"ดาสตาบอล"อาสาบำบัดน้ำเสีย

รู้จักกับ "ดาสตาบอล" ก้อนจุลินทรีย์บำบัดน้ำเสียฝีมือองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

โดย....ธเนศน์ นุ่นมัน

มองไปในอนาคตอีกไม่กี่วันข้างหน้า หลังจากน้ำที่ท่วมอยู่ในทุกพื้นที่เริ่มลด ยังมีปัญหาหลายเรื่องตามมาให้กรุงเทพมหานครฯ (กทม.)แก้ไขในระยะฟื้นฟู หนึ่งในนั้นก็คือเรื่อง น้ำเน่าเสีย

ใครที่ได้สัมผัสกับน้ำที่ท่วมอยู่ในขณะนี้ หรือเลี่ยงไม่ได้ มีเหตุให้ต้องเดินย่ำลุยผ่านมาแล้ว ไม่ว่าจะเป็นจุดไหนของกทม.และปริมณฑล ย่อมคุ้นเคยกับสีและกลิ่นของน้ำเป็นอย่างดี มากหรือน้อยก็ขึ้นอยู่กับปัจจัยเสริมและระยะเวลา

น้ำปกติ มีปริมาณออกซิเจน อิ่มตัวที่ละลายอยู่ในน้ำประมาณ 8 มิลลิกรัมต่อลิตร ขณะที่วงจรสิ่งมีชีวิตที่อยู่ในน้ำซึ่งหมายถึงจุลินทรีย์ ต่างๆ เติบโตขึ้นในน้ำ ตามปัจจัยคือ ทำหน้าที่ย่อยสารอินทรีย์ที่เจอปนอยู่ในน้ำ และย่อยโดยการดึงเอาออกซิเจนที่ละลายอยู่ในน้ำ ไปช่วยย่อย ยิ่งดึงมาก ปริมาณออกซิเจนที่ละลายอยู่ก็ลดลงไปเรื่อยๆ ขณะที่จุลินทรีย์ก็ยิ่งเพิ่มขึ้นๆ

น้ำที่ไหลบ่าเข้าท่วมแต่ละพื้นที่ในกทม. ผ่านการหมักบ่มสารพัดจุลินทรีย์ซึ่งกวาดต้อนมาสะสมไว้ในก้อนน้ำจากหลายพื้นที่ ด้วยปัจจัยที่กล่าวมา เมื่อเข้าน้ำท่วมขัง ประกอบกับมีองค์ประกอบสำคัญช่วยหนุนส่งอย่าง แสงแดด แหล่งอาหารจากขยะที่เข้าไปเก็บกวาดไม่ได้ ผลลัพธ์ก็คือ หลายแห่งกำลังถูกน้ำเน่าซ้ำเติม

จากรายงานข่าวและการคาดการณ์ นับจากนี้ไปบางพื้นที่อาจจะยังต้องแบกรับปัญหาน้ำท่วมไปอีกระยะหนึ่ง อาจจะหมายถึง 1 เดือนหรือยาวนานกว่านั้น และเมื่อรวมเข้ากับปัญหาขยะในบางพื้นซึ่งจะล้นทะลักยิ่งขึ้น เรื่องน้ำเน่าก็กลายเป็นเรื่องที่น่าวิตกในทันที

ดาสตาบอล

พ.อ.นาฬิกอติภัค แสงสนิท ผู้อำนวยการองค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน)หรือ อพท. ระบุว่า โอกาสในการแก้ปัญหาดังกล่าวนอกเหนือจากสูตรบำบัดน้ำเสียจากสูตรต่างๆ แล้ว อาจจะเป็นโอกาสสำคัญที่ ดาสตาบอล( DASTA Ball) ซึ่งอพท.เคยคิดขึ้นแก้ปัญหา น้ำทะเลที่เกาะช้างได้สำเร็จมาแล้วมาช่วยแก้ปัญหานี้อีกแรงหนึ่ง

“ดาสตาบอล คือก้อนจุลินทรีย์ที่ ทำงานแตกต่างจาก สูตรบำบัดอื่นๆ ด้วยการ คิดค้นวงจรชีวิตให้ สายพันธุ์จุลินทรีย์กลุ่มบาซิลลัส ทำงานย่อยสลายน้ำเสีย โดยสร้างแหล่งพักอาศัยในแร่ เพอร์ไลท์ เพื่อให้ทำงานย่อยสลายเสร็จก็เหมือนมีที่พักให้ หรือทำงานอย่างเป็นหลักแหล่ง เป็นระบบ ขณะที่สูตรอื่น เมื่อโปรยไปในน้ำก็ทำงานโดยกระจายไปทั่ว แยกกันทำงาน และคิดกันแล้วว่าต่อก้อนต้องมีขนาดเท่าลูกปิงปอง ซึ่งเป็นขนาดที่ไม่ใหญ่จนอุณหภูมิภายในแต่ละก้อนสูงเกินไปจนจุลินทรีย์ตาย และผสมขี้ไก่ให้จุลินทรีย์ทำคุ้นเคยว่า นี่คืองานที่ต้องออกไปทำ”พ.อ.นาฬิกอติภัค เล่าถึงการทำงานของดาสตาบอล

หลังจากโยน ดาสตาบอล ลงไปในแหล่งน้ำเสีย  เพอร์ไลท์จมลงและละลายภายใน 2 ชั่วโมง และทำหน้าที่ปรับค่าพีเอชของน้ำให้เหมาะสมกับการทำงานของจุลินทรีย์ต่อไป  นอกจากนั้นด้วยลักษณะทางกายภาพของเพอร์ไลท์ซึ่งมีรูพรุน ทำให้จุลินทรีย์มีที่ยึดเกาะเพื่อการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพนั่นเอง 

ผลงานการบำบัดน้ำเสีย ของ ดาสตาบอล นอกจากเปลี่ยนน้ำทะเลเน่าเสียที่บ้านบางเบ้าของเกาะช้างให้กลับมา สวยใสในเวลาอันรวดเร็วแล้ว ยังช่วยแก้วิกฤตน้ำเสียจากกรณีที่ เรือบรรทุกน้ำตาลล่มในแม่น้ำเจ้าพระยาช่วงจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เมื่อ 31 พ.ค. ที่ผ่านมาอีกด้วย แม้สถานการณ์ ในตอนนั้น จะเป็นการบำบัด ขณะที่มีกระแสน้ำไหลแรง ซึ่งมีผลให้ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

“โดยปกติ การทำงานของจุลินทรีย์สูตรบำบัดน้ำเสียทุกสูตร จะทำงานได้ดีในน้ำที่นิ่งแล้ว ไม่ใช่น้ำไหล แต่ก็ต้องลองเสี่ยงใช้และทำได้สำเร็จ ต้องใช้จำนวนมากนับหมื่นลูก การทำงานให้ได้ผลที่สุดคือ ปกติคือใช้ 1 ลูกต่อน้ำ 4 -10 ลูกบาศก์เมตร เราพิสูจน์แล้วว่า โยนลงไปแล้ว ทิ้งไว้ 2 ชั่วโมง  พบว่าปลาในบริเวณนั้นหยุดลอยหัว  ผ่านไป 24 ชั่วโมง น้ำเริ่มใสขึ้น และกลิ่นเหม็นน้อยลง  ผ่านไป 48 ชั่วโมง น้ำใสขึ้นจนสามารถมองเห็นพื้นคลองที่ลึกถึง 80 ซม.”พ.อ.นาฬิกอติภัคระบุ

ปัญหาที่น้ำเสียที่ กทม.กำลังจะต้องแบกรับในอนาคต ยังระบุจำนวนที่ชัดเจนไม่ได้ รู้แต่เพียงจำนวนมากมายมหาศาล นอกเหนือไปจากสูตรบำบัดน้ำเสียอื่นๆ ซึ่งทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังเร่งมือเพื่อให้ทันปัญหาที่รออยู่ ดาสตาบอลเป็นทางเลือกหนึ่ง ที่เสนอตัวช่วยแก้ปัญหานี้

“ดาสตาบอล เคยใช้บำบัดน้ำเสีย ในโครงการ “DASTA BALL เฉลิมพระเกียรติ” เนื่องในวโรกาสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 84 พรรษา ขณะนี้จำนวนที่เคยแจกจ่ายก็เริ่มลดลง โดยที่เราไม่ได้หวงสูตรการผลิต รวมถึงยินดีที่จะช่วยผลิตใหม่เพื่อรองรับปัญหาน้ำเสียในอนาคต” พ.อ.นาฬิกอติภัคร กล่าวทิ้งท้าย

ประชาชนทั่วไป ที่ประสบปัญหาน้ำเสีย ในบริเวณบ้าน สามารถติดต่อขอรับดาสตาบอล ที่อพท.หรือ โทร. 02-357-3595