เรื่องต้ม เรื่องชง (กาแฟ) ยกให้ บาเลตติ

น้องๆ เอสเปรสโซอีกแก้วดิ...

โดย..วรธาร ทัดแก้ว

วลีนี้ชวนให้กระผมคนบ้านน้อกบ้านนอก แต่ชอบดื่มกาแฟเป็นอาจิณนึกถึง ลอมิโน (L’Omino) ชายร่างเล็กคนหนึ่งที่มีหนวดชูนิ้วชี้ขึ้นมา (อย่าเผลอชูนิ้วกลางละกันฮา)

นึกถึงไหน...โอ้ ไม่รู้ ก็ไม่รู้จะว่ายังไง ก็ลอมิโนคนที่ว่า ถือเป็นสัญลักษณ์ตัวพ่ออยู่ในหม้อต้มและเครื่องชงกาแฟยี่ห้อ บาเลตติ (Bialetti) นั่นเอง

ลอมิโน ภาษาอิตาเลียน แปลว่า ชายตัวเล็ก แต่ชายคนนี้จะมีหนวดด้วย ส่วนที่ชูนิ้วชี้ขึ้นนั้น เขากำลังสั่งเอสเปรสโซอีกหนึ่งแก้ว... เห็นเขาว่าอย่างนั้นนะครับ

ที่รู้ว่าชูนิ้วชี้สั่งเอสเปรสโซอีกหนึ่งแก้วนั้น ไม่ได้รู้เองหรอก...ไปเสาะถามจาก “โว้ค ลิฟวิ่ง” บริษัทที่นำเข้าเครื่องชงกาแฟบาเลตติมาจำหน่ายในเมืองไทยตั้งแต่ปี 2545 ถึงปัจจุบัน

และรู้อีกว่า ณ ปัจจุบันนำเข้าประมาณ 910 รุ่น ซึ่งมีทั้งแบบตั้งบนเตาแก๊สหรือเตาไฟฟ้าก็ได้ และแบบใช้กับไฟฟ้าโดยตรง มีขนาดตั้งแต่ 1 แก้ว ถึง 6 แก้ว แต่ละรุ่นมีจุดเด่นในการชงกาแฟที่หลากหลาย

หลากรุ่นให้คอกาแฟเลือกสรร

บาเลตติ มี 2 ประเภทให้เลือก คือ ตั้งบนเตาแก๊สหรือเตาไฟฟ้า และประเภทใช้ไฟฟ้าคือเสียบปลั๊กไฟใช้ได้เลย ซึ่งจะเห็นว่ารุ่นแรกๆ ของบาเลตติที่ผลิตออกมาส่วนใหญ่เป็นแบบตั้งบนเตาไฟ มีทั้งทำจากอะลูมิเนียมและสเตนเลสเกรดดี บางรุ่นมีดีไซน์เก๋ไก๋ที่คอกาแฟบางรายซื้อไปแต่อยากเอามาใช้ แต่เก็บไว้ในตู้โชว์เพราะเห็นว่าเก๋โดนใจ

ต่อมาได้พัฒนาขึ้นเป็นรุ่นใช้กับไฟฟ้า มีความทันสมัย มีสไตล์ ทำให้ฟังก์ชันการใช้งานค่อนข้างหลากหลายขึ้น เช่น สามารถตีฟองนมทำคาปูชิโนได้ สะดวกในการใช้งานกว่าเพราะแค่เสียบปลั๊ก แต่ถ้าเป็นรุ่นที่ต้องต้มบนเตาไฟหรือเตาไฟฟ้า แน่นอนก็ต้องระวังกันหน่อย ซึ่งก็เหมือนกับเครื่องใช้อื่นๆ ที่ต้องใช้เตาเป็นเรื่องธรรมดา

เครื่องชงกาแฟของบาเลตติ ส่วนใหญ่จะเป็นหม้อต้มกาแฟแบบโมคาพอต (Moka Pot) ซึ่งก็คือการชงกาแฟที่ใช้แรงดันไอน้ำเป็นตัวช่วยในการสกัดสารจากกาแฟ ในระยะเวลาสั้นๆ ซึ่งจะทำให้ได้กาแฟที่มีรสชาติดีที่สุด ส่วนใหญ่เป็นเครื่องชงกาแฟขนาดเล็กใช้ตามบ้าน ที่สามารถทำกาแฟรสชาติดีเหมือนมืออาชีพชงให้ หรือรสชาติเหมือนกับเราดื่มในร้านพรีเมียม (เขาว่ามาอย่างนั้นอีกแล้วละครับ)

รุ่นตั้งบนเตา

ถ้าเป็นรุ่นแรกก็ต้อง โมคา เอกซ์เพรส (Moka Express) ถือเป็นรุ่นเบสิกของบาเลตติเลยแหละ ทำจากอะลูมิเนียม และเป็นรุ่นที่ได้รับความนิยมมาก ตั้งแต่ที่ผลิตออกมาจนถึงปัจจุบัน รูปทรง 8 เหลี่ยมเล็กน่ารัก ขนาด 1 ถ้วย

อีกรุ่น คือ ดามา นูโอวา (Dama Nuova) ผลิตจากอะลูมิเนียมเช่นกัน ด้านจับและฝาเปิดปิด ปรับกระชับนุ่มสบายมือด้วยซิลิโคนทนความร้อน มีทั้งขนาด 3 ถ้วย และขนาด 6 ถ้วย

ถ้าเป็นรุ่นที่มีดีไซน์ ก็ต้อง มินิ เอกซ์เพรส (Mini Express) ทำจากอะลูมิเนียม มีเอกลักษณ์พิเศษ คือ น้ำกาแฟจะไหลลงจากท่อโค้งข้างบนสู่แก้ว พร้อมเสิร์ฟทันที รุ่นนี้แหละที่คอกาแฟบางคนถึงกับซื้อเอาไว้ 2 พ็อต ใช้ตัวหนึ่ง และอีกตัวเก็บไว้ในตู้โชว์ มีขนาด 1 ถ้วย และ 2 ถ้วย

มูซา (Musa) ผลิตจากสเตนเลสชั้นดี ด้ามจับนำหลักการ Ergonomic มาใช้ ทำให้ด้ามจับกระชับในทุกมุม สามารถใช้ได้กับเตาแก๊สและเตาไฟฟ้า และเตาอินดักชัน มีขนาด 4 ถ้วย และ 6 ถ้วย

อีกรุ่นหนึ่งที่คอกาแฟต้องชอบ คือ รุ่น โมคา ซาวด์ (Moka Sound) ลักษณะพิเศษอยู่ที่หัวจุกข้างบนหม้อจะมีตัวจับความร้อนอยู่ จุดเด่นคือจะมีเสียงเพลงดังเมื่อต้มกาแฟเสร็จ มีทั้งขนาด 1 ถ้วย และ 3 ถ้วย

รุ่นใช้ไฟฟ้า

ที่นิยมก็เห็นจะเป็นรุ่น Mokona Espresso Machine ที่สามารถตีฟองนมได้ ฟังก์ชันการทำงานหลากหลาย ใช้ได้กับกาแฟบดคั่ว แบบพ็อต และแบบแคปซูล

ประสิทธิภาพเทียบได้กับเครื่องชงกาแฟขนาดใหญ่ ด้วยแรงดันน้ำถึง 20 บาร์ แทงก์บรรจุน้ำมีขนาดใหญ่จุได้ 1.5 ลิตร สามารถทำกาแฟเอสเปรสโซได้ถึง 50 แก้ว ด้ามอัดผงกาแฟทำจากทองเหลือง หุ้มพลาสติกกันความร้อน จับถนัดมือ

ก้านสตีมเมอร์สามารถตีฟองนมและใช้ทำน้ำร้อนสำหรับเครื่องดื่มร้อนอื่นๆ ได้สบาย เป็นเครื่องที่ทำกาแฟได้ 12 ถ้วยต่อครั้ง เหมาะกับการใช้ในบ้าน หรือจะใช้ในร้านกาแฟเล็กๆ ก็ได้ ข้อดีของโมโคนา เอสเปรสโซ จะกักส่วนที่เป็นน้ำร้อนและน้ำเย็นแยกกัน มีระบบตัดไฟและควบคุมอุณหภูมิชัดเจน

นอกจากนี้ ก็มีรุ่น Nuova Elettrika จุดเด่นคือเป็นรุ่นที่มีฐานไฟฟ้าในตัว พกพา และใช้งานสะดวก มีขนาด 2 ถ้วย ผลิตจากอะลูมิเนียมคุณภาพสูง

อีกรุ่นหนึ่ง Caffettiera Easy Timer ผลิตจากอะลูมิเนียมอย่างดี พร้อมฐานไฟฟ้า มีปุ่มตั้งเวลา ฐานตั้งสามารถเก็บความร้อนต่อได้ถึง 20 นาที มีทั้งขนาด 3 ถ้วย และ 6 ถ้วย

วิธีชงแบบโมคาพ็อต

เริ่มด้วยการเทน้ำ (กรอง) ลงในฐานเก็บน้ำของหม้อต้มกาแฟ ระวังอย่าให้ระดับน้ำเกินระดับวาล์ว ใส่กาแฟลงในกรวยจนเต็มแต่อย่าให้ล้น ไม่ควรใช้ช้อนกดกาแฟจนแน่นเกินไป

จากนั้นหมุนเกลียวหม้อต้มกาแฟด้านบนให้สนิท แล้วนำไปตั้งบนเตาไฟ ส่วนรุ่นที่ใช้ไฟฟ้าก็ให้เสียบปลั๊ก เมื่อเดือดยกลงจากเตาไฟ รุ่นไฟฟ้าดึงปลั๊กออก พร้อมเสิร์ฟได้ทันที

ทำความสะอาดหม้อต้มทุกครั้ง

เปิดน้ำไหลผ่านหม้อต้มและเช็ดให้แห้ง พร้อมล้างฐานส่วนต้มน้ำด้านในให้สะอาดด้วยน้ำเปล่าและน้ำยาล้างจานตามปกติ ทิ้งไว้ให้แห้ง หรือใช้ผ้าสะอาดเช็ดให้แห้งก่อนเก็บ ส่วนรุ่นไฟฟ้า ระวังอย่าให้ฐานสัมผัสโดยตรงกับน้ำ เนื่องจากตัวฐานมีระบบไฟฟ้าอยู่ภายใน