V64สตูฯดูได้

ซอยวิภาวดี 64 ตรงเข้าไปถึงโรงแรมหลุยส์ แทเวิร์น เลี้ยวซ้าย ตรงต่อไป สายตาซ้ายมองหาซอยแจ้งวัฒนะ

โดย..กาญจน์ อายุ

แยก 6 เพ่งสติหาป้ายเหล็กสนิมขึ้น 3 ตัว ไม่ต้องตั้งใจอ่านมากก็เข้าใจว่า “V64 ยินดีต้อนรับ”

มองภายนอก V64 เหมือนโกดังเก็บของที่ถูกเหล่ากราฟฟิตีเพนต์กำแพงตามอำเภอใจ แต่รูปบนกำแพงมันไม่ใช่เล่นๆ กลับประณีตเข้าขั้นมืออาชีพ ที่เป็นเช่นนี้เพราะมืออาชีพเป็นคนละเลงเอง และตั้งใจทำเพื่อความสวยงาม มิใช่ก่อกวน กำแพงของ V64 เป็นงานศิลป์ชิ้นหนึ่งในอีกหลายๆ ชิ้น ทั้งด้านนอกและด้านใน เพราะที่นี่คือ “สตูดิโอ ศูนย์ศิลปะ โรงเรียนศิลปะ และร้านกาแฟ”

V64 เกิดขึ้นจากความตั้งใจของศิลปินตลาดนัดจตุจักรโครงการ 77 มากกว่า 40 คน ลงขันร่วมกันเปลี่ยนโกดังเก่าให้เป็นพื้นที่ทางศิลปะ ให้คนทั่วไปเข้าถึงงานศิลปะสมัยใหม่ได้ โดยไม่ต้องนิยามตัวเองว่าเป็นคนเสพงานศิลป์ และต้องการสร้างความเข้าใจใหม่ว่า “ศิลปินไม่ไส้แห้ง” แต่เป็นอาชีพที่มั่นคงเลี้ยงตัวได้

คุณริด กิตติ นารอด ศิลปินแนวแอบสแทรกต์ หนึ่งในตัวตั้งตัวตีที่ทำให้มี V64 เล่าให้ฟังว่า คนทั่วไปจะเห็นงานศิลปะที่ตลาดนัดจตุจักรโครงการ 77 เมื่อมันเสร็จแล้วเพราะศิลปินทำงานกันที่บ้าน ขั้นตอนการผลิตงานจึงเป็นเรื่องเบื้องหลังที่คนทั่วไปไม่เคยเห็น แต่ความลับนี้เป็นเรื่องที่คนทั่วไปควรรู้ เพราะมันคือตำราศิลปะอย่างหนึ่งที่คนอยากรู้จะได้เห็นได้ถามจากตัวศิลปิน คนที่เห็นว่าศิลปะเป็นเรื่องไกลตัวก็จะใกล้ตัวมากขึ้น เพราะทุกงานมันสร้างขึ้นจากผืนผ้าใบเปล่า ดินเหนียวหนึ่งก้อน สีหนึ่งกล่อง และโดยคนหนึ่งคน นั่นหมายความว่าทุกคนสามารถเป็นศิลปิน

V64 มีสตูดิโอให้ศิลปินเช่าทำงาน 35 ห้อง มีศิลปินทำงานมากกว่า 70 คน คนทั่วไปสามารถเดินดูผลงานและการทำงานของศิลปินได้ทุกห้องอย่างอิสระ ผลงานของแต่ละคนต่างมีสไตล์เป็นของตัวเอง เป็นความหลากหลาย ดูแล้วไม่เบื่อ บ้างวาดแต่ภาพท้องนา (คนวาดแกเป็นชาวนา หมดหน้าทำนาก็กลับมาวาดรูป) บ้างชอบวาดรูปแอปเปิลจนเป็นเอกลักษณ์ เทคนิคการวาดก็ต่างกัน บ้างใช้สังกะสีแทนผ้าใบ บ้างทำเป็นภาพสามมิติ บ้างมีจุดนูนบนผลงาน ผู้ชมคนไหนสนใจงานสามารถสอบถามและต่อรองราคากับเจ้าของผลงานได้ทันที หรือถ้ามีข้อสงสัยกับผลงานชิ้นใดก็ถามจากเจ้าตัวได้เลย

V64 คือพื้นที่ศิลปะแนวใหม่แห่งแรกในประเทศไทย

แกลเลอรีภาพที่อื่นมันไม่มีชีวิตเช่นนี้ คนดูภาพต้องอ่านข้อมูลที่แปะอยู่ข้างๆ หรือจากสูจิบัตรที่แจกให้เอง เป็นการเสพศิลป์อย่างเฉยเมย ขาดความสัมพันธ์ระหว่างคนทำและคนดู

วันที่ศิลปินจะเข้ามาทำงานกันมาก คือวันพุธศุกร์ ตั้งแต่ 10 โมงเช้า ถึง ก่อน 6 โมงเย็น (หลัง 6 โมงเย็น พื้นที่สตูดิโอจะปิดเพื่อให้ศิลปินพักผ่อน) วันอื่นๆ ก็มีบ้างแต่บางตา

นอกจากส่วนของสตูดิโอ V64 ยังเปิดเป็นโรงเรียนสอนศิลปะแก่เด็กโดยศิลปินของที่นี่ ถ้าใครเดินดูงานที่ศิลปินทำแล้วอยากทำได้บ้างก็สามารถตกลงกับศิลปิน กำหนดชั่วโมงสอนและร่ำเรียนกันได้เลย แต่สำหรับเด็กหรือผู้ใหญ่ที่ยังไม่พร้อมด้านทุนทรัพย์ แต่อยากสนุกกับงานศิลปะ V64 ได้เปิดพื้นที่วันอาทิตย์ เวลา 14.00-16.00 น. ให้มาโชว์ฝีมือระบายสี โดยทาง V64 จะมีอุปกรณ์ให้ทั้งหมด คุณริด บอกว่า เด็กส่วนใหญ่ที่มาคือเด็กในร้านเกม บางคนมีพ่อแม่มาร่วมด้วย กลายเป็นพื้นที่ศิลปะไม่จำกัดวัย รอยยิ้ม และเสียงหัวเราะ มันคือมูลค่าเพิ่มของงานศิลปะ

คุณริด บอกว่า เห็นเด็กๆ มีความสุขที่ได้ระบายสีแล้วมันดีใจ เพราะศิลปะมันได้ซึมซาบเข้าไปในนิสัยเด็กแบบสนุกไม่รู้ตัว ไม่เหมือนวิชาสอนศิลปะในโรงเรียนที่ให้วาดตามแบบอยู่ในกรอบตลอด (เรื่องนี้ฉันเห็นด้วย สาเหตุที่ฉันไม่เก่งศิลปะเพราะวาดรูปไม่เหมือนแล้วได้คะแนนน้อย พอทำได้ไม่ดีก็ไม่ชอบเรียนไปโดยปริยาย)

อีกหนึ่งวัตถุประสงค์ของ V64 คือ อยากให้เป็นสถานที่เที่ยวทั้งของคนรักศิลปะ คนอยากหาแรงบันดาลใจ คนอยากเรื่อยเปื่อย คนอยากเรียนงานศิลป์ คนอยากมีเพื่อนใหม่ คนเหงา คนมีคู่ คนอยากดื่มกาแฟ เรียกว่าทุกคนจะดีกว่า และอย่างที่กล่าวไปแล้วว่าพื้นที่ศิลปะแนวนี้ V64 เป็นที่แรกในประเทศไทย ความแปลกใหม่คืออีกหนึ่งเหตุผลที่สมควรมาเห็นด้วยตัวเอง ที่เมืองนอกเขามีกันแล้ว บ้านเราเพิ่งมีก็ไม่ควรพลาด

ถามคุณริดว่ามีอะไรอยากฝากไปถึงคนอ่านอีกหรือไม่ คำตอบที่ได้เกี่ยวกับ V64 โดยอ้อม แต่ส่งไปถึงรัฐบาลโดยตรง เขาเสนอว่าเมืองไทยควรออกกฎซื้องานศิลปะแล้วสามารถนำไปหักภาษี (ที่ลอนดอนทำได้) โดยงานศิลปะนั้นต้องเป็นงานจากฝีมือของศิลปินตัวจริง (ศิลปินตัวจริงของคุณริดคือคนที่ทำงานด้านศิลป์มานานอย่างต่ำ 5 ปี) ซื้อของแล้วลดภาษีจะทำให้ศิลปะเป็นของแพร่หลายไปในทุกชนชั้น และจูงใจให้คนอุดหนุนงานศิลปะกันมากขึ้น

ดูศิลปินทำเรื่องดูยากให้เข้าใจ ดึงเรื่องดูไกลให้ดูใกล้ ดูไปดูมาถูกใจอาจหอบงานกลับไปดูที่บ้าน แต่ถ้าใครไม่ได้ไปดูก็น่าเสียดาย เพราะพวกเขาอุตส่าห์ตั้งใจทำ V64 ให้เกิดเป็นความจริง จะไม่ไปดูพวกเขาสักหน่อยก็ดู...เกินไป

(ก็ดูเสียโอกาสเกินไป)