เมนู ‘ข้าว’ อิ่มเอมใจ

โดย...สาโรจน์ มีวงษ์สม&<2288;

ของคนไทยแท้ๆ ที่ฮิตมาก่อนคำว่า “สวัสดี” เสียอีก ต่อให้มื้อนั้นไม่มีข้าวก็ตามที เราก็ยังใช้ประโยคที่แสดงถึงมิตรจิตมิตรใจและความห่วงใยเหล่านี้อยู่ดี

ข้าว ธัญพืชแสนมหัศจรรย์ที่มองเผินๆ นั้นแสนธรรมดา แต่ “ข้าว” เข้าไปมีบทบาทกับคนกว่าค่อนโลก โดยเฉพาะชาวเอเชียที่บริโภคข้าวเป็นอาหารหลัก จึงไม่ใช่เรื่องเกินเลยที่จะกล่าวว่าข้าวคือรากฐานอารยธรรมแห่งตะวันออกที่มิอาจแยกขาดจากกันได้เลย โดยเฉพาะสำหรับคนไทย “ข้าว” ผูกพันกับวิถีชีวิตอย่างลึกซึ้ง ทั้งในแง่วัฒนธรรม ประเพณี ตลอดจนความเชื่อที่มีมาอย่างช้านาน

มนุษย์เรารู้จักข้าวมาตั้งแต่เริ่มมีการบันทึกประวัติศาสตร์มนุษย์ เริ่มจากปลูกข้าวกินในรูปแบบการทำไร่เลื่อนลอยเมื่อประมาณ 1 หมื่นปีมาแล้ว ก่อนจะหันมาทำนาหว่านเมื่อ 5,000 ปีที่ผ่านมา ดังปรากฏหลักฐานในวัฒนธรรมยางเซา บริเวณลุ่มแม่น้ำเหลือง และวัฒนธรรมลุงซานประเทศจีน

 

ภูมิปัญญาการปลูกข้าวในแบบการปักดำที่ให้ผลผลิตมากกว่านั้นถูกค้นพบไม่ไกล เท้าความไปได้ถึงวัฒนธรรมบ้านเชียงในประเทศไทยของเรานี่เอง โดยแกลบข้าวที่เป็นส่วนผสมของดินเครื่องปั้นดินเผานั้น เป็นข้าวจากการปักดำที่บ้านโนนนกทา อ.ภูเวียง จ.ขอนแก่น รวมทั้งภาพเขียนบนผนังถ้ำอายุไม่ต่ำกว่า 2,000 ปี ที่ผาหมอนน้อย อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี เป็นภาพการปลูกข้าวที่ใช้ควายในการเพาะปลูก แสดงว่าคนไทยรู้จักการปลูกและบริโภคข้าวเป็นอาหารหลักมาช้านานแล้วเช่นกัน

สำหรับชาวนาไทย ข้าวยังเปรียบเสมือนสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เชื่อว่า จิตวิญญาณ การเหยียบย่ำข้าวเป็นเรื่องต้องห้าม กระทั่งประเพณีและวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นกับข้าวก็มีอยู่ไม่น้อย ทั้งพิธีแรกนาขวัญ การทำขวัญข้าว การทำขวัญแม่โพสพ ฯลฯ

แม้บ้านเราจะผลิตข้าวได้เป็นรองจากจีน อินเดีย อินโดนีเซีย บังคลาเทศ และเวียดนาม แต่ข้าวไทยกลับมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับในลำดับต้นๆ ของโลกมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1979 โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิที่มีชื่อเสียงขจรขจายว่าทั้งนุ่มทั้งหอมจนมัดใจใครต่อใครไปทั่วโลกมาจนถึงทุกวันนี้

ชื่อ “ข้าวหอมมะลิ” มาจากสีของข้าวที่ขาวเหมือนดอกมะลิ แต่จริงๆ แล้วมีกลิ่นหอมเหมือนใบเตย ไม่ได้หอมเหมือนมะลิอย่างที่เข้าใจ ลักษณะที่สำคัญของข้าวหอมมะลิคือ เมื่อหุงหรือนึ่งสุกแล้ว เมล็ดข้าวจะอ่อนนิ่มกว่าข้าวเจ้าทั่วไป

“สำหรับผม ข้าวเปรียบเหมือนมรดกโลกทางธรรมชาติที่คนไทยไม่ใช่แค่ภูมิใจ แต่ต้องภูมิใจ เรามีองค์ประกอบ 3 อย่างที่สำคัญ คือแม่โพสพ คือข้าว แม่คงคาคือน้ำ และแม่ธรณีคือแผ่นดิน นั่นหมายความว่าเราได้พันธุ์ข้าวที่ดี น้ำที่ดี และดินที่อุดมสมบูรณ์ และดีที่สุดอย่างญี่ปุ่นเอาข้าวของเราไปปลูกยังกลายพันธุ์เลย พยายามจะจดลิขสิทธิ์พันธุ์หอมมะลิ แต่ปลูกไม่ได้มันกลายพันธุ์ ดังนั้นข้าวไทยยังติดอันดับต้นของโลกอยู่เสมอ” สมาน ลอยเจียม เชฟใหญ่แห่งโรงแรมโนโวเทล สุวรรณภูมิ แอร์พอร์ต กล่าวด้วยน้ำเสียงภาคภูมิ

“คงไม่มีคนชาติไหนผูกพันกับข้าวเท่าคนเอเชีย โดยเฉพาะคนไทย เรากินกันตั้งแต่เด็กๆ เริ่มกินได้ก็จะให้กินข้าว ขณะที่ฝรั่งจะกินนม กินซีเรียล ขนมปัง เนย คนเอเชียจึงขาดข้าวไม่ได้ ทุกวันต้องกินข้าว เพราะข้าวคือชีวิต”

โรงแรมโนโวเทล สุวรรณภูมิ แอร์พอร์ต และข้าวอิ่มทิพย์ กำลังจัดเทศกาล “ข้าวคือชีวิต” ให้ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติได้เห็นถึงคุณค่าของข้าวไทย โดยการนำข้าวหอมมะลิอันเลื่องชื่อ รวมถึงข้าวกล้องหอมมะลิ และข้าวหอมมะลิมันปู ที่ถือว่าเป็นสายพันธุ์ครอบจักรวาล มาเสกสรรความอร่อยทั้งคาวหวานจนลายตา โดยฝีมือของ เชฟสมาน ผู้มากประสบการณ์

ขอเริ่มต้นด้วย ข้าวอบเผือก ที่นำเผือกห่อฟอยล์แล้วเอาไปอบให้หอม นำเปลือกออกแล้วหั่นเป็นลูกเต๋า ส่วนข้าวหุงพร้อมหอมใหญ่ แล้วนำไปผัดกับเผือกอบจนหอม กินกับเครื่องเคียง อย่าง กุนเชียง หมูแดง

เมนูต่อมา ข้าวอบไก่สไตล์อินเดีย นำข้าวไปซาวน้ำ จากนั้นใส่ยี่หร่า เม็ดผักชี ขมิ้นผง ใบเบย์ และพริกป่นอินเดีย ใส่น้ำให้พอดี จากนั้นนำไปนึ่ง หันมาผัดพริกยักษ์ 3 สี กับหอมใหญ่ นำไปโรยหน้าข้าวที่นึ่งสุก ตามด้วยผักชีไทย หอมแดงเจียว เสิร์ฟพร้อมกับน้ำจิ้มชัตนีย์ที่มีส่วนผสมของมะขาม โยเกิร์ต และสะระแหน่ ส่วนเนื้อไก่นำไปหมักกับเครื่องเทศข้างต้นราว 30 นาทีก่อนแล้วนำไปอบให้สุก เสิร์ฟพร้อมกันเลย

ตบท้ายด้วย ข้าวเหนียวเปียกลิ้นจี่ดอกอัญชัน ทั้งฉ่ำหวานจากลิ้นจี่สด และสดสวยด้วยสีฟ้าอ่อนๆ ของดอกอัญชัน เคล็ดลับความอร่อยของเมนูนี้แทนที่จะใช้เพียงน้ำดอกอัญชัน แต่นำดอกอัญชันไปโขลกและผสมให้เป็นเนื้อเดียวกับข้าวเหนียวเปียกที่นอกจากสีสวยยังนัวลิ้นกว่าตั้งเยอะ

ยังมีเมนูที่สร้างสรรค์จากข้าวน่าลิ้มลองอีกหลากหลาย ทั้ง ข้าวหอมมะลิแดงอบหมูย่างเก๋ากี้ ข้าวกล้องหอมมะลิผัดหยางเจา ข้าวมันไก่สูตรไหหลำ ซุปข้นข้าวกล้องหอมมะลิ พายมันฝรั่งไส้ข้าวผัดเนื้อ ข้าวผัดรถไฟสูตรต้นตำรับ

เช่นเดียวกับของหวาน มี ข้าวเหนียวเปียกลำไยใบเตยมะพร้าวอ่อน ข้าวเหนียวมูนมะม่วง 3 สี พุดดิงข้าว และอื่นๆ อีกมากมาย

แทบไม่น่าเชื่อว่าข้าวธรรมดาๆ จะนำมาเสกสรรปั้นแต่งเป็นอาหารนานาชาติที่นำมาซึ่งความอิ่มเอมใจถึงเพียงนี้ แล้วอย่างนี้จะยังไม่รู้สึกภาคภูมิใจข้าวไทย ก็ไม่รู้จะว่ายังไงแล้ววู้ยยยย์

งั้นไปกินข้าวกันเถอะ กินข้าวหรือยัง???