เมื่อเมือง (กรุง) จมน้ำ

กรุงเทพฯ (เกือบ) จมน้ำแล้วครับพี่น้อง

โดย... วิชช์ญะ ยุติ

เมืองฟ้าอมรจมหายไปกับมวลน้ำที่ทยอยไหลบ่าสมทบลงมา จนทำให้มหานครของไทยถูกโอบล้อมไปด้วยน้ำ มองซ้ายก็น้ำ แลขวาก็น้ำ มีแต่น้ำ น้ำ แล้วก็น้ำ

ระหว่างที่กรุงเทพฯ กลายเป็นเมืองใต้บาดาล จู่ๆ ก็มีงานศิลปะที่ชื่อ “เมืองจมน้ำ” (Let’s Panic) ผุดขึ้นซะงั้น เป็นอีกมุมเล็กๆ ที่สะท้อนถึงพลังของเหล่าศิลปินร่วมแรงแข็งขัน ทำหน้าที่สะท้อนภาพการเป็นเมืองจมน้ำได้อย่างมีความหมาย

คำถามก็คือว่า ณ สถานการณ์เช่นนี้ คุณจะทำยังไง จะ “หนี” เพื่อเอาตัวรอด หรือจะ “จม” ไหลไปกับสายน้ำ

ผลงานสุดอินเทรนด์ เข้ากระแสกับภาวะน้ำท่วม ยั่วล้อให้คนเข้าใจและเข้าถึงความเลวร้าย ภายใต้บรรยากาศทีเล่นทีจริง สนุก ขึงขัง แต่ไม่ทะลึ่งตึงตัง (นะจ๊ะ) ทั้งยังพร้อมเผยวิธีรับมือวิกฤต โดย 15 ศิลปิน ที่ประสานพลังความคิดถ่ายทอดออกมาผ่านศิลปะจัดวางในแต่ละเซ็กชัน

 

เริ่มต้นด้วยการแหวกม่านน้ำที่เซ็กชันแรก “ฝนล้านปี เมืองจมน้ำ” 2 ศิลปิน “ยงวิทย์ สันธนะพานิช” “สุรเดช เติมทรัพย์สิริ” ควงมาอีกหนึ่งกลุ่มก้อน “สตูดิโอ คราฟส์แมนชิพ” นำเสนอความเปลี่ยนแปลงและเปลี่ยนไปของโลกใบนี้ จากอากาศแปรปรวนถึงธรรมชาติปรวนแปร เหตุปัจจัยอันเป็นต้นตอสารพัดปัญหา แน่นอนมองข้ามช็อตไปไม่ได้คือ น้ำท่วม

ภาพวาด ลายเส้น ผสมรวมกับคอมพิวเตอร์กราฟฟิก น่ารัก ยุ่งเหยิง เนี๊ยบนิ๊ง ต่างสะท้อนภาพความรวมของฝนล้านปีได้ดี อดีต ปัจจุบัน อนาคต ถูกหลอมเป็นชิ้นงานที่เข้าใจไม่ยาก ไม่ต้องตีความหมายให้เมื่อยสมอง

“กำลังจะจม หนีแล้วจะรอดหรือ” เซ็กชันนี้สนุก มันส์ สะใจ และเป็นจริงได้ ไม่ได้โม้ ถ้าทุกคนลองทำดู (นะ) เรือประดิษฐ์ชิ้นเอกของศิลปินหัวคิดเปรื่อง “พรทวีศักดิ์ ริมสกุล” ที่ลองไปใช้งานที่บ้านเกิดอุดรธานี ได้ผล คนนั่งได้ ไม่จมน้ำ ขณะที่ผลงานน่ารักน่าชัง “กบร้องอ๊บอ๊บ” โดยศิลปินอารมณ์ดี “กฤช งามสม” ก็เพลินดีไม่หยอก คลายเครียดได้ในช่วงน้ำหลากหนักๆ เขาได้แรงบันดาลใจจากกบบ้านนา นำมาเปรียบเปรยว่าน้ำท่วมเมืองกรุงหนนี้ อย่าไปจับจดอะไรให้มันมาก มาฟังเสียงกบร้องอ๊บอ๊บกันดีกว่า

 

“แต่ในกรุงเทพฯ กบก็ใช่ว่าจะได้ฟังง่ายๆ นะครับ” กฤช บอก นั่นจึงเป็นที่มาของการนำเพลงฝนเดือนหกใส่ในชิ้นงาน เมื่อฟังเสียงกบตัวเป็นๆ ไม่ได้ ก็ฟังบทเพลงที่เกี่ยวข้องกับกบไปซะงั้น

นี่ก็สนุก ชิ้นงานที่เน้นไอเดียบรรเจิดเชิงทดลอง “สรวิศ อินทร์ศิริพงษ์” ที่จำลองคลื่นยักษ์มาอยู่ในตู้กระจก คุณมีเวลา 1 นาที (เท่าๆ กัน) ก่อนที่คลื่นจะพัดทุกสิ่งอย่างไป “คำสุดท้าย” ที่จะหลุดมาจาปากของคุณคืออะไร อารมณ์ของงานชิ้นนี้มันเหมือนเกมประลองใจ แต่พอลองพูด ขนก็ลุกซู่อยู่ไม่น้อย

“อาหารไม่พอ จะทำอย่างไร” เซ็กชันที่ขยับเข้าใกล้ชีวิตและลมหายใจผู้คนตอนนี้ อาหารหมด เพราะเราพากันแห่ไปซื้อกักตุน? หรือว่า อาหารมันร่อยหรอ เพราะเจอพิษน้ำท่วมจริงๆ 3 ศิลปิน “มนน ธรานุรักษ์” “พิมพ์จิต ตปนียะ” “กิตติคุณ วรสรธร” ชวนทุกคนไปสืบค้นหาคำตอบ

“เจ็บป่วย บาดเจ็บ” เซ็กชันแห่งการการตีความหมายจากชิ้นงาน สิ่งที่เห็นและเป็นอยู่ ความเปราะบางของชีวิต ภาพรอยต่อระหว่างความเป็นและความตาย สาระและคุณค่าของการมีลมหายใจในวันข้างหน้า ถูกสะท้อนผ่านงานถนัดของ 4 ศิลปิน “จิตต์สิงห์ สมบุญ” “กนกนุช ศิลปะวิศวกุล” “เอกลักษณ์ เพียรพนาเวช” “ธีระวัฒน์ มุลวิไล” ใคร่ชอบแนวคิดของใคร เชิญชมได้ตามอัธยาศัย

 

สุดท้ายแต่ไม่ท้ายสุด เซ็กชันที่ว่าด้วย “ถึงเวลาแล้วที่จะออกแบบอนาคต” จิตนาการสุดล้ำของกลุ่ม “ซุปแเปอร์แมชชีน แฟคตอรี่” ที่ก้าวข้ามไปมองหาเมืองในอนาคตของคน ซึ่งจะสามารถรับมือกับภัยพิบัติ สกายวอล์ก ซิตี โอ้!!! ราวกับดูหนังสตาร์เทร็ค+สตาร์วอร์ส เพริศแพร้วแจ๋วซะ สนับสนุนไอเดียนี้ อยากให้หน่วยงายที่ดูแลนำไปต่อยอดทำเป็นรูปธรรม ก่อนกรุงเทพฯ จะกลายเป็นเมืองจมน้ำจริงๆ

งานชิ้นสุดท้ายและเป็นการส่งท้ายนิทรรศการด้วยอารมณ์ขมขื่น (นิดๆ) ฝนตกขึ้นฟ้า (อะ!!! ไม่ใช่หนังใหม่พี่ต้อมเป็นเอกหรอกนะจ๊ะ) โดยศิลปินผู้เชี่ยวชาญด้านอิเล็กทรอนิกส์ “ณัฐวุฒิ เลื่อนไธสง” ที่ทำท่าทางคาราวะ พลันท้องฟ้าก็ดูดสายฝนหลั่งไหลเข้ากลีบเมฆ

“กรอบกว้างๆ แนวคิวของผมก็คือเราอยู่กับธรรมชาติด้วยความเคารพ ผมก็เลยตีความออกมาประมาณว่าให้คนทำความเคารพธรรมชาติ แล้วธรรมชาติก็จะไม่ทำร้ายเรา โดยที่รูปแบบของการทำความเคารพนั้นก็อาจแตกต่างกันไป บางคนแยกขยะ ไม่ทิ้งขยะลงแม่น้ำ บางคนไม่ตัดไม้ทำลายป่า อย่างผมใช้กระดาษประหยัด นี่ก็คือรูปแบบของวิธีทำความเคารพธรรมชาติ ซึ่งตรงนี้แหละผมว่ามันเป็นการออกแบบอนาคต ไม่ว่าจะเป็นประเทศ เมือง ชุมชน กระทั่งตัวเราเองที่ต้องช่วยกันออกแบบอนาคต เพื่อชีวิตในอนาคตจะได้ไม่ต้องกับภัยพิบัติ หรือถ้าเจอจริงๆ ก็ให้น้อยที่สุด” ณัฐวุฒิ ว่าอย่างนั้น

กรุงเทพฯ จมน้ำไปแล้ว แต่นิทรรศการ “เมืองจมน้ำ” ยังจัดแสดงต่อเนื่องจนถึงวันที่ 25 พ.ย.นู่นเลย ชั้น 8 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพฯ โทร. 0221466308 www.bacc.or.th ใครบ้านน้ำไม่ท่วม หรือแม้บ้านจะน้ำท่วมก็เถอะ ว่างๆ แวะไปชมได้ เพราะคำตอบของการไม่เป็น “เมืองจมน้ำ” รอไขให้ความกระจ่างอยู่