เรียนรู้วิธี ‘รอด’ จากมหาภัยน้ำ

ภัยธรรมชาตินั้นยิ่งใหญ่เกินกว่ามนุษย์ตัวเล็กๆ จะหาญสู้ แต่มนุษย์ก็ไม่ถึงกับหมดประตูแพ้ เพราะสิ่งที่มนุษย์มีคือ

โดย..วันพรรษา อภิรัฐนานนท์

ภัยธรรมชาตินั้นยิ่งใหญ่เกินกว่ามนุษย์ตัวเล็กๆ จะหาญสู้ แต่มนุษย์ก็ไม่ถึงกับหมดประตูแพ้ เพราะสิ่งที่มนุษย์มีคือ สิ่งที่เรียกว่าสัญชาตญาณในการเอาตัวรอด เรียนรู้ที่จะอยู่ให้รอดจากมหาภัยน้ำ วิกฤตชาติและบททดสอบที่ยากยิ่งกว่าครั้งไหนๆ

อุทกภัย หมายถึง ภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นเนื่องจากน้ำ สาเหตุมีตั้งแต่ฝนตกหนัก ทำให้เกิดน้ำป่าไหลหลาก น้ำเหนือไหลหลาก ตัดไม้ทำลายป่าทำให้ขาดพื้นที่ซับน้ำ สร้างสิ่งกีดขวางทางน้ำ หรือขยายตัวเมืองไปปิดกั้นการไหลของน้ำ เกิดจากการพังทลายของอ่างเก็บน้ำหรือเขื่อน ฯลฯ นอกจากนี้ ภาวะโลกร้อนยังส่งผลให้น้ำแข็งในขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ละลายผิดปกติ โดยปัจจุบันมีก้อนน้ำแข็งขนาดใหญ่เท่ากับเมืองนิวยอร์กไหลสู่ทะเลตลอดเวลา นั่นหมายความว่าน้ำในทะเลจะค่อยๆ กินชายฝั่งต่างๆ ไปเรื่อยๆ ทั่วทั้งโลกบอกไม่ได้ว่าที่ไหนหนักสุด เพราะจริงๆ แล้วหนักพอกัน

 

กทม. ซึ่งสูงกว่าระดับน้ำทะเลไม่ถึง 1 เมตรโดยเฉลี่ย กับมหันตภัยที่อยู่ตรงหน้า (อันที่จริงไหลเลยด่านหน้ามาแล้ว) การรับมือกับภัยธรรมชาติระดับนี้ ไม่มีอะไรดีไปกว่าเตรียมความพร้อมให้มั่น และนี่คือข้อแนะนำสำหรับพวกเราทุกคน

1.เตรียมใจ

เตรียมพร้อมแต่ไม่ตื่นตระหนก อย่าตกใจจนเกินไปเมื่อต้องอยู่ในสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริง พยายามฝึกสติให้เป็นนิสัย ควบคุมอารมณ์ เพื่อให้การตัดสินใจและแก้ปัญหาเฉียบคมที่สุด

2.เตรียมสมาชิกในบ้าน

2.1 หมั่นติดตามข้อมูลข่าวสาร ฟังประกาศเตือนจากทางการ

2.2 เรียนรู้เกี่ยวกับความเสี่ยงหากจะเกิดขึ้น

2.3 รู้จักสภาพพื้นที่รอบๆ บ้าน สังเกตด้วยตนเอง และขอจากหน่วยงานรัฐ

2.4 เรียนรู้กฎความปลอดภัยของชุมชน เรียนรู้ป้ายสัญลักษณ์เตือนภัย ตลอดจนเส้นทางที่ใช้ในการอพยพที่ตั้งของศูนย์อพยพหรือศูนย์พักพิงในชุมชน

2.5 ซักซ้อมคนในครอบครัวให้รู้และเข้าใจเกี่ยวกับแผนการอพยพหนีภัย ฝึกซ้อมจนเคยชิน สามารถหลบหนีออกไปได้แม้ในเวลากลางคืนหรืออากาศแปรปรวน

2.6 ศึกษาวิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น และฝึกใช้เครื่องมือที่จำเป็น เช่น อุปกรณ์ดับเพลิง

2.7 ซักซ้อมทำความเข้าใจกับสมาชิกในบ้านให้ทราบตำแหน่งวาล์วปิดน้ำ วาล์วปิดแก๊ส สะพานไฟ

 

2.8 เรียนรู้อุปกรณ์บ้านทุกชนิดที่อาจเป็นอันตรายได้เมื่อเกิดน้ำท่วม ปิดวงจรกระแสไฟฟ้าเมื่อเกิดน้ำท่วม เพื่อป้องกันกระแสไฟฟ้าลัดวงจร ก่อนอพยพออกจากบ้านต้องปิดแก๊สและน้ำประปาในบ้านด้วย

2.9 ติดเบอร์โทรศัพท์ฉุกเฉินไว้ที่โทรศัพท์ทุกเครื่อง และบันทึกเบอร์โทร.สำคัญไว้ในมือถือ เพราะเมื่อเกิดเหตุอาจมีเพียงมือถือที่ใช้งานได้

2.10 เตรียมเส้นทางหนีภัยอย่างน้อย 2 เส้นทาง นัดแนะกับเพื่อนบ้าน เพราะหากพลัดหลงจะได้หลบหนีไปพร้อมกัน

2.11 ตระเตรียมสิ่งของจำเป็นให้พร้อมอพยพได้ตลอดเวลา

2.12 ลดความวิตกกังวล อาจฝึกเด็ก (และตัวเราเอง) ด้วยการใช้ชีวิตโดยปราศจากสิ่งอำนวยความสะดวกเป็นเวลา 1 วัน

3.เตรียมสิ่งจำเป็น

กรณีจะไม่อพยพไปไหนควรเตรียมสิ่งต่างๆ ไว้ในบ้าน

3.1 น้ำ (1 แกลลอน ต่อ 1 คน ต่อ 1 วัน) อาหารกระป๋อง อาหารแห้ง

3.2 ยารักษาโรค คู่มือปฐมพยาบาล

3.3 วิทยุถ่านไฟฉาย ไฟฉายพร้อมถ่านสำรอง

3.4 เสื้อผ้าสะอาด รองเท้าหุ้มส้น หรือรองเท้ายาง

3.5 ถุงนอน ผ้าห่มสำรอง

3.6 ไอโอดีนเม็ดและคลอรีนแบบใช้ในบ้านแบบไม่มีกลิ่นสำหรับทำน้ำสะอาด

3.7 นม อาหารเด็ก ผ้าอ้อมสำเร็จรูป

3.8 กระดาษชำระ ผ้าเช็ดแล้วทิ้ง

3.9 ของใช้ส่วนตัว เช่น สบู่ ยาสีฟัน ผ้าอนามัย

3.10 อุปกรณ์ทำความสะอาด ผงซักฟอก ไม้กวาด

3.11 เติมน้ำมันรถให้พร้อม เตรียมอุปกรณ์ฉุกเฉินติดรถ เช่น ชุดปฐมพยาบาล เครื่องดับเพลิง

3.12 ช้อน จานกระดาษ แบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง

3.13 ภาชนะเก็บความเย็น

3.14 เติมเชื้อเพลิงเต็มถังไว้ใช้ในบ้าน

3.15 เตาแก๊สปิกนิก ตะเกียง ไม่ควรใช้เทียนเพราะอาจล้มเกิดอัคคีภัยได้

3.16 เครื่องดับเพลิงชนิด ABC แบบดับเพลิงได้ทุกชนิด

3.17 อุปกรณ์ช่าง ค้อน ตะปู เชือก ฯลฯ

3.18 จัดเตรียมกระเป๋ายังชีพไว้ใกล้ตัวเผื่อฉุกเฉิน ต้องคว้าออกจากบ้านได้ทันที

อพยพหรืออยู่ต่อ

การตัดสินใจจะอพยพหรืออยู่ต่อเป็นเรื่องสำคัญ น้ำท่วมไม่รุนแรงแต่ก็อาจกินเวลาหลายวัน หลายสัปดาห์หรืออาจเป็นเดือน ควรพูดคุยกับคนในบ้านให้ดีไม่ว่าจะเลือกอพยพหรืออยู่ต่อควรคุยแต่เนิ่นๆ เนื่องจากอาจไม่มีเวลามากพอให้คิดหาหนทางเมื่อเหตุมาใกล้ตัว ซึ่งเวลานั้นจะมีปัญหามากมายให้ต้องตัดสินใจ จงตัดสินใจให้เร็วอย่าชะล่าใจหรือปล่อยให้จวนตัว

 

ถ้าต้องอพยพหรือไปหลบภัยที่ใด มีเส้นทางใดบ้างที่จะไปถึงต้องใช้เวลาเท่าใด ความจริงมักต่างกันมากจากขับรถ 15 นาที กลายเป็น 5 ชั่วโมง เตรียมอาหารและสิ่งของให้เพียงพออย่างน้อย 3 วัน ก่อนไปปิดแก๊สปิดวาล์วทุกชนิดในบ้าน สับสะพานไฟ ล็อกบ้าน นำเอกสารและรูปถ่ายติดตัวไปด้วย หากคุณตัดสินใจก่อนรัฐประกาศให้อพยพให้แจ้งเพื่อนบ้านหรือเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นไว้ด้วยว่า คุณจะไปไหน เติมน้ำมันให้เต็มถังอยู่เสมอ เก็บเงินสดติดตัวบ้าง นำสัตว์เลี้ยงไปด้วย บัตรประจำตัวและทะเบียนบ้านก็ต้องเอาไปด้วย...โชคดีนะ

ขอบคุณข้อมูล : ศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ