ปรากฏการณ์แห่งสำนึกของสัตว์ประเสริฐ...ที่ควร (ตอน ๑๐)

ปุจฉา : ขอกราบอาราธนาพระอาจารย์

โดย..พระอาจารย์อารยะวังโส

ขยายความและยกตัวอย่างกรณีการออกแบบกฎหมายที่ต้องเป็นไปอย่างควบคู่กับศีลธรรม

ดร.นิธินันท์ วิศเวศวร

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

วิสัชนา : ทั้งนี้ เพราะสมาชิกในสังคมมีธรรมเป็นสรณะ มีธรรมเป็นที่พึ่งแห่งการดำเนินชีวิต ปกครองโดยหลักนิติธรรม ที่ให้ความยุติธรรม ซึ่งไม่ขัดแย้งกับกฎธรรมชาติที่ปรากฏอยู่ในรูปธรรมนิยาม อันจะนำไปสู่ความเข้าใจที่ไม่วิบัติของภาคสังคม ดังเช่น คนที่ทำผิดกฎหมายกับความเป็นคนดีนั้น อาจจะสวนทางกันได้ แม้จะฆ่าคนมา ๙๙๙ ศพอย่างอหิงสกะ ซึ่งต่อมาสามารถพัฒนาการเรียนรู้จนยกระดับจิตสู่ความเป็นอรหันตสาวกในพระพุทธศาสนาได้ ซึ่งหากเป็นในปัจจุบัน พระเจ้าปเสนทิโกศลจะต้องควบคุมตัวพระองคุลิมาลออกไปจากสังฆมณฑล เพื่อเข้าสู่กระบวนการสอบสวนและลงโทษตามทางโลก

ทั้งนี้ เพราะมีความผิดปรากฏชัดแจ้ง แต่เหตุใดพระเจ้าปเสนทิโกศลจึงไม่ดำเนินการตามกฎหมายของบ้านเมือง มิหนำซ้ำยังปวารณาตนเป็นโยมอุปัฏฐากพระองคุลิมาล... เรื่องดังกล่าวจึงควรพิจารณาเพื่อเป็นธัมมานุสติ... เพื่อประโยชน์แห่งการศึกษาธรรม และเราจะได้ข้อยุติโดยธรรมอย่างแท้จริง อันจะนำไปสู่การสร้างคุณค่าความสำนึกทางจิตวิญญาณแบบวิถีพุทธ ซึ่งพุทธศาสนามุ่งการพัฒนายกระดับจิตใจสู่ความบริสุทธิ์ยุติธรรม สร้างคุณค่าความสำนึกที่ชอบโดยธรรม ยึดหลักประโยชน์สุขโดยธรรมเป็นเครื่องตัดสิน

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้