศวกรรมได้รับการยอมรับจากเอเบต ทุกมหาวิทยาลัยก็ไม่ต้องทุ่มเงินกันอย่างมหาศาล

หลักการและเหตุผลดูดีทีเดียวครับ แต่ปัญหาก็คือว่า ไม่มีผู้บริหารคนใดคอยผลักดันเรื่องดังกล่าว ทั้งๆ ที่เรื่องนี้คณบดีวิศวกรรมทุกแห่งเห็นด้วยพร้อมสนับสนุน แต่เพราะตัวสภาวิศวกรเอง รวมทั้งสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ) และกระทรวงศึกษา (ศธ) ไม่ช่วยกันผลักดัน ทำให้หลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์ในไทยไม่ก้าวหน้าเท่าที่ควร และอาจเสียโอกาสในเวทีอาเซียน

เพื่อนนักธุรกิจสิงคโปร์คนหนึ่งวิเคราะห์ปัญหาของไทยว่า ไทยจะเสียเปรียบประเทศอื่นๆ เพราะภาษาอังกฤษเราไม่แข็งแรง ความสามารถในการแข่งขันในเรื่องความขยันนั้น เราก็ด้อยกว่าเวียดนามและพม่า ความพร้อมในการหาข้อมูลที่เป็นภาษาอังกฤษ เราสู้สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ และมาเลเซียลำบาก

เด็กเก่งของไทย อาจจะได้รับทุนไปเรียนหนังสือในมหาวิทยาลัยของสิงคโปร์และมาเลเซีย และเมื่อเรียนจบก็จะได้งานทำในประเทศเหล่านั้น

สิ่งที่ตามมาในระบบการศึกษาของไทย คือ ถ้ามหาวิทยาลัยไหนเตรียมพร้อมหรือเตรียมการไม่ดี อาจจะต้องล้มหายตายจากไป คนเก่งทางด้านไอทีจะหลั่งไหลไปสิงคโปร์ เพราะเงินเดือนต่างกันมาก

นักธุรกิจสิงคโปร์คนนี้สรุปว่า การเปิดเสรีอาเซียน สิงคโปร์มีความพร้อมสุดๆ ประชากรในประเทศของพวกเขาได้รับการศึกษาวิเคราะห์ถึงผลบวก ผลลบ ในการเปิดเสรีอาเซียน และจะอาศัยความได้เปรียบจากการนี้อย่างไร พวกเขารู้หมด เขาเชื่อว่าถึงเวลานั้นพวกเขาเป็นเบอร์หนึ่งของอาเซียน

ส่วนความพร้อมของไทยหรือครับ เมื่อไม่นานมานี้ กรมการจัดหางาน โดยกองวิจัยตลาดแรงงาน เรื่อง ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเคลื่อนย้ายแรงงานเสรีในประชาคมอาเซียน : ศึกษาเฉพาะนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในกรุงเทพฯ จำนวน 736 คน ปรากฏว่า 99.46% ไม่ทราบเรื่อง หรือไม่รู้เรื่องเลย ที่รู้เรื่องนี้มีเพียง 0.54% เท่านั้น

น่าตกใจนะครับ ขนาดในกรุงเทพฯ เด็กๆ ยังไม่รู้เรื่องถึง 99.46% ทุกท่านคงพอเห็นภาพแล้วใช่ไหมครับว่า เมื่อเปิดเสรีอาเซียนเมืองไทยจะอยู่ลำดับที่เท่าไหร่